'Yarým savaþ olmaz'
Süleyman Demirel, Washington'da 24 Nisan 1999 günü dünyanýn en genç liderlerinden Ýngiltere Baþbakaný Tony Blair'le görüþtü. Bu buluþmada Kosova sorunu büyük yer tuttu. Demirel'in bu konudaki düþüncelerini genç Baþbakan içtenlikle onaylýyordu.

CumhurbaÞkanI Süleyman Demirel, NATO'nun 50. Yaþgünü Törenlerine katýlmak amacýyla gittiði Washington'da 24 Nisan 1999 günü Ýngiltere Baþbakaný Tony Blair ile uzunca bir görüþme yaptý. NATO liderlerinin duayeni Demirel ile Ýngiltere'nin delikanlý Baþbakaný Blair arasýndaki görüþme sýrasýnda aðýrlýklý olarak Kosova olaylarý ve Kuzey Irak sorunu gündeme geldi. Blair, Demirel'in deðerlendirmelerine katýldýðýný vurguluyor, bu görüþmeden duyduðu memnuniyeti dile getiriyordu.

Demirel ile Tony Blair arasýnda geçen ilginç diyalog þöyleydi:

DEMÝREL - Bugün, güzel bir zirve açýlýþý gerçekleþtirdik. Kosova konusunda yapýlan özel toplantýda fevkalâde baþarýlý geçti. NATO olarak Kosova konusunda birlik ve uyum içinde olduðumuzun bir kere daha kararlýlýkla sergilenmesi, ittifakýn caydýrýcýlýðý ve itibarý açýsýndan büyük önem taþýyordu. Bugünkü toplantýda bu amaca ulaþýldý.

Siyasi makamlar olarak, NATO askeri makamlarýna verdiðimiz görev tâlimatlarýnýn uygulanmasýnda onlarý serbest býrakmamýz, ellerini kollarýný baðlamamamýz gerektiðine inanýyorum. Harekâtýn baþarýsý için bu zaruridir. Buradaki temel mesele, NATO'nun mutlaka baþarýya ulaþmasý, Miloseviç'in kayýtsýz þartsýz teslim olmasýnýn saðlanmasýdýr. Öte yandan Arnavutluk, Makedonya ve Bosna-Hersek güç durumdadýr. Miloseviç'in politikalarý, bölgenin istikrarýný da tehdit etmektedir. Bu ülkeler, kýsýtlý imkanlarýyla Avrupa'nýn en büyük sýðýnma olaylarýndan biriyle karþý karþýyadýrlar. Bu ülkelere, âcil yardým yapýlmasý konusunda uluslararasý kamuoyunun harekete geçmesi çaðrýsýnda bulunuyoruz.

BLAIR - Bu sýkýþýk tempo içinde sizinle görüþebilme fýrsatýný elde ettiðim için memnuniyet duyuyorum. Belirttiðiniz hususlarda sizinle tamamen hemfikirim. Askeri makamlarýmýzýn ellerinin rahatlatýlmasý hususunda belirttiðiniz unsurlara da aynen katýlýyorum. Askerlerimizin iþini kolaylaþtýracak farklý seçeneklerin devreye sokulmasýný ciddi olarak düþünmeliyiz.

DEMÝREL - Kamuoylarýmýzýn NATO'ya güven duymalarý, harekâtýn baþarýsý açýsýndan temel faktördür. NATO'nun baþarýlý olup olamayacaðýna iliþkin kamuoylarýmýzda doðabilecek þüpheler harekât üzerinde menf” tesirde bulunacaktýr. Yarým savaþ olmaz. Eðer savaþa giriliyorsa, sonuna kadar sürdürülmelidir. Savaþta baþarýnýn alternatifi yoktur. Savaþ, ciddi bir iþtir. Þakaya gelir tarafý yoktur.

Irak'taki týkanýklýk devam ediyor. Saddam'ýn daha ne kadar dayanacaðý bilinmiyor. Saddam ikinci bir Miloseviç'tir. Daha doðrusu, Miloseviç ikinci bir Saddam haline gelmiþtir. Irak bir gün demokrasiye geçerse, bölgede hepimiz için yepyeni þartlar doðacaktýr. Irak'ýn kendi toplumuyla ve dünyayla barýþmasý gerekmektedir. Bunun da yolu, ilgili BM Güvenlik Konseyi kararlarýný tam olarak uygulamasýndan geçmektedir.

BLAIR - Sizinle hemfikirim. Bizim sorunumuzun Irak halkýyla veya Arap âlemiyle olmadýðýný anlatmaya çalýþýyoruz. Bu baðlamda, Libya ile olan meselemizi çözmüþ durumdayýz. Irak'ýn bütün dünyayla sorunu vardýr. Yaptýðýnýz benzetmeyi çok ilginç buldum; Saddam'a neden karþý çýkýyorsak, Miloseviç'e de o nedenle karþý çýkýyoruz. Her ikisi de tarihin aksi yönünde yürüyorlar.

Yarým savaþ olmayacaðýna iliþkin tesbitinizle tamamen hemfikirim. Savaþa, kazanmak için girilir. Eðer bu savaþta baþarýlý olursak -ki mutlaka olacaðýz, bütün tedbirlerimizi bu yönde alýyoruz- o takdirde Avrupa'da yeni savaþlarýn çýkmasýna mani olabiliriz. Aksi takdirde, benzer durumlarda yapýlacak bir güç kullanma tehdidi yeni Miloseviç'ler veya Saddam'lar tarafýndan ciddiye alýnmayacaktýr.

Size katýlýyorum. Baþarýya ulaþmanýn en kestirme yolu, temel ilkelerimizden tâviz vermemektir. Miloseviç rejimi mutlaka maðlup edilmelidir. NATO kendi baþýna bu sonucu alabilmelidir. Ýttifak dayanýþmasýnýn korunabilmesi halinde bu sonucu alacaðýmýza eminim. NATO'nun bütün üyelerini ortak hedeflerimiz etrafýnda birleþtirebildiysek, bunda þahsen sizin ve Türkiye'nin büyük katkýlarý olmuþtur. Türkiye'nin sizin liderliðinizde sergilediði kararlý tutumu takdirle karþýlýyoruz. Türkiye asker” harekâta vazgeçilmez bir katkýda bulunmaktadýr. Harekâta katýlan uçaklarýnýz örnek bir performans sergilemektedir. Türkiye'nin katkýlarýnýn artarak süreceðine inanýyorum.

Yarýn: "Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliði" sorunu

4 Nisan 1999

Sayýn Baþkan,
Kosova krizinin kritik bir dönemecinde, yaþanan insanlýk trajedisine iliþkin görüþlerimi sizinle paylaþmakta fayda mülâhaza ediyorum. Öncelikle, Avrupa tarihinin en vahim katliamlarýndan biri karþýsýnda ortak tavýr alýnmasý hususundaki kararlý tutumunuzu takdirle karþýladýðýmýzý belirtmek isterim. Hür, barýþ içinde ve istikrarlý bir Avrupa yaratma idealinin çocuklarýmýza karþý üstlendiðimiz bir borç olduðu ve bu konuda kararlý tutum takýnmamýz gerektiði hususunda sizinle tamamiyle hemfikirim. Bugün yapmakta olduðumuz da aynen budur.

Birlikte baþladýðýmýz mücadeleye kararlý bir þekilde devam ederken, ayný zamanda Miloseviç'in hunharca etnik temizlik uygulamalarýnýn neden olduðu insanlýk faciasýna karþý da âcilen tedbir almamýz gerektiðine inanýyorum. Bu baðlamda, insanlýða karþý iþlenmiþ suçlarýn maðduru olan mâsum insanlarýn acýlarýný hafifletmek üzere süratle harekete geçilmesi gerekmektedir. Türkiye Cumhuriyeti Hükžmeti bugün (4 Nisan) baþlangýç olarak 20 bin mülteciyi ülkemize kabul etmeye hazýr olduðumuzu dünyaya ilan etmiþtir. Bu adýmýn diðer müttefik ülkelerce de takip edileceðini umuyoruz.

Bununla birlikte, bu insan” adýmýn Belgrad rejimi tarafýndan Kosovalýlar'ýn Kosova'dan temizlenmesi yönündeki menfur niyetlerine bir destek mahiyeti kazanmamasý hayat” önem taþýmaktadýr. Belgrad'a þu mesaj kuvvetli bir þekilde verilmeye devam edilmelidir: Kosova'da yaptýklarý yanlarýna kalmayacaktýr. Ýnsanlýða karþý iþledikleri suçlar için aðýr bir bedel ödeyeceklerdir. Miloseviç þunu iyi bilmelidir ki, Kosova'daki canilerin adalete hesap vermeleri mutlaka saðlanacak ve Kosovalýlar evlerine korkusuz bir biçimde geri döneceklerdir. Bu tutum yeterince açýk ve kararlý bir biçimde ortaya konulmadýðý takdirde, sadece Miloseviç'e deðil, etnik milliyetçiliðe dayanan çarpýk gayeleri için NATO'nun baþarýsýzlýða uðramasýndan medet umanlara da yanlýþ bir mesaj verilmiþ olacaktýr. Eðer NATO, Kosova'da baþarýsýzlýða uðrarsa, bu durum bütünleþmiþ, demokratik, barýþ içinde, müreffeh bir Avrupa yaratýlmasý yönündeki ortak gayelerimize de cidd” bir darbe vuracaktýr.

Bu itibarla, þayet umut galebe çýkacaksa, insanlýk dýþý vahþete karþý yürüttüðümüz mücadeleyi birlikte dayanýþma içinde sürdürmeliyiz. NATO'nun kuruluþ ilkesi, hürriyetlerin korunmasýdýr. Bu, sonsuza kadar yaþatýlmasý gereken ulv” bir gâyedir. Hürriyet özlemi çeken milyonlarca insanýn son umudu olan NATO bu ulv” görevinin lâyýkýyla ”fasýna yönelik güçlü ve kararlý tutumunu ne pahasýna olursa olsun sürdürmelidir. Demokrasileri tehdit eden yasadýþý ülkeler mevcut oldukça, NATO, hürriyet özlemi çeken milyonlarca insanýn son umudu olmaya devam edecektir. Önümüzdeki günlerde sizinle yakýn istiþare içinde olmaya önem atfediyorum.

Saygýlarýmla Süleyman Demirel

'Yunanistan, yasadýþý bir devlet'
Cumhurbaþkaný Demirel, geçtiðimiz Þubat ayýnda Filipinler'e gitti. Bu seyahat baþlarken Türkiye, Apo'nun yakalanýþýný bayram sevinci içinde kutluyordu. Filipinler Televizyonu, Yunanistan'ýn, Apo olayýndaki rolünü sordu. Demirel, "Yunanistan, terör olayýnda suçüstü yakalandý" dedi.

Cumhurbaþkaný Süleyman Demirel, Abdullah Öcalan'ýn Kenya'da yakalanýp, yurda getiriliþinden 5 gün sonra Uzakdoðu'ya, Filipinler gezisine çýktý. 20-23 Þubat 1999 tarihleri arasýnda Adalar ülkesini ziyaret eden Demirel, Filipinler Televizyonunun, Yunanistan'la ilgili bir sorusuna "Yunanistan yasadýþý bir devlet olarak tanýmlanabilir" dedi.

Demirel'in, Uzakdoðu'dan, tüm dünyaya seslendiði Yunanistan'la ilgili deðerlendirmeleri aynen þöyleydi:

"Yunanistan geleneksel olarak Türkiye'ye hasým bütün unsurlara destek veren bir tutum içindedir. Yunanistan, PKK'nýn terörist eylemlerini desteklemektedir. Yunanistan sýðýnacak yer arayan PKK teröristlerine melce saðlamakta, bunlara eðitim kolaylýklarý ve lojistik destek vermektedir. Yunanistan, PKK'nýn terör eylemlerini hiçbir zaman kýnamamýþtýr, tersine Yunanistan kýsa bir süre önce bir kez daha PKK terör örgütünü ve onun elebaþý Öcalan'ý terörist olarak görmediðini açýklamýþtýr. Nihayet, son olarak PKK terör örgütünün elebaþýnýn Kenya'da ele geçirilmesinden önce Yunanistan tarafýndan kendisine saðlanýlan yardým ve bunun bizzat Yunanlý yetkililer tarafýndan itiraf edilmesi her þeyi açýkça gözler önüne sermiþtir.

Suçüstü yakalandý
Bu geliþmeyle birlikte Yunanistan ve suç ortaðý Kýbrýs Rumlarý terörizmle iliþkilerinde suçüstü yakalanmýþlardýr. Yunanistan'ýn PKK terörizminin kanlý cinayetlerinin öteden beri iþbirlikçisi olduðu artýk somut bir biçimde ortaya çýkmýþtýr. Daha da vahimi hâlâ bir piþmanlýk iþaretinin ortada olmamasýdýr. Aksine Yunanistan, terörist Öcalan'ýn adaletin eline geçmesinden duyduðu üzüntüyü piþkinlikle sergilemektedir.

Bu baðlamda þu hususu vurgulamak istiyorum: Yunanistan'ýn, PKK terörist örgütüne devam eden desteði uluslararasý hukukun vahim ihlâlinden baþka bir anlam taþýmaktadýr. Günümüzde her medeni ülke terörizme karþý mücadelede belirli yükümlülükler altýndadýr. Bu çerçevede terörizmle iþbirliði halinde yakalanmasýyla Yunanistan medeni ülkeler topluluðuna ait olmadýðýný gözler önüne sermiþtir. Binaenaleyh, Yunanistan terörizmi destekleyen ve teröristlere yataklýk eden ülkeler listesine dahil edilmelidir. Böyle bir ülke ancak 'yasadýþý bir devlet' olarak tanýmlanabilir.

Yine de Yunanistan'a bir þans daha vermek istiyoruz. Bu çerçevede Yunanlý yetkilileri bir kere daha meden” ve hukuka saygýlý her ülkenin yapmasý gerektiði gibi uluslararasý hukuk çerçevesindeki yükümlülüklerine uymaya davet ediyorum. Bununla birlikte, þayet yasadýþý davranýþlarýný sürdürmeyi tercih ederlerse, uluslararasý hukuktan doðan meþrž müdafaaya dönük gerekli tedbirleri alma hakkýmýzý saklý tutuyoruz.

Hulusi Turgut