|
|
Sanayi de sarsıldı
Yüzyılın en büyük depremi, sanayinin kalbi Marmara'yı fena vurdu. Tüpraş'taki yangın nedeniyle ham petrol kulesi yıkıldı. Ülkenin sanayi merkezi İzmit bölgesindeki bazı fabrikalar hasar gördü, üretimlerine ara verdi.
Korkunç depremle beraber, bölgede elektrikler kesildi, haberleşme durdu ve bazı bölgelerde bu sıkıntısı başgösterdi. Cep telefonu şirketleri jeneratörlerle sınırlı hizmet verirken, fırınlar çalışmadı, bankamatiklerden para çekilemedi.
Türkiye'nin "bağrını yakan" korkunç deprem, sanayiyi canevinden vurdu. En büyük sanayi kuruluşlarının bulunduğu, sanayi üretiminin büyük bölümünü yapan ve milli gelirdeki payı yüzde 38 olan Marmara Bölgesi, ağır bir darbe aldı.
Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşu ve tüm ülkenin akaryakıt ihtiyacını karşılayan Tüpraş'ta çıkan yangın sonucunda bir ham petrol kulesi yıkıldı. Tüpraş'taki yangın ve dağıtımdaki zorluklar nedeniyle bölgede kurşunsuz benzin satışı durduruldu. Bazı akaryakıt bayileri araçlara 5 milyon liranın üzerinde yakıt vermedi.
İstanbul Borsası'nda işlem gören onlarca sanayi kuruluşunun bulunduğu İzmit bölgesinde, Toyota, Hyundai, Goodyear, Mannesmann, Lafarge, Pirelli gibi yabancı sermayeli kuruluşların yanısıra Sabancı Holding'e ait Kordsa, Brisa, Dusa, Beksa ile Arçelik, Petkim ve Seka gibi sanayi devleri yeralıyor.
Reuters ajansı, İzmit'teki Pirelli fabrikasının bir bölümünün çöktüğünü bildirirken, Aygaz Marmara Bölgesinin LPG ihtiyacını karşılayan Yarımca tesisinde hasar meydana geldiğini ve üretime bir iki gün ara verildiğini açıkladı. Mutlu Akü ve Edip İplik gibi kuruluşlar ufak çapta hasar gördüklerini açıkladılar. Türk Demirdöküm üretime bir gün süre ile ara verirken, Ford Otosan, inşaatı süren Gölcük Fabrikası'nda hasar olduğunu bildirdi. Sabancı Holding'e ait fabrikalarda üretime iki gün ara verildi. Depremin merkezi İzmit'in yanısıra, İstanbul ve Bursa'daki fabrikalar da hasar tespit çalışmalarını sürdürüyor.
Bu arada Afet İşleri Genel Müdürü Rüçhan Yılmaz, depremin "geniş ve yaygın", ekonomik boyutunun da yüksek olacağını tahmin ettiklerini söyledi.
"Tüpraş'ta üretime devam"
Ulusal sanayimizin gözbebeği Tüpraş'ta deprem nedeniyle çıkan yangın, Bursa dahil olmak çevre itfaiyelerden gelen yardımla söndürülüyor. Tüpraş rafinerisinde depremin ardından çıkan yangın sabah kontrol altına alındı. Ancak, daha sonra yeniden büyüyen yangının, tesiste üretimi durdurmayı gerektirecek büyüklükte olmadığı belirtildi.
Yetkililer, Tüpraş'ın yanında yer alan Petkim Tesisleri'nden gelen telsiz bilgilerine dayanarak, Tüpraş'taki üç nafta tankındaki yangının büyük olmasa da devam ettiğini fakat yangının rafinerideki üretimi durdurmayacağını söylediler. Tüpraş'ta ayrıca bir ham petrol kulesinin de yıkıldığını belirten yetkililer, Petkim'de de bir su kulesinin yıkıldığını ve binalarda çatlaklar, kaymalar meydana geldiğini söylediler.
Haberleşme kilitlendi
Deprem sonrasında, İstanbul, İzmit, Adapazarı, Bursa ve Bolu'da, izdiham nedeniyle haberleşme büyük ölçüde kilitlendi. Yalova'da santral binasındaki akü sisteminin patlaması ve enerji ihtiyacının karşılanamaması nedeniyle telefon hatları kesildi. Türk Telekom'un Düzce tesisi ağır hasar görürken, Gölkaya santrali tamamen çöktü. İstanbul, İzmit, Bursa ve Bolu'da izdiham dolayısıyla hatların zayıflaması sonucu haberleşme yapılamadı. Cep telefonlarıyla görüşmelerde de büyük sorunlar yaşandı. GSM şebekeleri sınırlı olarak jenaratörlerle hizmet verdi.
Türk Telekom Genel Müdürü Fatih Yurdal da yaptığı açıklamada, haberleşmede büyük sorun yaşandığını belirterek, "Yalova hatlarında, fiber optik kablolarda da kesinti var. Düzce'de santral binamızda hasar var, burayı normale döndürmeye çalışıyoruz. Duvarları yıkık olduğu için görevlilerin içeri girmemesi istendi. O nedenle haberleşmede problem var, ancak kesiklik söz konusu değil. İzmit'te yarım kapasiteyle haberleşme sağlandı, ancak izdiham nedeniyle yoğunluk var" dedi. Elektriklerin kesik olması nedeniyle, İstanbul'da fırınlar ekmek üretmekte zorlanırken, bankamatikler çalışmadı. İstanbul ve Ankara'da bazı kesimlerde sular kesildi.
Marmara karanlığa gömüldü
KORKUNÇ depremin meydana gelmesinden birkaç dakika sonra bölgedeki tüm enerji tesislerinin devre dışı kalmasıyla elektrikler kesildi. Enerji ve Bakanlığı'nda bir kriz masası kuruldu. Daha sonra yapılan çalışmalarla Doğu Anadolu, Orta Anadolu, Karadeniz ve Batı Anadolu bölgelerine elektrik vermeye başladı. Bu çalışmalara paralel, Trakya bölgesindeki santrallar da devreye alınarak, İstanbul kısmi olarak elektriğe kavuşturuldu. Sakarya, Osmanca ve Bursa trafo merkezleri ise hasar gördü. Bunun üzerine destek amacıyla depremden en fazla etkilenen Kocaeli, Sakarya ve Yalova'ya jenaratörler gönderildi. Süren yoğun çalışmalar sonunda öğleden sonra, Adapazarı, İzmit, İstanbul'un Anadolu yakası ve Trakya'nın bir kısmı hariç, enerji iletim üretim ve dağıtım sistemleri normale döndü.
Ancak depremin yoğun yaşandığı merkezlerde, iletim hattı trafo merkezleri ve dağıtım şebekelerindeki hasar tespit çalışmalarının devam ettiği, kesin bilgi alınmaya çalışıldığı kaydedilirken, hasar tespit çalışmaları tamamlanmadan enerji verilmesinin, can ve mal güvenliği açısından tehlikeli olacağı ifade edildi. Yetkililer onarım konusunda bugüne dek kullanılmamış özel yapım yöntemleri uygulandığını bildirdiler.
|
Copyright © 1999, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır
|