Bize öncelikle Dow Jones'u tanıtır mısınız?
Dow Jones piyasaya finans dünyası ile ilgili tüm bilgileri sunan bir kuruluş. Ayrıca halka açık bir şirket. Herkesin yakından tanıdığı Wall Street Journal ve bu gazetenin internet versionu, dünya çapında 170 milyon insana ulaşan CNBC televizyonu yayın portföyümüz arasında yer alıyor.

İslami Endeks fikri nasıl oluştu?
Ben yaklaşık 2.5 yıl boyunca bu proje üzerinde çalıştım. Elde ettiğim sonuçlarla Dow Jones Endeksleri başkanı David Moran'a gittim. Moran bu fikir ile yakından ilgilendi. Bir endeks oluşturuldu ve ben de başına getirildim.

Endeksin hacmi ne ve kaç şirketi kapsıyor?
Endekse dahil şirketlerin toplam piyasa değeri 7.4 trilyon dolar civarında. Ve şu anki trend sürerse aylık yüzde 10 civarı bir büyüme bekliyoruz. Endekste 30 ülkeden 600 şirket yer alıyor. Günlük işlem hacmi ise 40-70 milyar dolar arasında değişiyor.

Bu endeksin müslüman yatırımcılara sağladığı kolaylık ne?
Herhangi bir batılı yatırımcı portföyünü Dow Jones ya da başka bir endeksle kıyaslama şansına sahip. Bu nedenle de daha rahat yatırım kararı alabiliyor. Oysa inancına uygun yatırım yapmak isteyen müslümanların bir kıyas şansı yok. Biz onlara bu kıyas ve yatırım şansını sunduk.

Amerika'da şu anda da islami kıstaslara göre yatırım yapan fonlar var. Onların DJIM'ye bakışı nasıl?
Endeks büyüdükçe ve diğer endeksler ile performansı kıyaslanabilecek duruma geldikçe bu fonların da DJIM'ye yönelmesini bekliyoruz. Bununla birlikte bizim sahip olduğumuz İslami denetleme kurumu da bu endeksin tamamiyle islami kurlalara uygun olmasını sağlıyor.

Bu da islami fonlar için ayrı bir avantaj sunuyor. Şu anda iki büyük banka ile takas ve saklama konusunda anlaşma imzaladık. Ayrıca bir Suudi bankası ile de anlaşma düzlemindeyiz.

DJIM'ye İslami fonların çekilmesi müslüman ülkelerden fon kaçışına neden olmayacak mı?
Böyle bir durumun yaşanmadığını söylemek yanlış olur. Fakat bu kaçışın sorumlusu olarak DJIM'yi göstermek doğru değil. Bütün batılı fonlar bu ülkelerden çıkışlarının nedeni olarak istikrarsızlık, yeterli şeffaflığın olmaması, düşük getiri gibi nedenleri gösteriyor. Eğer bu ülkeler yeterli rekabet koşullarını sağlarlarsa DJIM'nin etkisi yok denecek kadar az olur.

Endekste Türk şirketleri yok
Sıddıki'ye endekste kaç tane Türk şirketi olduğunu sorduğumuzda aldığımız cevap şu: "Hiç yok." Bu sorunun ardından gelen "Endekste kaç müslüman ülkenin şirketi var" sorusuna aldığımız cevap da ilginç: "Yalnızca bir ülke, Endenozya." Daha önce bazı Malezya şirketlerinin de endekse dahil edildiğini belirten Sıddıki, bu ülkede uygulanan sermaye kontrollerinin ardından Malezya'nın endeksten çıkarıldığını belirtiyor.

Yunanistan bile var
DJIM bünyesindeki şirketlere baktığımızda bizi gerçekten şaşırtan bir görünümyle karşılaşıyoruz: Endeksteki ülkeler arasında Yunanistan'dan iki şirket yer alıyor: Hellenic Telekom ve Titan Çimento. Endekste yer alan diğer ülkeler ise Avustralya, Belçika, Brezilya, Kanada, Şili, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Almanya, Hong Kong, Endonezya, İrlanda, İtalya, Japonya, Meksika, Hollanda, Yeni Zellanda, Norveç, Portekiz, Singapur, G. Afrika, İspanya, İsveç, İsviçre, Tayvan, Tayland, İngiltere, ABD, ve Venezüela. Türkiye'den bir şirketin neden bu endekse dahil edilmediğini sorduğumuzda ise Türk şirketlerinin de yakın bir gelecekte bu endekse dahil edileceği cevabını alıyoruz.

Seçilme kıstasları
Endeksteki şirketler ise dünyanın en büyükleri arasından islami kurallara göre seçilmiş. Kıstasların en başında şirketin "helal işlerle uğraşması" geliyor. İkinci olarak şirketin aktif/borç oranının yüzde 33'ün üstünde olmamasına dikkat ediliyor. Ayrıca şirketin faiz gelirinin asıl faaliyet kârına oranının da yüzde 10'un altında olması gerekiyor. Endekste ilk göze çarpanlar arasında Dell, Campaq, Dow Jones, Microsoft, Intel, Cisco Systems, Exxon Mobil, Gilette, Nokia, Alcatel, Bayer, Canon, Honda, Akzo Nobel gibi devler yer alıyor.

DENİZ BAYRAMOĞLU