|
|
Payımız 644'te 1 bile değil
Okyanusta damla bile olamadık. Dünyada yabancı yatırımlar, 1998'de 644 milyar dolar ile rekor kırdı. Türkiye'nin payı sadece 807 milyon dolar. İlk 50'ye bile giremedik. Çin'e 45 milyar dolar gitti
BİrleŞmİŞ Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü (UNCTAD) 1998 Dünya Yatırım Raporu'na göre, Türkiye, 1998'de toplam 644 milyar dolar olan doğrudan yabancı yatırım miktarından sadece 0.8 milyar dolar pay aldı.
Yabancı sermaye yatırımlarında 1990'lı yıllarda ilk 25 arasında yer alan Türkiye, toplam yatırımlardaki hızlı artışa rağmen yerinde sayınca önce ilk 25'e, 1997'den itibaren de ilk 50'ye giremedi. 1998'de Türkiye'ye giren doğrudan yabancı yatırım miktarı 1997'ye göre değişmedi ancak sıralamada 3 basamak inerek 55. sırada yer aldı.
UNCTAD Raporu'na göre, yabancı yatırım miktarı, tahminlerin aksine geçen yıl yüzde 40 büyüdü ve 644 milyar dolara ulaşarak rekor kırdı. Yatırımların bu yıl da artarak yeni bir rekor kırmasının beklendiği vurgulanan raporda global düzeyde yatırım akışının bu yıl 700 milyar doları kolaylıkla aşacağı, hatta 800 milyar dolara ulaşabileceği vurgulandı.
Yatırımların bölgelere göre dağılımına bakıldığında, yatırımların özellikle Asya krizinden sonra daha güvenli limanlara yöneldiği görülüyor. Yatırımların daha çok şirket evlilikleri ve Kuzey Atlantik bölgesindeki satın almalar şeklinde olduğu kaydedilen raporda,yatırımlar konusunda daha fazla nakit konusunda açlık çeken gelişmekte olan ülkelerin sevinecekleri fazla bir şey olmadığı da bildirildi.
Gelişmekte olan dünyanın 1977'de yüzde 37 olan payı geçen yıl yüzde 28'e düştü ve pastadan alınan dilimin bu yıl daha da azalması bekleniyor.
PARA PARAYI ÇEKİYOR
Doğrudan yabancı yatırımlarda en büyük payı yüzde 72 ile gelişmiş ülkeler aldı. En fazla yatırım çeken ülke, 193 milyar dolar ile ABD oldu. ABD'yi, 63 milyar dolar ile İngiltere, 46 milyar dolar ile Çin, 32 milyar dolar ile Hollanda, 29 milyar dolar ile Brezilya, 28 milyar dolar ile Fransa, 21 milyar dolar Belçika-Lüxemburg, 20 milyar dolar ile Almanya, 19 milyar dolar ile İsveç ve 10 milyar dolar ile Kanada izledi. İlk 50 arasında, Tayland, Vietnam, Nijerya, Kazakistan, Azerbaycan ve Mısır gibi ülkeler de yer alıyor. 1998'de uluslararası şirket sayısı 60 bin olurken, bu şirketlerin dünyaya yayılmış 500 bin yatırımı bulunuyor. Bu şirketler, dünya üretiminin yüzde 25'ini gerçekleştiriyor. Toplam satışları 11 trilyon dolara çıkarken, toplam varlıkları 4 trilyon dolar olarak hesaplandı. İlk 100 şirketin toplam varlıklar içindeki payı 2 trilyon dolara ulaşıyor. En büyük 5 uluslararası şirket de, General Electric, Ford, Shell, General Motors ve Exxon olarak sıralandı.
EN POPÜLER ÜLKE ÇİN
Yabancı yatırımcılar açısından en popüler ülke olan Çin'in bu özelliğini sürdürdüğü ifade edilen raporda, 1997 yılında 44.2 milyar dolar olan yatırımların geçen yıl 45.5 milyar dolara yükseldiği belirtildi. UNCTAD, bu yıl Çin'e yapılacak yatırımların 35 milyar dolara gerileyebileceğini de bildirdi. Öte yandan yatırımcıların güvenini kaybeden Rusya'ya yatırımların geçen yıl 1997 yılına göre yüzde 60 oranında gerileyerek, 2.2 milyar dolara düştüğü kaydedildi.
Yatırımcı gelmiyor
Yabancı yatırımlar, milyar $
| 1997 | 1998 |
| Türkiye | 0,805 | 0,807 |
| Gelişmekte ol. ülk. | 172,5 | 165,9 |
| Dünya | 464,3 | 643,9 |
Yabancı yatırım stoğu, milyar $
| 1997 | 1998 |
| Türkiye | 6,63 | 7,43 |
| Gelişmekte ol. ülk. | 1.055 | 1.219 |
| Dünya | 3.436 | 4.088 |
|
Copyright © 1999, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır
|