kapat

08.06.1999
Anasayfa
Son Dakika
Haber İndeksi
Yazarlar
Günün İçinden
Politika
Ekonomi
Dünyadan
Spor
S u p e r o n l i n e
Magazin
micro
Siber Haber
L E I T Z
Sofra
Bizim City
Sizinkiler
Para Durumu
Hava Durumu
Bayan Sabah
İşte İnsan
Astroloji
Reklam
Sarı Sayfalar
Arşiv
Hazırlayanlar
Sabah Künye
E-Posta

1 N U M A R A
Z D N e t  Türkiye
A T V
M i c r o s o f t
Win-Turkce US-Ascii
© Copyright 1999
MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.
Türk, öğün, çalış faiz öde...
Yılın ilk dört ayında toplanan vergilerin tümü faiz ödemelerine gitti. 100 liralık vergi gelirine karşılık 101 lira faiz ödemesi gerçekleşti. İşte bu ortamda başlayan bütçe görüşmelerinde Maliye Bakanı patladı: Faiz ödemeleri bütçeyi kilitledi. Bütçenin anlamı kalmadı.

Devletin ekonomik faaliyetlerini sürdürmek için borçlanmaya yüklenmesi herkesi faize çalışır duruma getirdi. Yılın ilk dört ayında vatandaşın ödediği vergilerin toplamı, devletin faiz ödemelerine yetmedi. 3.28 katrilyonluk vergi gelirine karşın, faiz ödemeleri 3.3 katrilyon olunca işler çığırından çıktı. Her 100 liralık vergi gelirine karşın 101 lira faize gitti. "Ödediğin vergi, yol su elektrik olarak geri dönecek" sloganı artık tatlı bir nostalji oldu ve şöyle değişti:" Ödediğin vergi, sana faiz geliri olarak geri dönecektir."

İlk dört aylık rakamlar vahim tabloyu göz önüne seriyor. Zaten krizde olan ekonomiye bağlı olarak yılın Ocak-Nisan döneminde devletin toplam geliri 4.3 katrilyon oldu. Buna karşın aynı dönemde ödediği iç ve dış borç faizinin toplam tutarı 3.3 katrilyon. Basit anlatımıyla devlet 100 lira gelirinin 76.3 lirasını faize kullandı.

İşte yeni hükümet bu tablo ile bütçe görüşmelerine başladı. Maliye Bakanı Sümer Oral dün Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu'nda yaptığı konuşmada bütçenin durumunu şu cümle ile özetledi: Faiz ödemeleri bütçeyi kilitledi. Bütçenin temel ekonomik politikası olma özelliği kalmadı.

Hedefler saptı
Oral'ın işaret etmeye çalıştığı temel nokta yılsonu için öngörülen hedeflerin tutturulması olasılığının neredeyse sıfır olmasıydı. Daha önce öngörülen rakamlara göre devlet yılsonunda 14.5 katrilyon lira vergi toplayacak ve toplam 8.9 katrilyon faiz ödemesi gerçekleştirecekti. Bu hedefler iki taraftan da saptı. Ekonomik kriz nedeniyle bu kadar vergi toplanamayacağı ortaya çıktı. Ve faiz ödemelerinin daha şimdiden 10 katrilyona ulaşacağı kesinleşti. Öngörülen verilere göre yılsonunda Türk halkından toplanan 100 liralık vergilerin 61 lirası faize gidecekti. Ama 10 katrilyonu bulacağı söylenen faiz giderleriyle vergi gelirleri aynı bile kalsa, vatandaştan toplanan her 100 liralık verginin 69 lirası faize gidecek. Bir de vergi hedefi tuturulamayacağı için ilk dört ayda olduğu gibi, yılsonunda da vergi gelirleri, faiz ödemelerine yetmeyecek gibi görünüyor.

Sümer Oral dün yaptığı konuşmada "1999 bütçe açığının, tasarıda öngörülenin hayli üzerinde olacağı açıktır" diyerek, acı gerçeği açıkça ortaya koydu. Oral, şöyle konuştu:

"İç borç stoğu 15.4 katrilyonu buldu. Ekonomik sıkıntıların temelinde yatan en önemli neden kamunun finansman modelidir. Bu yapı düzeltilmediği sürece ekonomideki sorunlara kalıcı ve köklü çözüm arayışları da sonuçsuz kalacaktır. "

Oral, "Bu sistem özellikle dış piyasalara açılma çabası içinde olan Türk ekonomisi için engel teşkil etmektedir' dedi.

Bu bütçe 10 katrilyon açık verir
Zafer Çağlayan (ASO Başkanı)

Bu bütçe kesinlikle revize edilecek. İddia ediyorum, bütçe yıl sonuna kadar 10 katrilyon açık verir. Zaten, ilk 4 ayda 3.5 katrilyon açık vermiş. Görünen köy klavuz istemez. Bu bütçe ne yapılması gerektiğini söylüyor. Sen devlet olarak horvardalığı bırakacaksın, harcama reformu yapacaksın, çok topladığın vergileri çöpe atmayacaksın. Yani kamu borçlanmasını rahatlatacak sistemi oluşturacaksın. Bunun yolu yapısal reformların yapılmasından geçiyor. Devlet mutlak surette kendine çeki düzen vermeli. Benim temennim de enflasyonun tek haneli rakamlara gelmesi. Ama mümkün değil.

Hangi kaynakla yüzde 2.3 büyüyeceğiz
Hüsamettin Kavi(İSO Başkanı)

YIlIn ilk çeyreğinde büyümenin negatif olacağı kesin. Hatta eksi beşlerde varsayıyorum düşüşü. Çünkü sanayideki küçülme eksi 5'ten de büyük. İkinci çeyrekte büyüme hızındaki düşüş biraz daha yavaşladı. Eksi 2'lere düştü. Büyüme hızının 2.3 olabilmesi için üçüncü ve dördüncü çeyrekte artı büyüme lâzım. Büyümenin kaynağı ne olacak? Dış kaynak şart. Ama nasıl bulunacak? İlk üç aydaki bütçe açığı 3.5 katrilyondu. Bütçe açığının önümüzdeki dönemde ne olacağı çok önemli.

Hangi hedefler değişti?
* Yıl sonunda enflasyon hedefi yüzde 44'ten yüzde 50'ye yükseltilecek

*Memur maaş zammının yüzde 15 olması hedefleniyor

* 3.5 katrilyonluk faiz dışı fazlahedefi, 500 trilyona inecek

*Büyüme hedefi ise yüzde 3'denyüzde 2.3'e çekildi

* 5.5 katrilyon lira olarak öngörülen açık, belirlenenin çok üzerinde olacak


Copyright © 1999, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır