Mali piyasalar dün tarihi günlerinden birini daha yaşadı. Bono faizleri yüzde 60'a kadar gerileyerek 94 krizi öncesi düzeyine geri döndü. Borsa Endeksi de dolar bazında 1.76 ile son iki yılın en üst düzeyine yükseldi.
Piyasalar IMF Heyeti'nin bugün Ankara'dan ayrılırken yapacağı açıklamayı ve Niyet Mektu'nu satın aldılar.
Bono faizinin yıllık bileşik olarak yüzde 60'a düşmesi, mevcut tüketici enflasyonunun altına inmesi yeni bir rekoru ifade ediyor. Mali piyasalarda bu düzeyde bir faizi pek hatırlayan yok.
* Bütçe ve IMF etkisi - Faizlerin çok kısa sürede bu kadar düşmesinin çeşitli nedenleri var. Ana neden 2000 yılı bütçesi ve bu bütçeyle yapılacak stand-by anlaşması sonucu enflasyonun yüzde 25'lere düşeceğine duyulan güven. Döviz kurunun yeni yıldan itibaren bir çıpa olarak kullanılacak olması da faiz düşüşüne ivme kazandırıyor. Bunun yanında diğer destekleyici nedenler de elbette var.
Şu anki enflasyon oranları geçmişe ait. Geleceğe ait hedeflenen oranlar ile faizler arasındaki makasın büyümesi nominal olarak faizleri düşürüyor.
Eğer gelecekte beklenen enflasyon ve kurlar tahmin edildiği gibi çıkarsa düşen faiz oranlarından da reel kazançlar pekala mümkün olabilecek.
* Reel faiz yüzde 35 - İkinci el piyasadaki son düşüş hariç tutulduğunda Hazine ihalelerinde ortaya çıkan faiz oranları ile kurlardaki değişme karşılaştırıldığında reel faizlerin yüksekliği ortaya çıkıyor. Halen gerçekleşen reel faizler yüzde 35 düzeyinde. Grafikten de izlenebileceği gibi, beklenen reel faizin düşük olmasına karşılık gerçekleşen reel faizlerin zaman zaman yüksek kaldığı görülüyor. Hedeflenen kurun tutturulması halinde gelecek yılın sonunda yüzde 30 dolayında yıllık artış olacak. Bugün yüzde 60'dan ihale edilen bir yıllık kağıdın reel getirisi yüzde 23'e gelecek. Bunun bir bölümü vergiye gitse bile geriye reel bir kazanç kalabilecek.
* Piyasaların kredisi - Faizler nominal olarak düştü, bu doğru. Reel olarak ne kadar düştüğünü ise, hedeflerin ne ölçüde tutturulacağı belirleyecek. Ama mali yatırımcılar ve piyasalar faizleri düşürürek ve borsayı yükselterek uygulanması düşünülen ekonomik politikaları şimdiden satın aldıklarını ve bu politikalara iyi bir kredi açtıklarını gösterdiler.
Sıra hükümetin programı uygulamaya koymasına geldi.
Sonuç - "Geçen geçti, gelene bak"
