Kadının işyeri açmasına, koca izni
Kadının işyeri açmasında, kocasının izninin gerekip gerekmediği, eğer gerekiyorsa, kocası izin vermezse durumun ne olacağı, merak edilen konular arasındadır.

Medeni Kanun'un dokuz yıl öncesine kadar yürürlükte olan 159. maddesine göre, kadının bir iş ya da sanatla uğraşması kocasının iznine bağlı idi.

Evli kadının, kocasının izni olmadan herhangi bir işle ya da sanatla uğraşması ise, ancak belirli koşullar altında, hakimi ikna ederek, izin almasına bağlanmış bulunmaktadır.

Aynı doğrultuda Ticaret Sicili Tüzüğü (o zamanki adıyla Ticaret Sicili Nizamnamesi) nün 41/6. maddesinde de buna benzer biçimde "Medeni Kanun'un 159. maddesi hükmünce koca karısının ticaretle uğraşmasını menetmiş olduğu takdirde durumu bir dilekçe ile ticaret sicil memuruna bildirirse" mahkeme emriyle, evli kadının ticaret sicilindeki kaydının silinmesi mümkün olabiliyordu.

Fransız ve Alman Medeni Kanunları'nda da, Türk Medeni Kanunu'nun 159. maddesindeki kurala benzer düzenlemeler vardı. Ancak, Almanya'da 1957, Fransa'da ise 1965 yılında çıkarılan kanunlara, çağdaş hukuk aykırı olan bu düzenlemeler, yani kadının işyeri açmasında kocasından izin alması, kaldırılmıştır.

Türkiye'de durum
Türk Anayasa Mahkemesi de, Medeni Kanun'un 159. maddesini özellikle Anayasanın eşitlik ilkesini düzenleyen 10. ve çalışma özgürlüğünü düzenleyen 49. maddelerine aykırı bularak iptal etmiş bulunmaktadır. (Anayasa Mahkemesi'nin 29.11.1990 tarih ve E. 90/30, K.90/31 Sayılı Kararı.)

Bu iptal kararı sonrasında, Ticaret Sicili Tüzüğü'nde de gerekli değişiklik yapılarak kocanın isteği üzerine, kadının ticaret sicil kaydının hakim kararıyla silinebileceği yönündeki hüküm tüzük metninden çıkarılmıştır.

Yeni duruma göre, evli kadının ticaretle uğraşması veya işyeri açması için kocasının iznini almasına gerek yoktur.

Anaya Mahkemesi'nin yukarıda değinilen kararı ile kadınlar, önemli bir yasal kısıtlamadan kurtulmuş bulunmaktadır.

İzin gerekmiyor
Evli kadınların işyeri açmalarını kocalarının iznine bağlayan 159. maddenin Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmesi, kadınların bu konuda önemli bir yasal kısıtlamadan kurtulmalarını sağlamış bulunmaktadır. Buna göre, kadınların işyeri açmalarına hiçbir engel yoktur.

Son olarak, vergi yasalarında yapılan değişiklikle, "Aile Reisi Beyanı" müessesi de kaldırılarak, evli kadınların, kocalarından ayrı olarak gelir vergisi beyannamesi verebilmelerine olanak sağlanmıştır.