Okan MÜDERRİSOĞLU

ANKARA-Dünya Bankası Türkiye Temsilcisi Ajay Chibber, deprem sonrası ekonominin geleceğine ve sağlanacak dış kaynaklara ilişkin görüşlerini SABAH'a açıkladı. Chibber, deprem sonrası Türkiye ekonomisinde bir sıçrama görüleceği tahmininde bulundu ve "Yapısal reformlar yapıldığı, mali disipline önem verildiği sürece Türkiye için dış kaynak sorun değil" dedi.

Chibber sorularımızı şöyle yanıtladı:

*Tahmini hasar sizce ne kadar?

Dünya Bankası'ndan iki uzman ekip geldi. Birinci grup, doğrudan yeniden yapılanmanın maliyetini araştırıyor. İkinci grup ekonomik etkileri inceliyor. Kısa dönemde, üretim azalması, bütçede ek yükler, yeniden imar faaliyetlerinin finansmanı sözkonusu olacaktır.

*Deprem ekonomiyi nasıl etkiler?

Her doğal felaketin ardından ekonomilerde bir patlama olur. Tıpkı "V" şeklinde. Türkiye ekonomisinde de yukarıya sıçrama görülecektir. Ekonomide canlanma beklenebilir. Özellikle inşaat sektöründe bu etki daha net hissedilecektir.

* Deprem sonrası atılacak adımlar neler olmalı?

Bütçe dengeleri dikkatle izlenmeli. Parasal kayıpgiderilebilir. Dış kaynaklar hazır. Yapısal reformlara, mali disipline önem verildiği sürece dış kaynak sorun değil.

*Dünya Bankası ne kadar yardım sağlayacak?

Deprem için acil olarak 1 milyar dolar gelecek. Dünya Bankası Başkanı J. Wolfhensohn'un bu konudaki mektubunu Başbakan Ecevit'e de verdim. Bu, bir doğal afetin sonrasında Dünya Bankası'nın yaptığı en büyük yardımlardan biridir. Bu miktar, 3 yılda vermeyi taahhüt ettiğimiz 3 milyar doların dışında sağlanmıştır. 1-2 hafta içinde ilk parti 100 milyon dolar gelecek. Bu kaynak, eğitim, sağlık ve enerji altyapısı için kullanılacak. Ekonomideki yapısal uyum ve enflasyonla mücadele programına dönük kredileri ise halen müzakere ediyoruz.

* IMF ile bir stand-by konusunda iyimser misiniz?

Stand-by'ın, mali disiplin kısmı çok kritik. 1999'daki hedeflere ulaşılması mümkün. Deprem hasarlarının karşılanması için Türkiye'ye çok yardım geleceği görülüyor. Enflasyon sorununun çözülmesi açısından 2000 yılı için IMF ile anlaşmaya varılması gerekir.

* Yapılması gereken neler var?

Tarım reformu kritik bir konu. Doğrudan üreticiye gelir transferine dönük sisteme geçilmeli. Bankacılık Yasası'ndaki özerk kurul oluşturulmalı. Ben buna, "7 Samurai Kurulu" diyorum. Devlet bankalarının yapısı iyileştirilmeli. Uluslararası Tahkim'e yönelik önemli bir adım atıldı. Ancak, telekom, enerji ve gaz sektörlerinde düzenleyici kurullara ihtiyaç var.

* Hükümetin performansını nasıl buluyorsunuz?

Deprem sonrası yaptıklarından dolayı hükümeti kutlamak lazım. Ancak, ilk günlerde organizasyonun sağlanması zaman aldı. Türkiye'de, "Acil Müdahale Sistemi" kurulmalı. Bu depremden özel sektör de hükümet de üniversiteler de halk da kendi payına düşen dersi aldı. Ekonomik alanda ise hükümet yapısal anlamda önemli gelişmeler gösterdi.