Depremde ölen mahkemeye verilecek!
Asrın felaketi olan deprem, Türkiye nüfusunun yüzde 23'lük bölümünü oluşturan bölgede etkili oldu.

Şu aşamada, bir yandan depremin olumsuz etkileri giderilerek işletmelerin tekrar faaliyete geçmeleri için çaba gösterilirken, bir yandan da mevzuattan kaynaklanan bazı formalitelerin sıkıntısı yaşanmaktadır. Bu sıkıntılardan biri de; depremde ölenleri, varislerini, yaralananları ya da yaralanmadan kurtulanları mahkemeye vermeyi gerektiren bir mevzuatla ilgili...

Şüpheli alacak sorunu
Deprem bölgesinde yaşayan biri vadeli olarak buzdolabı, çamaşır makinesi, fırın, mobilya, otomobil ya da başka bir mal almışsa ve deprem nedeniyle de vadesinde ödeme yapamamışsa, satışı yapan firmanın, tahsil edemediği bu alacağı "gelir yazıp vergilerini ödememesi için" dava ve icra yoluna başvurması gerekiyor.

Vergi Usul Yasası'nın 323. maddesinde bunu zorunlu kılan bir madde var.

Maddeye göre, bir alacağın şüpheli alacak sayılabilmesi ve "şüpheli alacaklar karşılığı" ayrılmak suretiyle zarar yazılabilmesi için, bazı koşullar aranmaktadır. Buna göre, ticari kazancın elde edilmesi ve sürdürülmesi ile ilgili olmak koşuluyla;

1- Dava ve icra safhasında bulunan alacaklar,

2- Yapılan protestoya veya yazı ile bir defadan fazla istenilmesine rağmen, borçlu tarafından ödenmemiş bulunan, dava ve icra takibine değmeyecek derecede küçük alacaklar, "şüpheli alacak" sayılmaktadır.

Şu anda bu maddeyi, deprem bölgesinde uygulamak mümkün değildir.

Gerek ölüm olayının, gerekse uğranılan ağır maddi ve manevi kayıpların etkisiyle, depremzedeler "psikolojik bir çöküntü" içindedir. Çoğu ne yapacağını bilmez durumda ve perişan bir haldedir. Bu durumda olan kişilere ya da ölenlerin varislerine bir de Vergi Usul Yasası'nın 323. maddesini uygulayabilmek için, dava açma ve icraya verilmeye dönük uygulama, ayrı bir çöküntü nedeni olacaktır. Satıcı firma, gerçekten şüphesi olan alacağı için karşılık ayıramazsa, elde etmediği gelirin geçici vergisi ile gelir ya da kurumlar vergisini ödemek zorunda kalacak. Ödememek için de, alacaklı olduğu kişiyi, depremde ölüp ölmediğini ya da ne durumda olduğunu da bilmeden, senedi protesto olunca mahkeme ve icraya vermesi gerekecek.

Acil çözüm gerekiyor
Tüm bu olumsuzluklar gözönüne alınarak, Vergi Usul Yasası'nda yeralan "şüpheli alacaklar" maddesinin, yeniden ve acilen düzenlenmesi ya da bir yetki maddesi ile esnek bir şekilde yorumlanması gerekiyor. Köşemizi izleyenler bilirler. Depremin hemen sonrası bir yazımızda, 15 gün içinde zayi belgesi almayan depremzede vergi mükellefleri ile ölenlerin varislerinin, hem 3 yıla kadar hapis cezası hem de milyarlarca lira vergi ödeme tehlikesi ile karşı karşıya olduklarını belirtmiştik. Maliye Bakanı Sümer Oral her zamanki duyarlılığı ile konuyu Bakanlar Kurulu'na götürüp, bu sorunu süreyi 2 aya çıkarmak suretiyle çözdü. .

Vakit geçirilmeden, bu soruna el atılması gerekiyor...