ANKARA - Maliye Bakanlığı, tüm parasal işlemlerin kayda alınması ve vergiye esas gelirle bağlantısının kurulması için önemli bir adım atıyor. Hükümet programında yeralan ve mali ilişkilerin anahtar bir numara ile izlenmesini öngören düzenlemeye 1 Ocak 2000 tarihinde geçilmesi planlanıyor.
Yılbaşından itibaren; bankalar, aracı kurumlar, özel finans kuruluşları, finansal kiralama şirketleri, ödünç para verme işiyle uğraşanlar ya da kredi kartı veren ya da dağıtımına aracılık eden kuruluşlar müşterilerinden Vergi Kimlik Numarası (VKN) isteyecekler.
1 Ocak 2000'den geçerli olmak üzere, yurtiçine ya da yurtdışına yapılan ve 2 milyar lirayı geçen TL ve döviz havalelerinde VKN zorunlu olacak.
Emeklilere yapılan maaş ödemeleri, öğrenci sınav harcı veya öğrenci kredi ödemelerinde, elektrik, su doğalgaz, telefon ve benzeri ödemelerde VKN istenmeyecek. Türkiye'de kurulmuş veya kurulacak bankalar, yabancı ülkelerde kurulu olup Türkiye'de şube açanlar, özel kanunla kurulan bankalar müşterilerinden VKN isteyecekler.
Yeni Hesap Açılması: 1 Ocak 2000'den sonra açılacak her türlü mevduat hesabı, kredi hesabı, döviz tevdiat hesabı, repo, swap ve forward ve kasa kiralama işlemleri, off shore bankalarda açılacak hesaplar için VKN zorunlu olacak ve bu numara müşteri hesap kartı ile ekstrelere işlenecek.
Mevcut Hesapların Durumu: Gerçek kişiler, şirketler, kooperatifler, döner sermayeli kuruluşlar, sigorta şirketleri, yerel yönetimlere ait iktisadi işletmeler, ÖFK'lar, vakıf, dernek, sendika, birlik ve mesleki kuruluşlara ait iktisadi işletmeler ile KİT'lere ait ticari hesaplar için en geç 31 Ekim 1999'a kadar VKN ibrazı istenecek.
Vadeli ve vadesiz mevduat hesabı, döviz tevdiat hesabı, yatırım hesabı sahipleri ise en geç 31 Aralık 1999'a kadar VKN edinecek.
Kredi Kartları: Bankalar, kredi kartı verenler veya dağıtımına aracılk edenler de ilk kez kart verirken yada kart yenilerken 1 Ocak 2000'den sonra VKN isteyecekler.
Havale İşlemleri: Bankalar, 1 Ocak 2000'den geçerli olmak üzere yurtiçi ve yurtdışına yapılan 2 milyar lira veya eşiti döviz havalelerinde göndericiden, havalenin sadece yurtiçine dönük olması halinde aynı zamanda alıcının VKN'ı tesbit ederek kayda geçirecekler.
Çek ve Senetler: Yılbaşından sonra çek karnesi verilen müşterilerin yanısıra halen çek kullananların tahsilat ya da takas işlemi sırasında VKN istenecek.
Hisse Senedi Piyasası: Aracı kurumlar, menkul kıymet yatırım ortaklığı ve fonları, portföy yönetim ve yatırım danışmanlığı şirketleri, 1 Ocak 2000'den itibaren her türlü gelir tahsilatı ve ödemelerinde VKN'na yerverecekler.
* Yurtdışında yaşayan Türk işçilerinin, Türkiye'deki banka, ÖFK ve diğer mali kuruluşlardaki hesapları için VKN istenmeyecek.
* Emeklilere yapılan maaş ödemeleri, öğrenci sınav harcı veya öğrenci kredi ödemelerinde, elektrik, su doğalgaz, telefon ve benzeri ödemelerde VKN istenmeyecek.
* Küçükler ve kısıtlılar için veli, vasi ve kayyım adına alınacak VKN'ı kullanılacak.
* İnternet, intranet ve benzeri elektronik ortamlarda yapılan işlemler de belli bir bankadaku hesapla ilişkili olduğundan yine VKN ön şartı getirilecek.
* Bir başka ülkenin vatandaşı olan ancak Türkiye'de şube yada temsilcilik açanlar da bankacılık ve sermaye piyasası işlemlerinde VKN kullanacaklar.
* Özel kanunlar uyarınca yapılan takip ve haciz işlemleri VKN aranmaksızın tamamlanacak.
* Bankalararası para piyasası işlemlerinde VKN gerekmeyecek.
* Posta çeki hesabı açılırken de VKN aranacak.
Okan MÜDERRİSOĞLU