Fazilet Partisi, tahkime karşı Erbakan'ın yasağının kaldırılması kozunu kullanıyor. İktidar ortakları arasında da Hoca'nın yasağı konusunda görüş birliği yok...

Danışma Kurulu toplanacak
Anayasa değişikliği teklifinin ilk tur oylamasının bugün yapılması, ikinci tur oylamanın yapılacağı Cuma gününe kadar siyasi Partiler Kanunu'ndaki değişikliklerin gerçekleştirilmesi kararlaştırıldı. Hükümet ortakları, bu çerçevede Meclis gündemini belirlemek üzere Meclis Danışma Kurulu'nu bugün toplantıya çağıracak.

Komisyon toplanıyor
Anayasa Komisyonu, hükümet ortaklarının, Uluslararası Tahkim'le ilgili Anayasa değişikliğini Meclis'ten geçirmek için destek sözü verdiği FP'nin Siyasi Partiler Yasası'nda değişiklik önerilerini görüşmek üzere bugün saat 10.00'da toplanıyor.

Erbakan'a bağımsız milletvekili adaylığı yolunu açacak ve "Odak olma" tanımını değiştirerek FP'nin kapatılmasını güçleştirecek önerilerin komisyonda kabul edilmesi halinde, çarşamba ve perşembe günü Genel Kurul'da ele alınacağı bildirildi.

Daha önce Uyum Komisyonu'nda kabul edilen ve Siyasi Partiler Yasası'nın 25. maddesinde değişiklik öngören yasa teklifinde, "Bir siyasi partinin yasak eylemlere odak olması halini" düzenleyen 103. madde ile siyasi yasaklılara Meclis yolunu kapatan 95. madde gibi iki kritik konu yer alıyor.

Uyum Komisyonu'ndan geçen bu iki maddede, Anayasa Komisyonu'nda hükümet ortakları ile FP arasındaki uzlaşmaya göre, önerge verilmek suretiyle değişiklik yapılacak.

FP kurtarılıyor
Tahkim pazarlığı sırasında hükümet ortakları daha önceki tavırlarından geri adım atarak FP ile orta yolu buldular. Anayasa Mahkemesi'nde devam etmekte olan kapatma davasının seyrini değiştirecek ve FP'nin kapatılma koşullarını güçleştirecek olan SPK'daki 103. madde uzlaşmaya göre şöyle olacak:

"Bir siyasi partinin ; 68. maddenin 4. fıkrasında yazılı fiillere partinin üyeleri tarafından yoğun bir şekilde işleniyorsa, bu fiiller o partinin Büyük Kongresi, Merkez Karar Yönetim Kurulu, Meclis Grubu ve Başkanlık Divanı tarafından zımnen veya açıkca benimseniyorsa, aynı fiiller parti organları tarafından kararlılık içinde işlendiği takdirde, sözkonusu fiillerin odağı haline gelmiş sayılır."

Eğer bu madde bu şekilde kabul edilirse, FP'nin kapatılması büyük ölçüde güçleşecek. Kapatılma için, bir kaç üyenin veya milletvekilinin Anayasa ve yasalara aykırı söz ve eylemleri kapatma için geçerli olmayacak, aynı şekilde kapatma için bu yasadışılığın partinin yetkili organlarınca da benimsenmesi şartı aranacak.

"Devam" sorunu
Ancak sözkonusu düzenleme FP için Anayasa Mahkemesi'nde devam eden davanın kapatma kararıyla sonuçlanması tehlikesini tümüyle ortadan kaldırmaya yetmeyecek. Zira, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş'ın FP'nin kapatılması için açtığı davanın iddianamesinde, FP'nin temelli kapatılan RP'nin devamı olduğu da iddia edilmiş, bu iddiaya ilişkin deliller de sunulmuştu.

Erbakan'a vekillik yolu
SPK'nın 95. maddesinde yapılacak değişiklikle de siyasi yasaklı Necmettin Erbakan'a bağımsız milletvekili adaylığı önündeki engelin kaldırılması amaçlanıyor. Daha önce Uyum Komisyonu'nda kabul edilen ve Anayasa Komisyonu'nda ele alınacak olan maddenin son düzenleniş şekli şöyle:

"Bir siyasi partinin kapatılmasına söz ve eylemleriyle neden olan kurucuları dahil üyeleri, Anayasa Mahkemesi'nin kapatmaya ilişkin kesin kararının Resmi Gazete'de gerekçeli olarak yayımlanmasından başlayarak 5 yıl süreyle bir başka partinin kurucusu, üyesi, yönetici ve denetçisi olamazlar. Siyasi partiler bu kişileri hiçbir suretle seçimlerde aday gösteremezler."

Böylece mevcut yasadaki "milletvekilliği için aday olamazlar" hükmü kaldırılarak, milletvekilliği adayı olma yasağı sadece bir parti tarafından gösterilme ile sınırlandırılıyor ve bağımsız adaylık yolunun açılması öngörülüyor.

Siyasi yasağı kalkmıyor
Ancak bu durum, Erbakan'a bağımsız milletvekilliği yolunu açsa bile, siyasi yasağının tümüyle kalkmasını sağlamıyor. Erbakan'ın 5 yıl süreyle partinin başına geçmesi hatta üye bile olabilmesi mümkün olmayacak. Ancak, hükümetin gündeminde bulunan af taslağında, Siyasi Partiler Yasası'ndaki Erbakan'a parti üyesi olma yasağı getiren maddeyi de kapsayacak şekilde bir düzenleme yapılırsa siyasi yasağından kurtulabilecek. Ancak Adalet Bakanlığı yetkilileri, böyle bir düzenlemenin mümkün olmadığını, af yasasının sadece TCK çerçevesinde kaldığını söylediler.

312. maddeye red
FP'nin hem Erbakan'ı devam eden davasından mahkum olmasını önlemek hem de Erdoğan'ı kurtarmak için TCK'nın 312. maddesinin af kapsamına alınması isteği ise DSP ve ANAP tarafından reddedildi. Erbakan, bir ara seçimden önce 312. maddeden mahkum olursa, Siyasi Partiler Yasası'ndaki değişikliğe rağmen milletvekili seçilme hakkını yitirecek.

Recep Tayyip Erdoğan'ın durumu da Erbakan gibi affa bağlı. Erdoğan, 312'ye göre mahkum olduğu için Siyasi Partiler Kanunu'nda yapılacak herhangi bir değişiklik bağımsız milletvekilliği yolunu açmıyor.

'Hoca 5 yıl yok'
BaŞbakan Ecevit, Siyasi Partiler Yasası'ndaki değişikliğe rağmen Erbakan'ın yasağının kaldırılamayacağı görüşünde...

Ecevit, kapatılan RP'nin siyasi yasaklı eski Genel Başkanı Erbakan'ın siyasi partiler yasası değişikliği ile kurtarılacağı iddialarına karşı çıktı. Ecevit, Erbakan'ın Anayasa uyarınca 5 yıl boyunca siyasi yasaklı olduğunu söyledi.

Gazetecilerin, "Siyasi Partiler Yasası'nda yapılacak değişiklikle, Erbakan'a, bağımsız adaylık yolunun açılacağı yorumları yapılıyor, ne dersiniz?" sorusu üzerine Ecevit şu yanıtı verdi:

"Benim Anayasa anlayışıma göre, Sayın Necmettin Erbakan ve benzer durumdaki kimseler 5 yıl için, siyasal haklardan yoksundurlar."

'Zaten engel yoktu'
FP Genel Başkan Yardımcısı Lütfü Esengün, Erbakan'ın, bağımsız aday olmasına Anayasa'da engel bir kuralın bulunmadığını iddia etti. Esengün, Siyasi Partiler Kanunu'nda yapılacak değişikliği, "gecikmiş, geciktirilmiş, siyasi partileri güvenceden yoksun kılan bugünkü durumun giderilmesi için, atılan bir adım" olarak değerlendirdi ve şöyle dedi:

"Anayasa'nın 69. maddesinde, partisinin temelli kapatılmasına beyan ve faaliyetleri ile sebep olan kişilerin, sadece bir başka partinin kurucusu, üyesi, yöneticisi ve denetçisi olamayacaklarına dair bir yasak var. Burada, siyasi parti listesinden, milletvekili, belediye başkanı veya başka göreve aday olamayacağına dair bir yasak yoktur, bağımsız adaylığa engel yok."

'Meclis'e girebilir'
Anayasa Mahkemesi eski Başkanı ve Atatürkçü Düşünce Derneği Başkanı Yekta Güngör Özden ise şu yorumu yaptı: "Erbakan ve arkadaşlarının 5 yıl parti üyesi olma ve milletvekili seçilme yasağı vardır. Nitekim Erbakan isteseydi 18 Nisan'da muhtar veya bağımsız belediye başkanı adayı olabilirdi. Ancak o milletvekili adayı oldu, SPY'nda (milletvekilliğine aday olamazlar) hükmü bulunduğu için adaylık başvurusunu reddetti. Ancak yasada (Partilerce aday gösterilemezler) şeklinde bir düzenleme bağımsız milletvekilliği yolunu açar. Bu değişiklikle, 5 yıllık sürenin dolmasından önce yapılacak bir seçimde veya Anayasa'da öngörülen şartların doğmasıyla yapılacak bir seçimde Erbakan bağımsız milletvekili adayı olabilir."