kapat
   
SABAH Gazetesi
 
  » Yazarlar
    Günün İçinden
    Ekonomi
    Gündem
    Siyaset
    Dünya
    Spor
    Hava Durumu
    Sarı Sayfalar
    Ana Sayfa
    Dosyalar
    Arşiv
    Euro 2004
    Günaydın
    Televizyon
    Astroloji
    Magazin
    Sağlık
    Cumartesi
    Aktüel Pazar
    Bilgi ve Yaşam
    Otomobil
    Sinema
    Çizerler
    Kampüs
Bizimcity
Sizinkiler
emedya.sabah.com.tr
Google
Google Arama
 
Abdurrahman Yildirim @ SABAH
 

Yine her şey sonbahara yığılmasın

Gündem yoğun. Türkiye'nin önündeki riskleri ve bu riske karşı önlem alınması durumunda doğacak fırsatları irdelerken bir günde iki önemli olay birden gerçekleşti. Tüpraş'ta satışı durduran mahkeme kararı bir üst mahkemece kaldırıldı. Şimdi Özelleştirme İdaresi bakalım dava sürerken satışı yapacak mı? Alıcılar davalı bir malı alacak mı?
Daha önemlisi siyasi gerginliğin hükümet tarafından düşürülmesiydi. YÖK Yasası değişikliği sonbahara kadar donduruldu. Ancak petrol fiyatlarının yeniden artmaya başlaması ve satış yapmak isteyenlerin uygun ortamı bulmasıyla kâr realizasyonuna gitmeleri iyileşmenin mali piyasalara yansımasını önledi.
Dün yeni program, Irak, cari açık, siyasi gerginlik, petrol fiyatları ve özelleştirme olayları ile başladığımız ekonomide önümüzdeki dönemin riskleri ve fırsatlarını irdelemeye bugün de devam ediyoruz.
*AB riski- Fransa'nın olumsuz tutumuyla müzakere takvimi beklentisi darbe yedi. Şimdi Avrupa Parlamentosu seçimlerinden sonra Fransa'nın tutumunda değişme olup olmayacağı önemli. AP seçimlerinde ise Türkiye aleyhtarı sağ partiler ağır basarsa, bu olumsuz bir gelişme olacak. AB'nin genişlemeden sorumlu yöneticisi Verheugen'in geçen haftaki "Bütün siyasi kriterleri yerine getirmese de Türkiye müzakere takvimi alabilir" açıklaması piyasalara moral verdi. Ancak Verheugen kasım ayında gidiyor. Onun önemi, müzakere tarihi verilmesine temel teşkil edecek, Türkiye İlerleme Raporu'nun kendi döneminde hazırlanacak olmasında.
Aralıkta Türkiye'ye tarih verilip verilmeyeceği ekonomi için bir risk. Çünkü şu veya bu şekilde beklenti yarattı, fiyatların içine belli ölçüde girdi, satın alındı. AB, Türkiye'ye doğrudan hayır diyemeyecek. Ancak tatmin edici bir müzakere takvimi de vermeyebilir. Erteleme yapabilir, koşullu tarih verebilir. Kamuoyunu tatmin edecek bir takvim alınamaması piyasalarda yıkımı getirebilir. Tarih alınması durumunda da, kâr realizasyonu olacağından mali piyasalarda daha küçük ölçekli bir türbülans yaşanabilir.
*Enflasyon artışı- Yarın açıklanacak enflasyonda muhtemelen tüketici fiyatları 33 yıllık aradan sonra tek haneye inecek. Ancak toptan fiyatlar üç aylık aradan sonra yeniden çift haneli rakamlara geri dönecek. Tüketici fiyatlarındaki düşüşün sürmesi enflasyona talep yönlü bir baskının gelmediğini gösterecek. Fakat toptan fiyatların petrol ve kur artışı sonucu yükselmesi maliyet enflasyonunun varlığına işaret edecek. Üstelik enflasyon matematiksel olarak yükselme eğilimine girecek. Bu da faiz oranlarının alt düzeyini belirleyecek.
*Dış finansman- ABD'nin faiz artırımının gündeme gelmesiyle dünyada likidite imkanları kısıldı, maliyetler arttı. Bundan sonra bulunacak dış kaynağın maliyeti yüksek olacak. Bir yandan içeride ve dışarıdaki gelişmeler bütçe açığını giderek büyütecek, bir yandan da Türkiye'den sermaye çıkışı olacak.
Bu gerçek de, önemüzdeki dönemin önemli risklerinden biri.
*Bütçe açığı- Petrolün fiyatı 30 dolardan 40 dolara çıktı ve yüzde 25 arttı. Ancak içeride yüzde 5'lik zam yapıldı. Üstelik kur artışı var. Bu, akaryakıttan elde edilen vergiyi azaltıyor. Burada hükümet enflasyonu azdırmamak ve ihracatçının rekabet gücünü korumak için, petrol zammından kaçınırken vergi gelirinden oluyor. Bütçe açığı büyüyor. Bugün Türkiye'ye gelecek IMF heyeti ile konuşulacak konulardan biri de bu olabilir. Kaybolan vergi gelirleri karşısında ek tedbir alınmalı veya petrol zammı yürürlüğe konulmalı. Bütçe açığı hemen değil ama yılın ilerleyen aylarında önemli bir risk olmaya aday.
*Önlemi ne?- Ekonomiyi etkileyecek risklerin giderek sonbahara doğru yoğunlaştığı dikkati çekiyor. Irak'taki belirsizlikten başlayıp, Meclis'in yeniden açılmasına ve YÖK Yasası'nın gündeme getirilme olasılığına kadar sorunlar sonbahara birikiyor. Biriken sorunların çözülmeme olasılığı az veya çok var. Bu sorunlar birikirse yeni bir sonbahar sendromunun yaratılması elbette mümkün. Bu açıdan hükümetin IMF ile 2-3 yıllık sıkı bir program yapması, risklerin etkilerini azaltmada tek çözüm gibi. Finansbank'ın patronu Hüsnü Özyeğin hesaplamış. IMF ile stand-by anlaşmasının yaratacağı olumlu etkiyle meydana gelecek faiz düşüşünden iki yılda 20 milyar dolar tasarruf sağlamak mümkün. Biline.
*Sonuç- "Sağduyusu olanlar için herşeyin bir faydası vardır" La Fontaine

YAZARIN ÖNCEKİ YAZILARI
 Ne oldu bizim borsamıza?   / 11-06-2004
 Faiz dışı fazla indirimi isterken cari açığın artacağını düşündün mü hiç   / 10-06-2004
 Program 3 yıllık olacak, kanun öyle diyor   / 09-06-2004
 25 milyar dolar belediyelere bırakılsın   / 08-06-2004
 Etkili bir yatırım kararı için önce bu sorulara yanıt verin   / 07-06-2004
 Böyle gitmez, kapsamlı bir reformla özelleştirme de özelleştirilmeli   / 04-06-2004
 İmar'da görev ihmali dersen işe siyasilerden başlamalı   / 03-06-2004
 Yine her şey sonbahara yığılmasın   / 02-06-2004
 Ekonominin riskleri ve fırsatları   / 01-06-2004
 Dolar duruldu, yeni denge kuruldu yaz ayları bu dengede gider mi?   / 31-05-2004
GÜNTAY ŞİMŞEK
Milli Sanayi'ye geçiş
Milli Savunma Bakanlığı'nın,...
ABDURRAHMAN YILDIRIM
Para sahipleri farsatı kaçırmadı
Para sahipleri nisan ve...
OKAN MÜDERRİSOĞLU
Tüpraş'tan çıkan ders
Türkiye'nin, uzun ince bir yolda...
İki canı boşuna kaybetmedi
1995'te çıkan yangında eşi ve kızını kaybeden baba, 9 yıllık hukuk...
12 yıldır sürdürdüğü mücadeleyi kaybetti
Fazla kiloları nedeniyle Uşak'ın Eşme ilçesinden tedavi olmak...
IMKB
E: 17,664 D:% -0.69
DOLAR
S: 1,493,000 D:% 0.34
EURO
S: 1,795,000 D:% -0.28
 
    Günün İçinden | Yazarlar | Ekonomi | Gündem | Siyaset | Dünya | Televizyon | Hava Durumu
Spor | Günaydın | Kapak Güzeli | Astroloji | Magazin | Sağlık | Bizim City | Çizerler
Cumartesi | Aktüel Pazar | Bilgi ve Yaşam | Sarı Sayfalar | Otomobil | Dosyalar | Arşiv
   
    Copyright © 2003, 2004 - Tüm hakları saklıdır.
MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.