kapat
   
SABAH Gazetesi
 
    Son Dakika
    Yazarlar
    Günün İçinden
    Ekonomi
    Gündem
    Siyaset
    Dünya
    Spor
    Hava Durumu
    Sarı Sayfalar
    Ana Sayfa
    Dosyalar
    Teknoloji
    Arşiv
    Etkinlikler
    Günaydın
    Televizyon
    Astroloji
    Magazin
    Sağlık
    Cumartesi
  » Aktüel Pazar
    Otomobil
    İşte İnsan
    Sinema
    Turizm Rehberi
    Çizerler
Bizimcity
Sizinkiler
emedya.sabah.com.tr
Google
Google Arama
 
Avrupa Birliği'ni bölen peynir
Avrupa Birliği'ni bölen peynir


İsviçre ve Fransa'nın gururu peynirler ortaçağdan beri keçi ve koyun sütünden yapılıyor. Ama şimdi Avrupa Birliği yönetmeliği "Peyniri böyle yapamazsınız" diyor.

Adım adım yaklaştığımız Avrupa Birliği var ya! Bir yandan ortak bir çerçeve yaratmaya uğraşırken öte yandan şaşırtıcı bir şekilde kendini var eden, o ortak zemine taşıyan muhtelif mahalli rengi de siliyor olabilir mi? Bu kültürün üzerine kafa yoran herkesin kafasındaki soru bu. Hiç unutmuyorum. Uluslararası Gastronomi Akademisi Üyeleri'ni Highgrove'da ağırladığında Birleşik Krallığın ebedi veliahtı Prens Charles sözü iki hamlede Brüksel'e getirmiş, dert yanmıştı: "Ne yani" demişti, haşmetmeapları "şimdi biz bu kurallara göre peynir imal edersek, artık Stilton yapamayacak mıyız? Hiç olur mu öyle şey?" O gün oradaki mevcudun ikiye ayrıldığını hatırlıyorum. Stilton severler vardı, onlar hemen bir küf cephesinde mevzilendiler. Bir de çoğunluğu kadınlardan oluşan prens severler, onlar da veliaht haklı diye biat ettilerdi. Sonraki konuşmaların teması aşağı yukarı aynıydı: "Brüksel'i tel'in ederiz! Peynirimizi yedirmeyiz! Sizi gidi küçük burjuva bürokratlar sizi! Biricik köylü peynirlerimizden elinizi çekiniz!" Bu neşeli akşamın üzerinden 10 yıl geçti. Peki ne değişti? Hemen hiç birşey! Bakın daha bir hafta oldu olmadı. Alman Der Spiegel Dergisi alışılmadık duygusal bir değerlendirme ile konuyu tekrar ele aldı. Bu kez söz sırası köylülerdeydi. Fransız Alpler'inde 2400 metrede hayvanlarını otlatan, soğuk, yağmur demeden üst üste günde 15 saat çalışan dağ köylüleri konuşuyorlar.

KÖYLÜ ŞİKAYETÇİ
Meşhur Mont Blanc'ın 60 km güneyinde Savoy'da bir köydeyiz. 300 yıllık bir avlunun içinde. Ortaçağın başından beri burada peynir yapılıyor. Keçi ve koyun sütünden hem İsviçre hem de Fransa'nın gururu peynirler. Peki burada yaşam mücadelesi veren peynirciler Avrupa Birliği için ne düşünüyorlar? Açıkçası hiçbir şey. Brüksel'in üstelik şimdi "İngiltere Politikası" gereği tırpanlanan tarım destek kredilerinden daha bir cent bile görmemişler. Anlı şanlı hibelerin neredeyse tümü "Brüksel Bürokrasisi" ile arasını düzgün tutan iri ölçekli şirketlere akmaktaymış. Bu durumda giderek düşen peynir fiyatları, ulaşamadıkları destekler, baş edemedikleri Danone benzeri uluslararası şirketler karşısında köşeye sıkışan "peynircilerin" çoğu yavaş yavaş arenadan çekilmeye zorlanmaktalar.

KALİTENİN ŞANSI VAR
Peki her şeye rağmen bu işte kalmak isteyenler için bir şans var mı? Var, ufak, sofistike ve yüksek kaliteli peynirler. İşte Der Spiegel'in naklettiği örnek de tam bu aralıktan. Methiye ile ağıt arasında giden yazı Fransız Alpleri'nin Prensi diye adlandırılan Baeufort peynirini imal eden insanları anlatıyor. Bunlar aslını isterseniz yeni ortaya çıkmış değiller. Dedik ya, neredeyse ortaçağın başından beri oradalar. Aynı şekilde, aynı peyniri yapmaktalar... Şu halde değişen ne? 1990'lı yılların daha başında gıda sektöründeki başıboşluk, peynircilikteki "listeriose" kepazelikleri, ölümler, medya ve politikacılar eli ile öyle bir kulvara çekildi ki... Avrupa Birliği'nin 92/46 sayılı yönetmeliği sahneye çıktı. 34 sayfalık bir neler yapılamaz, neler hangi kondisyonlarda yapılır listesi! Az ya da çok şunu söylüyor; "Şu ortaçağdan beri yaptığınız peyniri bundan böyle öyle yapamazsınız!" Elbette bu problem sadece veliaht nezdinde değil, Avrupa'nın tüm düşünürlerince tartışılmakta. Dedik ya, Avrupa kültürünü bugüne taşıyan bu topluluğu oluşturan insanlara bundan böyle ortak olabiliriz dedirten zemin tuhaf bir şekilde ancak bir tasfiye yolu ile mi birleştirilebiliyor? Birleşik Avrupa anında ikiye ayrıldı. Kuzeylilerin çoğu, örneğin Alman politikacılar canım efendim, pastörizasyon diye bir şey varken bu çiğ sütte ısrar neyin nesi diye sormaktaydı. Halbuki İtalyanlar, İspanyollar, Fransızlar şiddetle direnmekteydiler. Sadece Fransa'da mevcut olan yüzlerce peynir cinsi lezzet açısından çok daha üstün olmakla kalmayıp aynı zamanda normlarla tariflenen ve pastörize sütten elde edilenlerden daha az sıhhatli de değildi.

FEDAKAR ÜRETİCİLER
Peki çıkar yol nerede olabilir? Fransızların yıllardır kullandıkları "Appellations d'origine controle" bir can simidi oldu: Mahalline, malzemeye ve folklorik-kültürel mirasa bakarak tariflenen bir "marka". Avrupa Birliği'nin 10 yıllık bir norm diretmesinden sonra Beaufort'u, Parmigiano'yu, Manchego'yu kaybetmemek için bulduğu üstelik Dünya Ticaret Örgütü'ne kabul ettirdiği yol bu. Şimdi son bir şey daha kaldı. O da şu. Evet, fedakar üreticilerin peynirleri hala elimizde. Fakat eski deyişle söyleyelim marifet iltifata tabidir. Yani bu "peynirlerin" yani kültürün mahalli renklerinin uçup gitmemesi için bir de talibi olması lazım. Peki onlar nerede? Bütün bu soruları seyretmemeli, bizler de kendi kendimize sormalıyız!
DİĞER GURME HABERLERİ
 Komşu peynirine sahip çıktı
 Avrupa Topluluğu'ndan bulgur dersleri
 Mevlana: 'Yemek dediğim akıldır'
 Çıtır çıtır gevrek simitler
 Öküzgözü üzümü bir Urartu mirası
 Yemeklerine de herkes hayrandı
 Gaziantep yerel mutfakların başkenti
 Susamlı, çörekotlu sıcacık pideler
 Usta getir bir Lehmecun Halep işi olsun
 Palamut podyumu lüfere bırakıyor
 Oburluk ile gurmelik arasındaki ince çizgi
 İşin sırrı baharatta
 Kutsal emanete sahip çıkalım
 Yerli domatesin lezzeti başka
 Köylü peynirini pazarda satamayacak
 Türk mutfağının misyonerleri Anadolu'da
 Tatlı olarak suşi alır mıydınız?
 Lüks içki imparatorluğu Lüks içki imparatorluğu
 Bir de 'Türk mutfağı sorunumuz' var
    Aktüel Pazar Yazarlar
    Güncel
    Hobi
    Röportaj
  » Gurme
    İyi Yaşa
Tarihin akışını değiştiren 'Hayır'
Tarihin akışını değiştiren 'Hayır'
ABD'de bu ay iki efsane kadın hayata veda etti. Rosa Parks ve Vivian...
İnsan özgürlüğü projesi olarak Cumhuriyet
İnsan özgürlüğü projesi olarak Cumhuriyet
Kaynağını Rönesans aydınlanma ve hümanizma hareketinden alan...
 
    Günün İçinden | Yazarlar | Ekonomi | Gündem | Siyaset | Dünya | Televizyon | Hava Durumu
Spor | Günaydın | Kapak Güzeli | Astroloji | Magazin | Sağlık | Bizim City | Çizerler
Cumartesi | Aktüel Pazar | Sarı Sayfalar | Otomobil | Dosyalar
   
    Copyright © 2003, 2004 - Tüm hakları saklıdır.
MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.