|
|
"Bedelli parası yetmez"
Faturayı 6 milyar dolar olarak tahmin eden Dünya Bankası ve ABD, "Bedelli askerlik yetmez, deprem vergisi de alın" dedi
Okan MÜDERRİSOĞLU - Sibel YEŞİLMEN
ANKARA-Dünya Bankası uzmanları ile Hazine Müsteşarlığı'nın ortaklaşa yürüttüğü depremin ekonomik faturasına ilişkin çalışmalar son aşamaya geldi. Kesin rapor 14 Eylül'de kamuoyuna açıklanacak. Ancak, ön tespitlere göre, depremin yarattığı hasarın yolaçtığı üretim ve gelir kaybının faturası 6 milyar doları buluyor.
Faturanın yarısının dışardan gelecek kaynaklarla, yarısının da Türkiye'nin kendi imkanlarıyla finansmanı bekleniyor. Bu yüzden Türkiye'ye bedelli askerlik dışında ek vergi önlemleri alması telkin ediliyor. Dün, Washington'dan da Ankara'ya bu yolda açık bir mesaj ulaştı. ABD, "Yaraların sarılması için bedelli asker yetmez" dedi ve deprem vergisiden vazgeçilmemesini istedi.
Öte yandan, Dünya Bankası uzmanları, deprem bölgesinde yapılması gerekenleri tek tek incelediler. En büyük hasarın Adapazarı ve Gölcük'te olduğu, Yalova ve İzmit'te ekonomik hayatın kısa süre içinde yeniden canlanabileceği tahmin edildi. Hasarın boyutunun 6 milyar dolardan az olmadığı, en az 1 milyar dolarlık altyapı yatırımına ihtiyaç duyulacağı, 3-4 milyar dolarlık konut yapılması gerektiği, vergi gelirleri kaybının 700 milyon doları bulacağı sonucuna varıldı.
Kritik noktalar
Çalışmalarda, iki kritik nokta da tespit edildi. İlk olarak, felaketin sosyal etkilerinin gerçekçi ve sağlıklı bir şekilde ortaya çıkarılması ve yapılması gerekenlerin saptanması için ayrıntılı bir çalışma daha yapılacak. İkinci önemli konu ise küçük işletmelerin ayağa kaldırılması. Bölgedeki küçük ve orta boy işletmelerle esnaf ve sanatkarın yeniden üretime geçebilmesi için Dünya Bankası'nın yan kuruluşu IFC'den kredi açılacak. Büyük kuruluşlardaki hasarın az olduğu ve tazminin sigorta şirketleri ile yapılabileceği belirlendi. Japonya'nın OECF kuruluşundan Türkiye'ye yardım gelmesi de kesinleşti.
Koordinasyon için özel kurul geliyor
Deprem sonrası Türkiye'ye gelecek dış kaynakların arttırılması ve amaca uygun kullanımı için koordinasyonu, Dünya Bankası'nın üstlenmesi gündeme geldi. Dünya Bankası Türkiye Temsilciliği'nin bir yandan "uluslararası yardım hattı" oluşturması diğer yandan da kaynakların "tek merkezden yönetimi" konusunda, Türkiye'deki diplomatik misyonla toplanması planlandı.
Ankara'daki yabancı diplomatlar, Dünya Bankası ve Hazine temsilcileri ile 14 Eylül'de Hilton Oteli'nde düzenlenen toplantıda biraraya gelecek. Dünya Bankası'nın deprem amaçlı harcamalar hakkında düzenli olarak icraat toplantıları gerçekleştirmesi bekleniyor. Dünya Bankası'nın, "aylık icraat toplantılarının" başkanlığını, Türkiye Temsilcisi Ajay Chhibber yapacak. Toplantının gündemini deprem hasarları ve ekonomik etkileri oluşturacak.
|
Copyright © 1999, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır
|