Clinton'la gelen baraj bereketi
Clinton'ın ziyareti sırasında Türk ve ABD'li firmalar arasında, enerji sorununu rahatlatacak baraj projelerine de imza atıldı
ABD Başkanı Bill Clinton'ın Türkiye ziyareti sırasında, özellikle Türkiye'nin ciddi sıkıntılar çekeceği enerji alanında çok önemli anlaşmalar imzalandı. Bu imza töreni trafiği ilki geçen Salı günü ABD Dışişleri Bakanı Madeleine Albright ile Enerji Bakanı Cumhur Ersümer şahitliğinde gerçekleşti. Bu anlaşmalar mühendislik projesi kesinleşen Hakkari, Alpaslan 2 ve Konaktepe hidroelektrik santralleri projelerini içeriyor. Devlet Su İşleri (DSİ) ile Anlaşmayı imzalayan şirketler arasında ICS Kaiser, Harza, Ruke, Raytheon, Stone&Webster, Gradall Company bulunuyor.
Daha sonra, Ersümer ile ABD Enerji Bakanı Bill Richardson şahitliğinde Türk ve ABD'li firmalardan oluşan konsorsiyumlar TEAŞ, BOTAŞ ve DSİ yetkilileriyle birlikte toplamı yaklaşık 850 milyon doları bulan 4 doğalgaz çevrim santralına imza attılar. Santralların özellikleri şöyle:
Eskişehir: Yap-işlet-devret sistemiyle kurulacak. 200 megawatt gücünde 163.5 milyor dolarlık proje. ABD'li GVA ve Türk Nokta Dış Ticaret, Yılsan Haddecilik firmalarından oluşan konsorsiyum yapacak. 2002 yılında faaliyete geçecek.
Zonguldak Alaplı: İkinci doğal gaz beslemeli santral. Yine yap-işlet-devret sistemiyle kurulacak, 206 megawatt gücünde 195 milyon dolarlık bir proje. Anahtar teslimi yapılacak projeyi Atam Elekrik ve ABD'den General Electric yapacak. 2003'te işletime alınacak.
Kargı: Hidroelektrik santral. Polatlı yakınlarında Sakarya nehri yakınlarında kurulacak. 194 megawatt gücünde, baraj ve santral 220 milyon dolara mal olacak. ABD'li Black & Veatch ile Bayındır - Limak konsorsiyumu yapacak. 5 yılda tamamlanacak.
GürsöĞüt Barajı ve santralI: Yine Sakarya nehri üzerinde kurulacak baraj ve hidroelektrik sanral, 380 megawatt gücünde olacak. 240 milyon dolara mal olacak. Projeyi AGE ve Ceylan, ABD'den Lemna, HDR Engineering, Benham ve Voest Alpine MCE şirketleri gerçekleştirecek.
Doğalgazda da proje bol
Enerji sıkıntısının bir başka boyutu da doğalgaz. Ancak bu alanda da proje sayısı hiç az değil. Aralarında Rusya ile Mavi Akıntı veya İran gazı gibi siyasi açıdan sorun yaratanlar olsa da, bu projelerin çoğunluğu belli aşamaya gelmiş durumdalar. İşte doğalgaz projelerinden bazıları:
Mavi Akım: Son günlerde ABD'nin bu projeye pek sıcak bakmadığı ortaya çıktı. Türkmenistan da istemiyor, Türkiye'ye daha ucuz gaz satacağını savunuyor. Ersümer'in son gezisinde Türkmenbaşı, sert bir çıkış yapmıştı. Bu nedenle, Ecevit'in son Moskova ziyaretinde anlaşma imzalanmadı. Mavi Akım, Stavropol-Tuapse, Karadeniz'in altından Samsun ve Ankara rotasını izleyecek Türkiye'ye 2001'de 3, 2003'te 8 milyar metreküp doğalgaz satışını öngörüyor. Türkiye'ye 25 yıllık bir dönemde toplam 365 milyar metreküp doğalgazın sevki öngörülüyor.
Türkmen doğalgazı: Yaklaşık 2000 kilometre uzunluğundaki Hazar geçişli boru hattıyla ilgili anlaşma imzalandı. Türkmenistan- Hazar Denizi- Bakü- Tiflis üzerinden Erzurum'a ulaşacak. Maliyeti 2-2.3 milyar dolar arasında olacak. 2002 yılında ilk doğalgaz gelecek. Yılda 25-30 milyar metreküp gaz sağlanacak. Ancak, Rusya ile Mavi Akım projesi nedeniyle anlaşmanın üzerinde kara bulutlar esiyor.
İran doğalgazı: İlk etapta yılda 3 milyar metreküp doğalgaz alımını öngörüyor. Projeyle Türkiye'nin İran'dan alacağı gaz miktarı 2005 yılında 120 milyar metreküpe kadar ulaşabilecek. Anlaşma Erbakan döneminde imzalanmıştı. ABD, bu anlaşmaya pek sıcak bakmıyor.
Irak projesi: Yılda 10 milyar metreküp doğalgaz, Irak'tan boru hatları ile Türkiye'ye getirilecek. Projeye gaz sahasının geliştirilmesi ve Birleşmiş Milletler'in Irak'a uyguladığı ambargonun kaldırılmasından sonra başlanacak.
Mısır projesi: Türkiye Mısır'dan yılda 11 milyar metreküp doğalgaz ve 6 milyar metreküp doğalgaz eşdeğeri LNG almayı planlıyor.
Bu projelerin yanısıra, denizyoluyla, Cezayir, Nijerya, Libya, Katar, Umman, Abu Dabi, Norveç ve Yemen'den de sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) alımı planlanıyor. Ayrıca, yakınlarda büyük bir doğalgaz yatağı bulan Azerbaycan da, Bakü-Ceyhan boru hattının benzeriyle doğalgaz satmak için bastırıyor.
|