Üçer yapıyor, Demirel açıyor

Gama Grubu'nun ortaklarıyla birlikte sürdürdüğü enerji santrali ve rafineri inşaatlarının bedeli 6 milyar doları aşıyor. Gama'nın başkanı Üçer, "Biz enerjik bir grubuz" diyor

Birecik Baraj ve Hidroelektrik Santrali Projesi Türkiye'nin yürümekte olan en büyük enerji yatırımı. Toplam tutarı 2 milyar 262 milyon mark tutarındaki bu projenin başlangıcı ise 1986 yılına kadar gidiyor. Birecik ilk töreni 1993 yılında gördü. "Barajlar Babası" olarak iz bırakan, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel Başbakanlık koltuğuna oturur oturmaz, Birecik'e gelmişti. Yıllar sonra, yine bir baraj temelini atıyordu. Yanında da dönemin hükümet ortağı SHP'nin Genel Başkanı ve Başbakan Yardımcısı Erdal İnönü vardı. O zaman "Baba" olarak anılan Demirel, inşaat işlerinin yüzde 85'i bitirilen Birecik'te "Büyükbaba" ünvanı aldı. Hem de, Avusturya Ekonomik İşler Bakanı Farren Liter'den...

Demirel'in İTÜ'de okul arkadaşı, "yap, işlet, devret" modeliyle işletilecek Birecik Baraj ve Hidroelektrik Santrali'nin Türk ortağı Gama Grubu (Yüzde 20) Yönetim Kurulu Başkanı Erol Üçer. Demirel ile aralarında iki sınıf farkı var. Üçer mezun olduktan sonra Demirel'in DSİ Genel Müdürlüğü döneminde, 2 yıl memuru olarak çalışmış. Üçer'e, DSİ'den zamansız ayrıldığı için sitem eden Demirel, bugün yine okul arkadaşıyla barajlarda buluştu.

Erol Üçer'in başında olduğu Gama Grubu'nun sürdürdüğü santral inşaatlarının toplam proje bedeli 5 milyar 540 milyon dolar. Diğer ortaklarla birlikte sürdürülen bu projelerde Gama'ya düşen yatırım tutarı ise, 831 milyon doları buluyor. Gama'nın Türkmenistan ve Azerbaycan'da süren rafineri inşaatlarının proje bedeli de 655 milyon dolar.

Bu projeler içinde Türkmenbaşı rafineri altyapı ve Azerbaycan etilen fabrikasının bedelleri henüz çıkmadı. Ancak tüm rafineri projelerinde Gama'nın kapsamının 148 milyon doları geçmesi tahmin ediliyor.

Rusya krizinin izi
Gama son yıllarda enerji yatırımları dışında, Moskova'da yaptığı Gazprom binalarıyla, Rusya'ya da kök salan müteahhit firmaların başında geliyordu. Gama'nın 25 milyon dolar tutarındaki hakediş bedeli, Rusya Federasyonu'nda yaşanan mali krize takıldı. Grubun diğer alacağı ise Türk devletinin, Türkmenistan'a hibe ettiği cami inşaatının bedeli. Yaklaşık 18 milyon dolara malolan caminin, 2.7 milyon doları ödenmedi. Üçer'le devletin borçlarını konuşunca; müteahhitlerin tek tek alacaklarının ve yapılan ödemelerin bir listesi çıksa, ortaya nasıl bir tablo çıkar diye merak ettim.

Şanlıurfa, Gaziantep ve Adıyaman il sınırlarına uzanan 56 kilometrekarelik Birecik Baraj göl alanının, 35 kilometrekarelik bölümü kamulaştırılıyor. Göl alanı içindeki 42 yerleşim yerinde, 10 bin 700 mal sahibini ve ailesini ilgilendiren kamulaştırma bedellerinin ödenmesi yavaş ilerliyor. Bugüne kadar yaklaşık 30 trilyon lira olarak tesbit edilen kamulaştırma bedelinin, yalnızca yüzde 30'u ödenebilmiş durumda.

Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel Birecik Baraj ve Hidroelektrik Santrali derivasyon töreni sırasında parasını isteyen halkın havaya kalkan elleriyle karşılaştı ve onlara en kısa zamanda paralarının ödeneceği sözünü verdi. Daha önce 6 kez Birecik Barajı'na gelen Demirel'in kürsünün önünde toplananların sayısının giderek azalması, bölge halkının kamulaştırma yorgunu olduğunu gösterdi.

Kamulaştırma bedelleri Maliye Bakanlığı'nın kontrolünde, Enerji Fonu'na aktarılan kaynaktan tahsis ediliyor. Maliye Bakanlığı, 1999 yılı da dahil olmak üzere 36 trilyon liraya ulaşan Enerji Fonu gelirlerinden, 15 trilyon lira tahsis etmişti.

Kurslar düzenleniyor
Fıstık ve zeytin ağacı üzerine gelişen ekonominin su altında kalmasıyla, yeni bir hayata hazırlanan yöre insanına, fotoğrafçılık, İngilizce, seramik gibi kurslar düzenleniyor. Baraj ve santral inşaasında yaklaşık 2 bin kişi çalışıyor. Bunlar arasındaki yönetici ve yabancı mühendisler için çok lüks yaşam birimleri oluşturulmuş. Aralarında Alman bebeklerin ve gelinlerin de olduğu Birecik'deki Daimi Site'de tenis kortundan, yüzme havuzuna kadar her türlü imkan var.