|
|
Geceyarısı alışverişi
Gecenin yarısında sadece nöbetçi eczaneler açık değil. Bütün online alışveriş siteleri açık. Sandalyenizden kalkmadan, alışverişinizi yapabilirsiniz
Muammer ÖZDEMİR
mozdemir@sabah.com.tr
Zaman ayırabiliyorsanız her hafta cafcaflı semt pazarına gider, güzel güzel pazarlık ederek alışverişinizi yaparsınız. Bunun başka hiçbir şeyde olmayan kendine özgü bir tadı var. Mahalle bakkalına ve şarküteriye telefonla sipariş vermek ise genellikle pahalıya patlıyor, neleri almak istediğinizi tam olarak hatırlamanız gerekiyor, sık sık da yanlış anlamaları sineye çekmek zorunda kalıyorsunuz.
İnternet üzerinden alışveriş denince eğer aklınıza sadece yazılım, donanım ve oyun programları geliyorsa bu önyargınızdan hemen vazgeçin.
İnternet'ten domates
Internet üzerinden domates, patates, kitap, CD, saç tokası, nazar boncuğu gibi aklınıza gelen herşeyi satın alabilirsiniz. Satışı yapılan mallar arasında herhalde rekoru elinde bulunduran ürün Beany Baby tabir edilen içi doldurulmuş oyuncak bebekler. İki üç ay önce eBay adlı bir şirket müzayede ile Beany Baby satışı yaptığı bir günde toplam 53224 tane satış yaptı. Takip eden 10 hafta içinde borsada eBay hisseleri sürekli tavan yaparak 10'a katlandı. Online kitapçılık yapan Amazon ve Barnes&Noble şirketleri de bazı küçük üçüncü dünya ülkelerinin gayri safi milli hasılasından daha fazla satış yapıyorlar. Şükürler olsun bizim memleketimizin de bu konuda pek bir eksiği yok. Online alışveriş yapmak isterseniz başta Migros olmak üzere irili ufaklı bir çok sanal alışveriş sitesi emrinize amade. Vakko'dan çikolata, parfüm ve eşarp, Remzi kitapevinden en son çıkan popüler bir roman aldıktan sonra kalan ihtiyaçları Migros'tan alırsınız, ve bilgisayarınızın karşısından kalkmadan alışverişinizi bitirmiş olursunuz.
Yemeden alma!
İnternet üzerinden 1 kilo kuzu kulağı ıspanak, yarım kilo kaya gibi domates, 6 kalem yağsız pirzola almak da mümkün mü? Bu kadar hassas bir tarif veremiyorsunuz ama Migros (https://www.migros.com.tr) görevlileri siparişlerinizi itina ile seçerek evinize getiriyorlar. Bunun için de çok iyi bir nedenleri var. Online alışverişte gelecek görüyorlar ve müşterinin ayağını alıştırmak istiyorlar. Kaldı ki kapınıza gelmiş ürünü almak zorunda değilsiniz, son anda vazgeçerseniz seçmiş olduğunuz teslimat saatinden bir saat öncesine kadar siparişinizi iptal etmeniz mümkün. Bu alışverişi nakit parayla yapabilme şansınız yok. Kapıya gelen görevliler ne bahşiş ne ödeme olarak asla nakit para almıyorlar. Sistem kredi kartıyla alışveriş üzerine kurulmuş. Taşıma ücretini de karttan ödüyorsunuz.
Hediyelik Eşya
Kitap almak, domates biber almaktan daha da kolay. Gerçi Remzi Kitapevinde (https://www.remzi.com.tr) kitapları alabilmek için teker teker sayfalarına girmek zorundasınız, bu yüzden alışveriş bazen uzun sürebiliyor. Kitapçılarda uzun süren alışverişler keyiflidir deyip üstünde durmamak en iyisi.
Vakko Plaza (https://www.vakko.com.tr) sayfalarında yer alan ürünlerin siparişi için tek yapmanız gereken mouse'unuzla Vakko Poşetini tıklayarak seçtiğiniz ürünü alışveriş sepetinize eklemek ve kişisel bilgilerinizle, ödeme seçeneklerinizi girmek. Seçtiğiniz ürünler iki iş günü içinde size veya arzu ettiğiniz adrese elden teslim ediliyor.
Bilgisayar dükkanları çok yaygın değil, bir bilgisayar almak için kalkıp başka bir şehre ya da uzak bir semte gitmeniz gerekebiliyor.
Internet'ten bilgisayar almak biraz daha pratik. Ama https://www.bilgisayarmarket.com sitesindeki sisteme henüz online alışveriş denilemez. Sadece ürünü online seçip, siparişi online gönderiyorsunuz. Ödemeyi ise banka havalesi ile yapıyorsunuz. Henüz online sisteme geçebilmek için gerekli güvenlik alt yapısını hazır edememişler.
Internet alışverişi güvenli mi?
Evet oldukça güvenli. En azından kredi kartınızla yapacağınız diğer ödemelerle kıyaslandığında onlardan daha az güvenli değil. Lokantalarda hesap öderken kredi kartınızı garsona verip fişi getirmesini bekliyorsunuz. Cep telefonu dinlemenin bu kadar yaygın ve kolay -hakikaten kolay, işportada bile dinleme cihazları bulabilirsiniz- olduğu bir devirde telefonla kredi kartı numaranızı veriyorsunuz. Kredi kartıyla yaptığınız alışverişlerde size verilen makbuzu ve bankadan gelen ekstreyi çöpe atıyor veya sağda solda bırakıyorsunuz. Bunlar güvenli mi?
Ticari Web sitelerinin büyük bir çoğunluğu SSL veya S-https güvenli şifreleme protokollerini kullanıyorlar. Az biraz zekaya sahip olan bir hacker, milyonlarca Internet mesajını tarayarak şifrelenmemiş bir kredi kartı numarası yakalamakla uğraşmak yerine binlerce kredi kartı numarasını depolayan bankaların sunucu bilgisayarlarının güvenlik sistemini delip geçmeye uğraşır. Olur da bunu başarırsa o zaman zaten Internet alışverişi yapıp yapmadığınızın bir önemi kalmaz. Bankaların kendilerini ne kadar iyi koruduklarını ölçmenin ise ne yazık ki bir yolu yok.
Ama yine de önce tedbir sonra tevekkül. Adres ve telefon numarası vermeyen tanınmamış şirketlerden alışveriş yapmayın, güvenli veri aktarım protokolü kullanıyorsa yani browser'ınızda ekranın alt köşesinde sarı asma kilit resmini görüyorsanız rahatlayın. Bu arada heyecana kapılıp fazla alışveriş yapmayın, paraları tüketmeyin.
|
Copyright © 1999, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır
|