Sorular ve çözümler

İhaleden çekilmek için alınan para
Soru: Eşimin otomobil kullanmasını istemediğim için özel bir şoför aldım. Yemek pişirmek için de pek zamanı olmadığından, evde ayrıca ahçı çalıştırıyoruz. Bunların ücretini her ay düzenli olarak ödüyorum ama vergi falan kesmiyorum.

Bizim hanımın özel şoförü ile ahçısının ücretleri gelir vergisine tabi mi?

Dr. Deniz DEMİRYÜREK/ANKARA

Yanıt: Özel hizmetlerde çalışan şoförlere yapılan ücret ödemeleri, gelir vergisi kesintisine tabi tutulmaz. Bunların ücretleri, götürü usulde vergilendirilir. Bunlar vergilerini, karneye yazdırmak suretiyle kendileri öderler (GVK Md.64/2).

Ahçıya yapılan ödemeler de, gelir vergisinden istisna edilmiştir (GVK Md. 23/6). Özetle, şoförden ve ahçının ücretinden vergi kesmeyeceksiniz.

İhaleden çekilmek için alınan para
Soru: Bu yıl katıldığım trilyonluk bir inşaat ihalesinde, ben dahil 5 kişiye, ihaleden çekilmemizin karşılığı 30'ar milyar liralık çek verildi. Biz de ihaleden çekildik. İşi alan firma, sözleşmesini yapınca da, bankaya gidip çekleri tahsil ettik. İhaleyi alan firma, benden noter kanalıyla fatura istedi. Rüşvetin faturası olmadığına göre, ihaleden çekilme karşılığı aldığım bu paranın da faturası olmaz diye düşünüyorum. Yoksa, ihaleden çekilmek iin aldığım 30 milyar lira vergiye mi tabi?

A.C/ANKARA

Yanıt: Evet vergiye tabi. İhalelere iştirak edilmemesi karşılığı alınan para "arizi kazanç" olarak gelir vergisine tabidir (GVK Geçici Md. 56/G-2). 2000 yılı Mart ayında, yıllık gelir vergisi beyannamesi ile bu gelirinizi beyan edip, yüzde 20-45 arasında gelir vergisi, verginin yüzde 10'u kadar da fon payı ödeyeceksiniz.

Şirket ortağının ücret gelirleri
Soru: Bir anonim şirketin ortağı ve genel müdürüyüm. Hem kendi şirketimden, hem de üç ayrı şirketten ücret geliri elde ediyorum. Yıllık tutar 60 milyar lira civarında. Benim 99 yılı gelirlerim nedeniyle vergi durumum nedir?

Yanıt: 1999 yılında, ortağı olduğunuz şirketten, gayrisafi tutarı 3,5 milyar lirayı aşan bir temettü (yani kâr payı) almışsanız, bu gelirinizin tamamını 2000 yılı Mart ayında yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edeceksiniz. Ancak, beyanname verseniz dahi, ücret gelirlerinizi beyan etmeyeceksiniz.

Kooperatife verilen borcun faiz geliri
Soru: Arkadaşımla birlikte, üyesi olduğumuz konut yapı kooperatifine 150 milyar lira borç para verdik. Şimdiye kadar da, bu alacağımız nedeniyle, 60 milyar lira faiz gelirimiz oldu. Yıl sonuna kadar da, 90 milyar lirayı bulacak. Bu gelirimiz vergiye tabi mi? Tabi ise, yüzde kaç vergi öderiz?

Cemal GÜRLER/İZMİR

Yanıt: Elde ettiğiniz gelir, alacak faizi olarak gelir vergisine tabidir (GVK Md. 75/6). Alacak faizi gelirinizi 1999 yılı için belirlenecek olan "enflasyondan arındırma oranı"nı uygulayarak enflasyondan arındıracak, kalan kısmı da, 2000 yılı Mart ayında beyan edeceksiniz. Ödeyeceğiniz vergi de, yüzde 20'den başlayan ve 45'e kadar ulaşan, tarife üzerinden hesaplanacaktır (GVK Md. 103).