|
|
Ağır ağır canlanma
Sanayide kapasite kullanım oranları ekonominin dipten dönmekte olduğunu doğruladı, ancak sektör temsilcileri canlanmanın yavaş gittiğinde birleşiyorlar
Mine ŞENOCAKLI
Son olarak dün açıklanan kapasite kullanım oranları ekonominin Ocak ve Şubat aylarında dip yaptıktan sonra, Mart ve Nisan aylarında ağır da olsa bir canlılık içine girdiğini gösteriyor. Ancak sanayiciler, canlanmanın beklenildiği gibi hızlı değil, ağır bir tempoyla olduğunu söylüyor.
Genel ekonomik gidişatın en iyi göstergesinin ağır vasıta satışları olduğunu söyleyen Otomotiv Sanayicileri Derneği Başkanı Ali İhsan İlkbahar ise, "Geçen yıl Nisan ayında 1.600 ağır vasıta satılmıştı. Bu yıl 465. Alıcı yok ki, millet mal taşımak için kamyon alsın" diyor. Ancak hemen ardından, ticari ve binek otomobilde 1997'nin satışlarını yakaladıklarını belirterek, iyi emareler olduğuna dikkat çekiyor. Ve tüm sanayicilerin ortak temennisini iletiyor: "Artık toparlanma zamanı. İstikrarlı bir hükümet kurulur, hemen icraata başlarsa 1-2 aya kalmaz toparlanırız."
Yeni hükümetin kurulacağı yaz aylarının eşiğinde ekonominin durumunu İstanbul Sanayi Odası'nda sektörlerin temsilcilerine sorduk.
Otomotiv iyileşiyor
Devletin yüzde 6'lık vergi indiriminden mi , düzenlenen kampanyalardan mı, yoksa mevsimsel mi kestirmek güç. Otomotivde bir iyileşme temayülü var. Geçen yıl Nisan'da 22 bin binek otomobili satılmış, bu yılsa 24 bin. Geçen yıla denk gelen 10 günlük bayram tatilini de gözönüne almak gerekir. Ama yine de bu iyi bir emare. 1997'nin rakamlarını yakaladık. Ağır vasıtada ise durum kötü. 1996'da 1.110, 1997'de 1.800, 1998'de ise 1.600 araç satılmıştı. Bu yıl ancak 465 ağır vasıta satılabildi. Ağır vasıta satışları ekonomik gidişat hakkında çok iyi ipuçları verir. Demek ki, endüstrinin gidişatı hiç de iyi değil. Yeterince dibe vurduk. Artık toparlanma ihtiyacı var. İstikrarlı bir hükümet kurulur, faizler düşerse 1-2 ayda toparlanırız.
Gıdada bile daralma var
Maalesef Türk ekonomisi küçülme yaşıyor. Gıda sektörü de krizden etkilemeye başladı. Nihai müşterilerimiz Gima, Carrefoursa, Migros gibi hipermarketlerden gelen satış rakamları da çok net gösteriyor bunu. Gıda sektöründe yüzde 5.5-6 oranında bir küçülme var.
Aslında bütün bu sorunların teşhisi belli. Sıra tedavide. Sanayici yüksek faizler yüzünden üretim dinamizmini kaybetmiş durumda. Faizler yüksek olduğu sürece, ne talep ne bereket beklenmesin. Kesinlikle üretimin önünün açılması lâzım. Ama biz Merve Kavakçılar'la, seçimlerle günleri geçiştirip duruyoruz. Hükümet hiçbir şey yapmasa bile 3 aylık bilonçolara baksın. Tek tavsiyemiz bu. Türkiye'nin nereye doğru gittiğini görecektir.
Hazır giyimde az canlanma
Geçen seneye nazaran piyasalar biraz canlandı. Ama, bu canlanış Avrupalı sanayicinin ne olur ne olmaz deyip, Uzakdoğu'dan arta kalan siparişleri bize yönlendirmesiyle oldu. Hazır giyim de tıpkı otomotiv gibi zora giriyor. Bu sektörü öldürmeyelim. Devlet hazır giyimciye biraz teşvik verse toparlanabiliriz. Biz nakit para da istemiyoruz. Bir miktar prim verilip, sigortadan, vergiden mahsup edilsin.
Bizler üç piyasaya iş yaparız. Laleli, ihracat ve iç piyasa. Laleli'yi Rusya ayakta tutuyordu. Ama malum. Geriye kaldı ihracat. İhracatta da Uzakdoğu rakebeti yüzünden eziliyoruz. Üretimdeki daralma yüzde 25-30'ları buldu. İstanbul'da 500-600 trikocu olduğu tahmin ediliyor, son birkaç ay içinde en az yüzde 10'u elenmiştir.
Hükümeti bekliyoruz
Bİzİm işlerimiz inşaat sektörüne bağımlıdır. Bu iki sektörde hastalık devam ettikçe biz de hastalıktan kurtulamayacağız. Satış daralması, kârların marjinal noktalara kadar düşmesine yol açtı. Yüzde 15 olan kar marjımız yüzde 3'lere kadar düştü. Tahsilat ağırlaştı. Talep daralması, üreticinin elini kolunu bağladı. Nereden bakarsanız bakın üretimde yüzde 40'lara varan bir gerileme var. Sanayiciler arasında üretimi tümüyle durduran yok. Henüz sıfır noktasına varmadık. Ama işten çıkarmalar yüzde 10-15'lere kadar vardı. Böyle giderse ne olur bilemiyorum. Seçimler bitsin diye beklenti içindeydik. Şimdi de hükümet kurulsun diye bekliyoruz. Hükümet hemen kurulmalı ve icrai bir program yapmalı. Yoksa kriz daha da derinleşir.
|
Copyright © 1999, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır
|