kapat

02.07.1999
Anasayfa
Son Dakika
Haber İndeksi
Yazarlar
Günün İçinden
Politika
Ekonomi
Dünyadan
Spor
S u p e r o n l i n e
Magazin
intermerkez
Siber Haber
L E I T Z
Sofra
Bizim City
Sizinkiler
Para Durumu
Hava Durumu
Bayan Sabah
İşte İnsan
Astroloji
Reklam
Sarı Sayfalar
Arşiv
Hazırlayanlar
Sabah Künye
E-Posta

1 N U M A R A
Z D N e t  Türkiye
A T V
M i c r o s o f t
Win-Turkce US-Ascii
© Copyright 1999
MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.
8.4 milyar dolarlık fark
Mali sistem, likiditenin tepe noktasına ulaştığı 1 yıl öncesine göre 8.4 milyar dolar geride

Tam bir yıl önce yurtdışından gelen kısa vadeli sermaye girişlerinin sayesinde 29 Haziran 1998'de Merkez Bankası'nın döviz pozisyonu 10.1 milyar dolarla tepe noktasına ulaştı. Döviz alımları karşılığında piyasaya para veren Merkez Bankası, anti enflasyonist programı uyarınca 4.1 milyar dolarlık fazla likiditeyi ters repo ihaleleriyle sterilize ediyordu.

Kriz, vergi kanunu ve seçimin etkisi derken, 29 Haziran 1999 itibariyle gelinen nokta şöyle: Merkez Bankası'nın döviz pozisyon fazlası 7.2 milyar dolarda. Ayrıca Merkez Bankası piyasaya repo işlemleriyle 1.3 milyarın biraz üzerinde fon enjekte ediyor. İki tarih arasında döviz pozisyon kaybı 2 milyar 941 milyon dolar. Piyasadaki nakit miktarında da 5.5 milyar dolar fark var. Kısacası mali sistem 8.4 milyar civarında likidite kaybına uğramış.

Nereye gitti?
8.4 milyar dolarlık likidite eksiğinin üç temel kaynağı bulunuyor. Bunlardan ilki kriz ve vergi yasası nedeniyle yurtdışına kaçan para. İkincisi Türkiye'nin yurtdışına net borç ödeyicisi olması. Rusya krizinin ardından ancak geçen yıl sonuna doğru az miktarda borç alabilen Hazine, bu yıl yurtdışında 2.4 milyar dolarlık tahvil ihracı gerçekleştirdi. Buna karşılık, ilk altı ayda 5.2 milyar dolarlık dış borç ödedi. Bankacılık sektörünün sendikasyon kredilerindeki yenileme oranı ise yüzde 60-70 seviyelerinde.

Üçüncü etken de mali sistemin Merkez Bankası'ndan aldığı borç karşılığında ödediği faiz. Mali sistem eksiye geçtiği Ağustos 98 sonundan itibaren Haziran 99 sonuna kadar aldığı borcun günlük ortalaması 900 trilyon civarında. Fonlama faizi yüzde 120'nin üzerinde olduğuna göre, faiz için ödenen para 10 ayda anaparaya ulaşıyor.

Dikkati çeken bir nokta da şu: Bankacılık sistemi eksiye 25 Ağustos 1998'de geçti. O tarihte Merkez Bankası'nın döviz pozisyonu 7.6 milyar dolardı. 29 Haziran 1999'da pozisyon 7.1 milyar dolarda. Arada 500 milyon dolarlık fark var. Ancak nakit açığı 1.3 milyar doların üzerinde.

Bugün IMF tarafından yapılacak açıklamanın ardından yurtdışından para girişinin başlayacağını düşünsek bile, mali sistemin 29 Haziran 1998 dengesine gelmesi için biraz daha kâr üretmesi gerekiyor.

NADİN TAŞCIOĞLU

TCMB analİtİk bİlançosu (Milyar TL)
29 Haziran22 Haziran31 Aralık 21 Haziran
1999199919981998
29-Haz-9931-Ara-9825-Ağu-9829-Haz-98
Aktifler9.841.7086.867.9247.357.484 8.009.353
Dış Varlıklar10.747.5257.204.0827.262.550 7.819.866
İç Varlıklar-905.817-336.15894.934 189.487
Nakit İşlemler-374.52580.643752.390 701.027
Kamuya Nakit Kredi500.864771.915744.710 693.347
Bankalara Nakit Kredi7.6807.5447.680 7.680
Diğer Kalemler-883.069-698.816-365.857 (333.322)
Değerleme Hesabı-531.292-416.801-291.599 (178.218)
Pasifler9.841.7086.867.9247.357.484 8.009.353
Toplam Döviz Yüküm7.737.2226.340.6325.141.502 5.143.210
Dış Yükümlülükler5.146.1434.297.0783.538.096 3.403.254
İç Yükümlülükler2.591.0792.043.5541.603.406 1.739.956
Döviz Ol Takip Ol Mev669.680668.292439.161 657.416
Bankalar Döviz Mev1.921.3991.375.2621.164.245 1.082.540
Merkez Bankası Parası2.104.486527.2922.215.982 2.866.143
Rezerv Para2.584.4332.145.7181.904.971 1.607.088
Dolaşıma Çıkan Bank1.475.5321.328.5421.204.289 980.982
Bankalar Mevduatı1.075.280782.555664.758 592.976
Bankalar Zorunlu Karş957.257694.261584.558 526.317
Bankalar Serbest İmk118.02388.29480.200 66.659
Fon Hesapları21.25916.73722.047 22.420
Banka Dışı Kesim Mev12.36217.88413.877 10.710
Diğer MB Parası-479.947-1.618.426311.011 1.259.055
API Borçları-565.293-1.830.589-64.335 1.094.682
Kamu Mevduatı85.346212.163375.346 164.373
Dolar kuru 418.286313.475276.705 264.015
Net İç Varlıklar-1.129.171579.355-6.911.622-1.760.114


Copyright © 1999, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır