KİM NE YAPTI? Merkez Bankası
Bilgisayar sistemleri uyumlu hale getirildi ve Merkez Bankası dış ödemeler, vezne işlemleri, TL ödeme sistemleri, mevduat, piyasa işlemleri, istatistik üretimi ve dağıtımı konularıyla ilgili olarak beklenmedik durum planı hazırlandı. 2000 yılı sorunu nedeniyle oluşabilecek nakit para talebi ve 2000 yılının ikinci haftası başlayacak dini bayram nedeniyle ortaya çıkabilecek talep dikkate alınarak yedek banknot stoğu oluşturuluyor. Hem merkezde, hem de merkeze uzak birimlerin depolarında nakit para talebi oluşması ihtimaline karşı önlem alınıyor. Nakit paranın dağıtımı için havayolu, karayolu ulaşım planı hazırlanmış, çalışacak personel ve sürücüleri şimdiden belirlenmiş durumda. Yeterli bakiye bulunması için şube ve muhbir bankalara Ekim'den itibaren efektif aktarılacak.

Dış ticaret müsteşarlığı
Dış Ticaret Müsteşarlığı merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatları bünyesindeki bilgisayarların yüzde 71'i uyumlu, yüzde 26'sı uyumsuz ve yüzde 3 oranında uyumlu olup olmadığının bilinmediği ortaya çıktı. Ayrıca gömülü sistemler konusundaki veriler de yetersiz. Gömülü sistemlerin yüzde 61'i riskli durumda olabilir. Türkiye ticaretinin zarar görmemesi için yurt dışındaki ülkelerden 2000 yılı hazırlıklarına ilişkin bilgi istendi. Müsteşarlık hazırlıkların yüzde 80'inin tamamlandığını ve büyük bir sorun yaşanmayacağını ifade ediyor.

Hazine müsteşarlığı
Müsteşarlıktaki 600'ün üzerindeki bilgisayarın 170'inin marka ve modeli çok farklı. Bu sistemlerin çoğunda 2000 yılı uyumsuzluğu var. Sistem kapalı durumdayken tarih 31 Aralık 1999'dan 2000'e ilerlemek yerine 1980'e dönüyor. Gerekli düzenlemenin 2000 yılında elle yapılması planlanıyor. Müsteşarlık 2000 yılında problemle karşılaşmayacağını açıklıyor.

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda bilinçlendirme, etki ve analiz işlemleri tamamlandı. Mayıs ayı itibariyle dönüştürme, yenileme, test ve devreye alma çalışmalarının yüzde 83'ü bitirildi.

Kurulun kullandığı sistemler 2000 yılına uyumlu hale getirildi. Jeneratör, UPS, klimalar, asansörler, telefon santrali, faks cihazları gibi unsurların aksamadan çalışmasını sağlamaya yönelik tedbirler alınıyor.

SPK, sistemlerinde doğabilecek sorunlara karşılık aracı kurumların, tüm işlemlerini kağıda dökmeleri, elektronik ortamda yedeklemeleri ve 31- Aralık 1999 itibariyle hesap ekstrelerini müşterilere göndermelerini istedi.

2000 yılı sorununa ilişkin önlemlerini SPK'ya rapor ediyor. Ayrıca bu şirketlerin bilgisayar sistemlerinde 2000 yılı sorununun çözümüne ilişkin olarak yaptıkları harcamaların, üretim ya da faaliyet gideri olarak muhasebeleştirmesi gerektiği duyuruldu.

Büyük bankalar hazırlıklarını tamamladı, test kuruluşlarının denetiminden geçti. ATM cihazlarında sorun yaşanması halinde cihazın çalışmaya devam etmesini sağlayacak yöntemlerin belirlenmesi ve teknik personel görevlendirmeye ek olarak sorunun devam etmesi olasılığına karşı yakın şubelerce nakit ihtiyacının karşılanması öngörülüyor. Bilgisayar sistemlerinde olumsuzluklar var ise servislerde görevli personel ve veznedarların devreye gireceği manuel yöntemler kullanılacak.

YATIRIMCININ DİKKATİNE
1 Bu sorun aracı kurumların faaliyetlerini ve kayıtlarının doğruluğunu etkileyebilir. Bu nedenle 1-31 Aralık 1999 tarihli hesap ekstrelerini aracı kurumlardan isteyin.

2-31 Aralık 1999 ve 1 Ocak 2000 tarihlerinde Takasbank'taki varlıkları, ekstrenizle karşılaştırmak üzere Alo-Takas servisiyle kontrol edin.

Sorgu formunu esas alarak müşterisi olduğunuz aracı kurumun 2000 yılı sorunu karşısındaki durumu hakkında bilgi edinin.

SORGU FORMU
1 Şirketiniz 2000 yılı problemine hazır mı?

2 Hazırlanmak için ne gibi çalışmalar yaptınız?

3 Hazır olamazsanız bu durumdan nasıl etkilenirim?

4 Bilgisayar sisteminizin 2000 yılı uyumluluğu test edildi mi?

5 1999 yılının Aralık ayında ya da 2000 yılı Ocak ayı başlarında Borsa'da hisse senedi alış-satış işlemi yaptığımda şirketinizde, Takasbank ya da İMKB'de sorunların yaşanması ve durumun sonucu olarak emirlerimin gecikmesi ya da hiç gerçekleşmemesi durumlarına karşı ne gibi önlemler aldınız?

6 Faiz gelirlerimin ya da kâr paylarımın Ocak 2000'de etkilenmeyeceğinden nasıl emin olabilirim?

Kritik tarihler takvimi

Tarih	Açıklama
31 Aralık 1999	1999 yılının son günü
1 Ocak 2000	2000 yılının ilk günü
3 Ocak 2000	2000 yılının ilk işgünü
4 Ocak 2000	Bazı piyasalar 2000 yılının ilk iş günü olarak kabul ediyor
10 Ocak 2000	2000 yılının 7 haneli tarih bilgisi gerektiren ilk işgünü
31 Ocak 2000	2000 yılının ilk ayının son günü
29 Şubat 2000	2000 yılının ikinci ayının son günü ve artık yıl günü
31 Mart 2000	2000 yılı ilk çeyreğinin son günü
10 Ekim 2000	2000 yılının 8 haneli tarih bilgisi gerektiren ilk işgünü
31 Aralık 2000	2000 yılının son günü
1 Ocak 2001	2001 yılının başlangıç günü

Filiz ÇİÇEKBİL