kapat
   
SABAH Gazetesi
 
    Yazarlar
    Günün İçinden
    Ekonomi
    Gündem
    Siyaset
    Dünya
    Spor
    Hava Durumu
    Sarı Sayfalar
    Ana Sayfa
    Dosyalar
    Arşiv
    Günaydın
    Televizyon
    Astroloji
    Magazin
    Sağlık
  » Cumartesi
    Aktüel Pazar
    Bilgi ve Yaşam
    Otomobil
    Sinema
    Çizerler
    Kampüs
Bizimcity
emedya.sabah.com.tr
Google
Google Arama
 
Kenan Onuk @ SABAH
 

Goldberg Çeşitlemeleri'nin öyküsü

Yüzyıllar önce müziğin gelişmeye başladığı yıllarda, yüksek dozda müzik dinlemek birebir ilaç yerine geçer, varlıklı insanlar birçok rahatsızlıklarına iyi geldiğine inandıkları müzikleri dinlemek için büyük çaba harcarlardı. O zamanlar ne teyp ne de CD vardı. İyi bir müziğin uykusuzluğa da çok iyi geldiği söylenirdi. J.S. Bach'ın "Goldberg" adlı öğrencisi, zengin Kont Kayserling tarafından bu amaçla tutulmuştu. Kont'tan çağrı alınca Goldberg, yatak odasının yanındaki odaya sessizce girer ve klavseni yavaşça çalardı. Saatlerce klavsen çaldığı olurdu. Bir süre sonra Kont'un aklına bir fikir geldi. Kendisine uyku getirici olarak özel bir bestenin olmasının iyi olacağını düşündü. Goldberg O'na bu işi hocasının yapmasını önerdi. Kont da Bach'tan hem zarif hem de neşeli karakterde bir eser istedi. Şartı, Bach'ın bu bestesinin kendisini uyutmasıydı.

"Goldberg Çeşitlemeleri" olarak bilinen eser, Kont Kayserling'i mutlu etmekle kalmadı, uyuttu da. Kısa bir süre sonra Kont, sevincini besteciye yolladığı ve içinde 100 Louis altını bulunan bir enfiye kutusuyla belirtmişti. Günümüzde müzikseverler, kontrapuntal çeşitlemeleri izlemek, bestenin zevkine varmak için keyifle uyanık kalıyor ve ninninin bestecisinin esinini alkışlıyorlar. Bu çeşitlemelere, ölen annesi için gözyaşlarıyla piyanoda çalan Johannes Brahms; "Nasıl bir müzik bu! Bir merhem sanki, bu müzik dertli kalpleri teselli ediyor" demişti.

***


İlkin Aktüze'nin uzun yıllara dayanan program notlarını düzenleyerek hazırladığı "Müziği Okumak" adlı beş ciltlik kitabın, ilk cildinden aldığım hoş bir anektodu burada naklediyorum. Tekrarlar gözetilmeden 45-50 dakika süren bu çeşitlemeleri Arthur Schnabel bir konseri sonrasında 90 dakika sürecek bir bis olarak çalmış ve büyük ilgi toplamıştı.

***


Goldberg Çeşitlemeleri, klavsen için yapılmış bir başyapıttır. Yıllar sonra çağımızın ünlü piyanistleri bu çeşitlemeleri piyanoya uyarlamış ve plaklar yapmışlardır. Yine de klavsen piyanonun tüm olanaklarına rağmen zengin tınısı, huzur veren ses rengiyle hala popülerdir. Birçok ünlü yorumcu bu eşşiz müziği klavsenle yorumlamayı tercih eder. Şimdi meraklıları için Bach'ın "Goldenberg Çeşitlemeleri" nin en iyi örneklerinden birkaçını, klavsen ve piyano ayrımıyla sunuyoruz: Önce klavsen için piyasada bulabileceğiniz iyi CD'ler;
1.Christophe Rousset
2.Trevor Pinnock
3.Kenneth Gilbert Piyano için;
1.Rosalyn Tureck
2.Andras Schiff
3.Andrei Gavrilov Bunların dışında, dahi piyanist Glenn Gould'un 1955 mono kaydını da öneriyoruz. Kurt Rodarmer tarafından aranjmanı ve transkripsiyonu yapılan ve sanatçı tarafından gitar için seslendirilen çeşitlemeleri büyük bir keyifle dinliyoruz. Eserin Gaede Trio tarafından CD yapılmış bir üçlü çeşitlemesi de fevkade güzel.

***


Belli başlı eserlere takılıp kalmamak lazım. Klasik müzikseverlerin çok iyi bildikleri bu çeşitlemeleri CD almaya başlayan tüm müzikseverlere de hararetle tavsiye ederim. Kenan Onuk kenan.onuk@ntv.com.tr

YAZARIN ÖNCEKİ YAZILARI
 İstanbul'da erguvan zamanı   / 01-05-2004
 Dvorak ve Mischa Maisky   / 24-04-2004
 Klasik müzikteki durağanlık aşılabilir mi?   / 17-04-2004
 Kamelyalı Kadın'ın öyküsü   / 10-04-2004
 Büyük konser salonlarına ihtiyacımız var   / 03-04-2004
 Goldberg Çeşitlemeleri'nin öyküsü   / 27-03-2004
 Dev bir opera daha   / 20-03-2004
 En güzel hediye   / 13-03-2004
 Cazda iki yeni albüm   / 06-03-2004
 Genç bir piyanisti dinlerken   / 28-02-2004
    Cumartesi Yazarlar
    Güncel
  » Yaşama Dair
    Sinema
    Gurme
AYŞEGÜL ALDİNÇ
Geçip giderken
Geçen haftaki yazımın başlığına istinaden...
KENAN ONUK
Cem Mansur ve önemli bir konser
12 Mayıs Çarşamba...
ŞAFAK KARAMAN
Kayıp şehir
Radyolardan yükselen şarkılar arasında "Tek...
Fantastik meraklıları bu filmi çok beğenecek
Fantastik meraklıları bu filmi çok beğenecek
Her yaştan çocuklar, uykularında rüya yerine kabus görenler, hayal...
Keşke ressam olarak kalsaydı
Keşke ressam olarak kalsaydı
"Max-Genç Hitler" parlak bir dönem filmi. Filmin başarısı, Hitler'e...
Galata'da bir İspanyol lokantası
Venta del Toro, restoranların toplandığı klasik semtlerin dışında,...
Çevre Filmleri Festivali başlıyor
Türkiye'nin ilk tematik festivali olan ve TÜRSAK (Türkiye Sinema ve Audiovisuel...
Tamburu olmadan yaşayamadı
Salı günü hayatını kaybeden Türkiye'nin en büyük tambur...
 
    Günün İçinden | Yazarlar | Ekonomi | Gündem | Siyaset | Dünya | Televizyon | Hava Durumu
Spor | Günaydın | Kapak Güzeli | Astroloji | Magazin | Sağlık | Bizim City | Çizerler
Cumartesi | Aktüel Pazar | Bilgi ve Yaşam | Sarı Sayfalar | Otomobil | Dosyalar
   
    Copyright © 2003, 2004 - Tüm hakları saklıdır.
MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.