|
|
Stresli toprak deprem yaratır
Toprak altındaki sürtünme, yeryüzünde elektrik yükü yaratıyor. Fay hattı haritasıyla, toprağın elektrik yükü haritasını çakıştırınca deprem risk bölgeleri tabak gibi ortaya çıkıyor
Fransa'daki Paris Dünya Fizik Enstitüsü'nün (IPGP) araştırmacıları, 1998 yılında Marmara Bölgesi'nin Stres-Gerilim alanlarını saptadı. Bilimadamlarına göre, gerilim haritasıyla aktif fay hattı haritası çakıştırılmasıyla ortaya çıkacak harita olası gelecek depremlerin yerinin belirlenmesinde faydalı olabilir.
Stresimi al benim
Yeryüzü Stres Haritası, topraktaki elektrik yükü hesaplanarak hazırlanıyor. Topraktaki sürtünmeden kaynaklanan elektrik yükü stres haritasında çeşitli renklerle gösteriliyor. Kırmızı renkte olan alanlar, elektrik yükünün en fazla olduğu yerler. Renk açıldıkça elektrik yükü de azalıyor. Araştırmacılar, bir bölgenin stres haritasıyla ve aktif fay hattı haritasını üst üste koyduklarında şu sonucu elde ediyor: Stres haritasındaeki kırmızı renkteki bölgelerle fay hatlarının çakıştığı yerler, deprem riskinde birinci sırada yer alıyor.
Buna göre Marmara Bölgesi'nde en fazla risk gösteren yerler, Biga yarımadası, Saroz Körfezi, Avcılar kıyıları ve İzmit çevresi olarak görünüyor. Haritaya göre elektrik yükünün fazla olduğu alanlar, Ege Denizi ve Karadeniz'e kadar uzanıyor.
Depremi kuyruğundan tut
Bilim Türkiye'de deprem hareketlerinin köküne iniyor
Amerikan Cornwell Üniversitesi ile Boğaziçi Üniversitesi Doğu Anadolu'nun yer kabuğunu incelemek üzere ortak bir projeyi hayata geçirdi. Doğu Anadolu'da ekim ayı sonuna kadar 30 ayrı noktaya yerleştirilecek aletlerle bölgenin deprem açısından hassas yerleri belirlenecek.
Doğu Anadolu'daki toprak hareketliliği Türkiye'nin bütünü açısından önem taşıyor. Çünkü bu bölgede kuzeye doğru hareket eden Arabistan yarımadası Türkiye ile çarpışıyor. Bilim buna 'kıta kıta çarpışması' diyor. Bu çarpışma sonucunda Anadolu bloğu batıya doğru hareket ediyor ve bu hareketlenme sonucu esnek bir davranış gösteremeyen yer kabuğu belirli bir seviyeye kadar enerjiyi biriktirip İzmit'teki gibi bir depremle kırılıyor.
Kıta kıta çarpışması türkiye'deki bir çok depremin özellikle Kuzey ve Doğu Anadolu Fay zonundaki depremlerin hareket noktası. Bu hareketlenmenin aydınlatılmasıyla Türkiye'de depremlerin yapısı hakkında çok daha geniş bilgi sahibi olunabilecek.
|
Copyright © 1999, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır
|