Türkiye'nin gerekli adımları atabilmesini kolaylaştırabilmek için Dünya Bankası'dan 1.5 milyar dolara varan bir uyum kredisi de bu iş için sağlanmış durumda.
Mali sistem neden bozuk ve IMF ile anlaşma imzalamadan önce neden mali sisteme el atma gereği duyuluyor?
Büyüyen makro ekonomik dengesizliklerin bir sonucu olarak kamu açığı büyüyor.
Buna paralel enflasyon ve ardından faiz yüksek düzeylerini koruyor. Finansal sistemde vade kısalıyor. Son dönemde düzelmesine karşılık tasarruflar giderek yabancı para cinsinden tutulmaya devam ediyor.
Bunların sonucu mali sistem bozuldu. Bu da ekonomik ve uzun vadeli olarak mali sistemin kaynak aktaramını olumsuz etkiliyor.
Türkiye dışarıdan kaynak bulabildiği ölçüde büyüyebiliyor. Yoksa sermaye çıkışı olduğu dönemlerde küçülüyor. Tıpkı son iki yılda olduğu gibi.
Hükümet şimde dışarıdan kaynak sağlamak amacıyla IMF ile anlaşmaya çalışıyor. Halbuki biz bu modeli 1990'dan sonra denedik. Dışarıdan borç bularak sorunu çözemiyoruz, ancak erteleyebiliyoruz. Üstelik makro dengesizlikler ve mali sektördeki sorunlar faizleri yükseltiyor ve yüksek düzeylerde tutulmasına yardım ediyor. Türkiye 2000 bütçesi ile makro sorunlarına çözüm arıyor.
Bu arada Dünya Bankası mali sektör ile görüşmeler yapıyor. Dünya Bankası'nın tavsiye edebileceği çok fazla bir şey yok. Sorunun çözümü belli.
* Her şeyden önce makro sorunlar çözülmeli.
* Etkin bir denetim mekanizması devreye sokulmalı.
* Alınması gerekli kararlar bir an önce devreye sokulmalı.
Bu kararlar arasında Bankacılık Yüksek Kurulu'nun hayata geçirilmesi, kamu bankalarının görev zararlarının ödenmesi, bu anlamda yeni görevlendirmelerin yapılmaması ve bütçenin finansman anracı olarak kullanılmaması geliyor.
Bunların dışında mali sistem için yapacak fazla bir şey yok. Makro önlemler alındığında zaten sektör kamu kesimini finanse etmekten kurtulacak, ekonomiye daha düşük maliyetli ve daha uzun vadeli fon aktarabilecek.
Mali sektörün aslı görevine dönmesi ve sağlığına kavuşturulması enflasyonla mücadele açısından da önemli ve bir başlangıç noktası.
