98 maddelik söz konusu anlaşmayı imzalamak için en az 35 maddenin onayı gerekiyordu. Nitekim, Fransa 39'una "evet" diyerek bölgesel ve azınlık dillerinin özel ve kamu yaşamında kullanımını tanıyan 9'uncu ülke oldu. Kanun tasarısı halini aldıktan sonra anlaşma Meclis'te onaylanacak ve 2000 yılında tatbik edilecekti. Ancak anlaşma "Devletin resmi dili Fransızca'dır" diyen Anayasa Mahkemesi'ne takıldı...

Tıpkı Türkiye gibi üniter bir devlet yapısına sahip olan Fransa'da "Bölgesel ve Azınlık Dilleri" anlaşması henüz "çerçeve" aşamasındayken tartışmalara yol açmıştı. Bu anlaşma tasarısını 1997 seçim kampanyasında propaganda aracı yapan Sosyalist Jospin, anlaşmadaki 50 maddenin kabulünde sakınca olmadığını kabul ettirmişti. 75 dilin konuşulduğu Fransa'da hangi dillerin resmen kabul edileceği bakanlıklar arası bir çalışma grubunca tesbit edilecekti. Ne var ki Anayasa Mahkemesi Konsey anlaşmasının Fransız yasalarına aykırı olduğu kararını verdi. Bu durumda tek çare Anayasa'da gerekli değişikliğe gitmekti. Fakat Cumhurbaşkanı Jacques Chirac da anlaşmaya uyum sağlanması için gerekli anayasal değişikliğe "hayır" dedi. Kararını da "kültür zenginliğimiz içinde bölgesel dillere hak ettikleri yer, Anayasa değiştirilmeden ve ulusun birliğine dokunmadan da rahatlıkla verilebilir. Bu nedenle dillerin eğitimi, tanınması ve kullanımı gönüllü bir bazda geliştirilmelidir" diyerek açıkladı cumhurbaşkanı...

NURDAN BERNARD