IMF ile parasal yardımı da içeren yeni bir anlaşma konusunda mutabakata varıldı. Haziran ortasında Türkiye'ye gelen heyetin yaptığı temaslar konusundaki sonuç bildirgesi bugün açıklanacak.
Anlaşma, reformlar yanında bu yılki bütçe açığının yaklaşık 800 trilyon lira daraltılması ile sağlanabildi. Bu daralma memura verilebilecek zam oranının bir kaç puan düşürülmesi, vergi düzenlemeleri sırasında vergi yükünün artırılması anlamına gelebilir.
3 İlk tepkiler- IMF ile böyle bir anlaşmanın yapılmasının yararları ortada. Ancak onun da ötesinde böyle bir anlaşma tam bir zorunluluk haline gelmiş durumda. Bu kadar çok konuşulduktan ve herkesin gözü üzerinde olduktan sonra anlaşmayı yapamamak ekonomi için tam bir yıkım olabilirdi.
Nitekim önceki gün ve dün anlaşma konusunda gelişme sağlandığının duyulması üzerine faizler iki günde 12 puan birden inerek yüzde 100'ün altına geriledi. Borsa ise yüzde 10 yükselerek 4676'dan 5194'e çıktı. Mali piyasalar IMF ile anlaşmaya ilk tepkisini verdi.
3 Yararı ne?- IMF ile anlaşma ekonomiye güveni artıracak. Çünkü kamu harcamaları ve gelirleri konusunda Türkiye bazı taahhütler altına girecek. Hükümet istediğinde harcama yapamayacak. Kamu borçlanma gereği bundan altı ay önce yüzde 7 olarak hedeflenmişken yüzde 11.8 düzeyine çıkarılamayacak. IMF anlaşması çok ihtiyacımız olan kamu kesimi harcamalarında disiplini sağlayacak. Enflasyon düşürülecek. Hem içeridekiler hem dışardakilerin güven artışını kredi musluklarının açılması izleyecek. Ekonominin çok ihtiyaç duyduğu dış kaynak bu yolla sağlanmış olacak. Türkiye'nin alacağı önlemlere bağlı olarak IMF ve Dünya Bankası'ndan sağlanabilecek kaynak belli bir zaman dilimine ve projelere bağlı olarak, 3 milyar dolardan 15 milyar dolara kadar gidiyor. Buna portföy yatırımları dahil değil. Belki portföy yatırımları IMF kredisinden daha erken gelecek. Hazine'nin borçlanması kolaylaşacak. Bu da faiz düşüşünü ve iç borçlanmanın vadesinin uzamasını gündeme getirecek. Kaynak ihtiyacının karşılanması ve güven ortamının yaratılması ve vadenin uzaması, enflasyonun düşmesinin yaratacağı olumlu etki kamu harcamalarının kısılması nedeniyle ekonomide meydana gelebilecek durgunluğu fazlasıyla telafi edilebilecek.
3 Siyasi iradenin önemi- Hem IMF ile anlaşma yapılmasında hem de bu anlaşmanın asgari koşullarının yerine getirilmesinde siyasi irade çok önemli. Sosyal güvenlik reformunun gerçekleştirilmesi, bütçe açığının daraltılması ve bu arada daralan ekonomide canlanma baskısının göğüslenmesi gerekiyor.
Belki böyle bir programın başında hükümet de, özel sektör de, toplum da sıkılacak, ancak sonuçta elde edilecek yarar bütün bunlara katlanmaya değer.
Sonuç - "Müthiş bir adanmışlık yoksa, muhteşem bir başarı da yoktur"
