|
|
Duayen bankacının oğlu otomobil tutkunu
Babanız Kazım Taşkent'in anılarında sizi en çok etkileyen nedir? Eskişehir Şeker Fabrikası'nı kuruşuyla ilgili anı.
Fabrika kurulmasına karar verilince, Atatürk, Celal Bayar'la birlikte fabrikanın kurulacağı yeri görmeye geliyor. Atatürk babama, "Bu fabrika ne zaman bitecek" diye soruyor. Babam da "6 ay sonra" diyor. Atatürk dönüş yolunda, Bayar'a diyor ki, "Bu Taşkent, bunlar genç mühendisler, ya hesap bilmiyorlar ya da bizi aptal zannediyorlar." Gerçekten fabrika 6 ay içinde bitiyor. Bayar da babama bir teşekkür mektubu yazıyor ve "Sen bir mucize yarattın" diyor. Babam mektubu alıp Ankara'ya gidiyor ve Bayar'a çıkıyor, "Mektubu iade edeceğim" diyor. Bayar nedenini soruyor, O da diyor ki, "Mucizeler Allah'a aittir. Ben mucize yaratmadım." Bayar da dönüp diyor ki, "Yok, yok Taşkent, sen bunun mucize olduğunu kabul et. Eğer sen mucize yaratmadıysan, Atatürk ve ben aptal olmuş oluruz."
Yapı Kredi'yi neden kuruyor?
Taşkent, önce Doğan Sigorta'yı kuruyor. Sigorta'yı çalıştırırken, sermaye eksikliği hissediyor. Nakit sıkıntısı çekiyor. Bunun üzerine 'küçük bir banka kurayım, Sigorta'ya takviye olur' diyerek Yapı Kredi'yi kuruyor. Babam bankanın sermayesini tabana yaymıştı, büyük ortak olmasını istememişti.
Kazım Taşkent, sonradan kitaba dönüşen günceleri tutmaya 1939'dan sonra başlamış. Nedenini açıklar mısınız?
Atatürk ölünce, Türkiye'de değişiklikler başlıyor. Taşkent bunlar hakkında düşünmeye başlıyor. İyi giden Türkiye değişiyor. Cebindeki deftere sürekli notlar düşmeye başlıyor. Bir olay olduğu zaman hemen onun hakkında yazardı, tarih düşerdi.
Geçinilmesi zor adamdı
Siz neden bankacı olmadınız?
Ben bol sporlu öğrencilik hayatı yaşadım. 1948'de babam beni İsviçre'ye eğitime götürdü. Sonra da İngiltere'de okudum. Bankada, çok kısa bir müddet yatırımlar kısmında çalıştım. Sonra kendi hayatımı kurdum.
Taşkent çok büyük bir adamdı da aile için de geçinilmesi zor bir adamdı. Çok birbirimizi severdik ama günlük hayatta birlikte çalışmamız çok zordu. Onun için ben de BMC Kamyonlarının kuruluşuna katıldım. Sonra 20 Century Fox'un temsilciliğini aldım ama hayal kırıklığına uğradım. Zamanlama hayatta çok önemli. Tabi otomobilciliğim de olunca Tofaş bayiliği aldım. Sonra savunma sanayi gelişmeye başladı. Deniz Kuvvetleri'ne hizmet veren yabancı şirketlere danışmanlık yapıyorum.
Dünyanın en zor sporunu yapmışsınız! Üstelik dünya şampiyonu olacak kadar da iyi...
Daha çok İsviçre'de yapılan ve buz bir kanalın içinde baş aşağı kayılan bir spor. Adı Cresta. İşe hakimseniz tehlikesi azalıyor. 6 yıl üst üste rekorum kırılamadı. 1959'dan 1965'e kadar.
Otomobil sporu nasıl kanınıza girdi?
Ben otomobil kullanmaya 7 yaşında başladım. 1941 yılıydı. Babam Şeker Fabrikaları Genel Müdürüydü. Otomobiliyle Turhal fabrikasını denetlemeye gitmişti. Müsade istedim verdi ve ilk kez otomobil kullandım. İngiltere'de bu iş ilerledi. Yurtiçinde hiç yarışlara katılmadım, çünkü pistçiydim ve Türkiye'de yoktu.
Hangi otomobillerle yarıştınız?
En çok Lotus, Ferrari ve Lancia ile yarıştım. İyi dereceler yaptım. Yarışlardaki pek çok arkadaşım daha sonra dünya şampiyonu oldu.
Kazım Taşkent'in haberi var mıydı?
Babamdan gizliydi tabi ki. O motive ediyordu. Gizli olması büsbütün heyecan katıyordu. Sonunda söyledik ama zaten olan olmuştu. Birşey demedi.
Hangi otomobilleri kullanıyorsunuz?
Otomobili zevkle kullanıyorum ama yüksek vergiyi adaletli bulmuyorum. Bu yüzden sık sık otomobilimi yenilemem. Şuanda 90 model Alfa Romeo turbo, arazi aracı olarak Sang Yong, restore ettiğim 83 model Nissan safari ve Lada Niva'm var. Lada'nın teknolojisi harika. İsviçre'de Audi V8 kulanıyorum. Bundan sonra yenilemek istersem, Subaru Outback alacağım. Teknolojisi insana aktif emniyet veriyor.
"Zengin olmanın, insan maneviyatı üzerinde eşkiyalık yapanlara teslim olmayı gerektirdiğini biliyordum. Zengin olmadan, para gücünün olumlu işlerde kullanılabileceği tek yer banka idi. Bu nedenle banka kurdum. Bankacı oldum."
Türkiye'nin tamamı özel sermayeyle kurulan ilk özel bankası Yapı Kredi Bankası'nın kurucusu Kazım Taşkent, 1940'tan 1978'e dek tuttuğu yaşam notlarından oluşan "Yaşadığım Yıllar" isimli kitabında neden banka kurduğunu bu cümlelerle anlatmış. Bir Cumhuriyet dönemi girişimcisinin günlüğü olan Yaşadığım Yıllar'ı geçen hafta oğlu Karaca Taşkent, yaptığımız söyleşi sırasında hediye etti. Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü ve Celal Bayar'ın da aralarında olduğu Türkiye'nin önde gelen isimleriyle birebir çalışma ve tanışma fırsatı bulan Kazım Taşkent, aynı zamanda Türkiye'nin ilk şeker fabrikasının da kurucusu.
Taşkent Ailesi asla ön planda olmayan, mütevazi yaşamı seçen bir aile. Baba Taşkent, Yapı Kredi Bankası'nın 1972 yılına kadar Yönetim Kurulu Başkanlığı'nı yaptı, sonra emekli oldu ve 1991 yılında hayata veda etti. Bugün Taşkent Ailesi'nin Yapı Kredi Bankası ile bir müşteri-banka ilişkisinin dışında bir ilişkisi yok.
Oğul Taşkent'in spora adanmış hayatı ise bugüne kadar hiç anlatılmadı. Babası gibi bankacılığı seçmedi Karaca Taşkent. Karaca Taşkent'le babasını, iş hayatını, otomobilleri ve Cresta'yı konuştuk.
|
Copyright © 1999, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır
|