Sosyal güvenlik, tarım reformu, özelleştirme atılımı ile bütçede yaklaşık 2 milyar dolarlık açık daraltılacak. Bu dört konuda gelişme sağlanması halinde IMF ile 2 yıllık stand- by imzalanacak ve karşılığında belli bir zaman içinde 7 milyar dolar, Dünya Bankası'ndan da 3 milyar dolar kredi alınması söz konusu olacak. Paranın deklere edilmesi niyet mektubunun verildiği aşamada yapılacak. 2 yılda yaklaşık 10 milyar doların gelmesi ekonomiyi calandırmaya yeterli. Bunun üzerine portföy yatırımlarını ve doğrudan yatırımları da eklemek gerekiyor. Bu durumda, 8-10 milyar dolarlık sermaye girişi ile yüzde 8 büyümeyi yakalayan ekonominin benzer bir ivmeye ulaşması olanaklı hale gelecek. 3 Geçiş dönemi - Ama asıl zorluk stand-by anlaşmasına kadar geçecek altı aylık sürede yaşanacak. Hem reformlar yapılacak hem kemer sıkılacak. Ekonomideki durgunluk şirketleri uçurumdan aşağı itiyor. Ticaret sektörü çökmüş durumda. Ekonominin canlanma gerekliliği giderek şiddetleniyor. Ancak kamu kesimi hem dolaylı hem de dolaysız şekilde vergi gelirlerini artırmak durumunda. Açıklanan iç borç programı önümüzdeki üç ayda Hazine'nin yapacağı geri ödemelerden yaklaşık 700 trilyon daha az borçlanmaya gideceğini gösteriyor. Bu 700 trilyon da IMF'ye söz verilen 670 trilyon liralık vergi artışıyla karşılanacak. Durgun ekonomide vergi artışının canlanmaya olumsuz etkisi ortada. Bu gelişmeler sonucunda büyüme hızı da revize edildi ve ilk çeyrekte yüzde 8.4 daralmanın da etkisiyle yılın bütününde yüzde yüzde 2.7'den 0.5 düzeyine çekildi. Yani ikinci yarıda öyle beklendiği gibi müthiş bir canlanma yok. Zorlukların süreceği ve doğum sancılarının yaşanacağı, sırat köprüsünden geçilecek bir yarı yıl olacağa benziyor. Ancak sonrasında ödül var.
3 Faize vergi engeli - Hazine'nin itfasından daha az borçlanması, enflasyonun düşecek olması, Para Kurulu'nun kesin bir dille yalanlanması ve devalüasyon politikasının aynen sürdürülecek olması aslında faizler üzerinde düşürücü etki yaratabilir. Yüzde 35 düzeyindeki reel faizler bir miktar aşağı gelebilir yılın ikinci yarısında. Ancak enflasyonu düşürme politikası çerçevesinde likiditenin gevşetilme ihtimalinin zayıflığı ve tasarruflar üzerindeki vergi reel faizlerin yüzde 15-20 aralığına düşmesine engel oluşturuyor.
3 Bıçak sırtı - Bütün bunlara karşılık yılın ilk yarısına göre belirsizliklerin daha bir azaldığı, hayallerin yerine gerçeklerin almaya başladığı bir döneme giriyoruz. Koşullar zorluyor, hükümet de sorunları çözme niyetini ortaya koydu. Bu altı ay ekonomi için tam bir yol ayrımı olacağı benziyor. Yıllardır hep bıçak sırtı giden ekonomiyi, ev ödevimizi yapmamız ve reformları gerçekleştirmemiz durumunda kurtacağız, tıkanıklığı aşacağız. Aksi taktirde daha da derinleşebilecek kriz ortamında zor günler bizi bekleyecek.
Sonuç - "İşler sıkılaşırsa sıkılar işe başlar"
