Hazine'nin son ihalelerine bakınca vadenin daha düşük faizle uzadığını görüyoruz.
20 Nisan'da yapılan 392 günlük ihalede faiz yüzde 92, 27 Nisan'daki 140 günlük ihalede yüzde 98 oldu. Faiz, 4 Mayıs'ta düzenlenen iki ayrı ihalede 182 günlükte yüzde 105, 399 günlükte yüzde 100, 11 Mayıs'taki 371 günlük ihalede de yüzde 94 olarak çıktı.
Oranlar kısa vadeli bono faizlerinin daha yüksek olmasına karşılık bir yıl ve daha uzun vadeli tahvil faizlerinin düşüklüğünü gösteriyor. Bu da ancak uzun vadenin riskinin veya maliyetinin düşüklüğüyle mümkün olabilir.
* Uzun vade teşviği- Uzun vadede enflasyonda düşüş beklentisinin bulunması aynı zamanda fonlama maliyetinin azalması anlamına gelebilir. Piyasanın bu değerlendirmesi de uzun vadeli kağıtların faizinin daha düşük olmasını sağlayabilir.
Ama maliyetleri daha da düşüren etken peşin vergi faktörü. Bu yılın yarısına kadar geçerli olacak Geçici Bütçe'ye konulan bir maddeyle bir yılı aşkın iç borçlanma kağıtlarından geçici vergi muaf tutuldu. Buradaki amaç da belliydi. Borçlanmanın vadesini uzatmak. Geçici vergiyle bu amaca ulaşıldı. Hazine iki yıllık kağıtları rahat satar duruma geldi. Hatta hükümetin kuruluşunun ardından üç yıllık vadeyi denemeye hazırlanıyor.
* Yarattığı sonuç- Dün ilk beyannamesi verilen ve ödeme süresi dolan geçici vergi, şirketlere yeni yük getirirken kamu borçlanma kesiminde böyle bir olumlu sonuç yarattı. Ama bunun da süresi yıl ortasında geçici bütçeyle sona eriyor. Hükümetin kararı, bunu 1999 yılını kapsayacak biçimde Bütçe Kanunu'na koymaktı. Bu açıdan yeni ikinci yarı yıl için hazırlanacak bütçeye aynı madde konulmazsa vadenin kısalması ve faizlerin bugünkü kısa vadeli kağıtların düzeyine yükselmesi beklenebilir.
* Çalkalanma- Dün piyasalar DSP-MHP koalisyonunun suya düşmesiyle sallandı. Borsa ilk dakikalarda yüzde 9.4 düştü. Neyseki sonrası saatlerde toparlandı ve günü yüzde 2 kayıpla bitirdi. Faizler yaklaşık 9 puan arttıktan sonra kısmen geriledi ve günlük artış 4 puanla sınırlandı.
Olumsuzluklar gelince tek tek gelmiyor. Yurtiçindeki siyasi gelişmeye dünya borsalarının düşüşleri de eklendi. Dış borsalar, ABD'de faizlerin artırılacağı ve bunun da Wall Street'i düşüreceği korkusu ile kayda değer düşüşler yaşadılar.
Ekonominin genelinde olduğu gibi mali piyasalarda da istikrarı sağlayacak olan yeni bir hükümetin kurulmasıdır. Siyasi yapı hükümetin kuruluşu için belli bir zamanı gerektirebilir, ama her geçen gün ekonominin kan kaybettiği de bir gerçek.
Sonuç - "Her koyun, rüzgarı farklıdır"
