kapat
   
SABAH Gazetesi
 
  » Yazarlar
    Günün İçinden
    Ekonomi
    Gündem
    Siyaset
    Dünya
    Spor
    Hava Durumu
    Ana Sayfa
    Günaydın
    Televizyon
    Astroloji
    Magazin
    Sağlık
    Cumartesi
    Aktüel Pazar
    Yaşama Dair
    Sinema
    Hobi
Günaydın
ATV
emedya.sabah.com.tr
Google
Google Arama
 
Abdurrahman Yildirim @ SABAH
 

Küçüklere hayat hakkı yok büyükler ise atak değil

"Geniş aile şirketleri zamanla yasal engelleri nasıl aşacaklarını hatta iş avantajlarını artırmak için sistemle oynamayı öğrenmişlerdir...Türk stili karar almanın kökleri, radikal altüst edici reformlara, devletin ekonomiye güçlü müdahalelerine ve Türk insanının ateşli girişimcilik ruhuna dayanır. Ancak kamu ve özel sektör ikilisinin arasında etkileşim hiçbir zaman yeterince kuvvetli olmamıştır. Genelde gayri resmi temelde ve büyük aile şirketlerinin kişiselleşmiş baskısı şeklinde olmuştur. Küçük girişimler ise kendi hallerine bırakılmıştır."
Dünya Bankası'nın "Türkiye Bilgi Ekonomisi Değerlendirmesi" adlı raporunda Türk iş dünyası böyle tanımlanıyor.
* İş dünyasının yapısı- Biz de durumun aşağı yukarı böyle olduğunu biliyoruz da, yabancı birinin raporlaştırması ile olay daha çarpıcı hale geliyor. Önce raporda Türk iş dünyası değerlendirilmesini aktaralım.
* Türkiye ekonomisinde tarihsel olarak üç tip girişim egemendir. Temelleri 1930'lu yıllara dayanan devlet teşekkülleri, ağırlıklı olarak aile içinde yönetilen genç özel şirket ve holdingler, bazısı kayıtdışı çalışan küçük şirket ve işyerleri.
* Diğer pazar ekonomileriyle karşılaştırıldığında, Türkiye'de ağırlıklı olarak devlet girişimlerinin etkin olduğu görülür. Bu durum Cumhuriyetin kuruluş yıllarında uygulanan karma ekonomiyle açıklanabilir. Türkiye'deki özelleştirme çalışmaları diğer gelişen ülke ekonomilerine göre oldukça yavaş adımlarla ilerlemiştir. Devlet kuruluşları keyfi uygulamalardan hoşlanır. Daha yenilikçi, daha etkin rekabet edecek ürünlere zorlanmamışlardır.
* Büyük aile şirketleri zamanla yasal engelleri nasıl aşacaklarını, hatta iş avantajlarını artırmak için sistemle oynamayı öğrenmişlerdir. Yüksek ve öngörülmeyen enflasyon oranları, karar alma süreçlerinde kısa vadeciliğin ve muhafazakar yaklaşımın temel nedenidir. Makro ekonomik istikrarsızlık ve yüksek riskli sermaye birçok yenilikçi girişimi engellemektedir.
* Küçük işletmeler ancak kıt kanaat yürüyen girişimlerdir ve yaygın olarak kayıt dışı sektörlerde faaliyettedirler. Gündemleri kısa vadelidir ve finansal kaynaklara erişimleri sınırlıdır. Genelde bürokrasinin karmaşıklığından ve şeffaf olmayışından, yağmacı vergi sisteminden ve rüşvetten kaygı duyarlar.
* Türkiye girişimciliklerini ve rekabet güçlerini artırarak küçük ölçekten büyük ölçeğe büyüyecek şirketlerden yoksundur. Sistemin yeni, dinamik küçük işletmeler üretememesi Türk ekonomisinin belki de en büyük zayıflığıdır. Bunun en baştaki sebebi ise devlet ile büyük aile şirketleri ve küçük işletmeler arasındaki ağın zayıf olmasıdır. Başarılı bilgi ekonomilerinde bu ilişkiler yoğundur. Bu gruplar arasında güçlü ve sürekli mal, hizmet, eleman ve bilgi akışı bulunur.
* Türkiye'de iş kurma girişimleri cesaret kırıcı bir mücadeledir. Genel ekonomik istikrarsızlık yeni işyerlerinin kurulmasını ve ayakta kalmasını zorlaştırmaktadır. Ekonomik krizler ve dış kredi bulma zorluğu nedeniyle rekabet gücünü artırıcı teknoloji yoğun yatırımlar neredeyse imkansızdır.
* Vergi yükü çok ağırdır. Bu sebepledir ki Türkiye, kayıtlı ekonominin dışında kayıtsız ekonominin varlığına rağmen vergi hilelerinden dolayı belirgin vergi kaybına uğramaktadır. Belki daha zararlı olan vergi sisteminin karmaşık ve hantal olduğu gerçeği ve keyfi kararların etkinliğidir.
* İş kurma ve yürütmede rüşvet ve keyfi kararlar çok yüksek maliyet oluşturmaktadır. Rüşvet Türkiye'deki en önemli problemlerden biridir. Halk arasında rüşvetin enflasyon ve işsizlikten sonra en büyük üçüncü ekonomik sorun olduğu kanısı yaygındır. İş dünyasında siyasi bağlantılar önemli bir faktördür.
2001 krizinden bu yana yatırımlar başlamadı, işsizlik sorunu çözülemiyor. Buna yol açan ortam ve yapıyı Dünya Bankası özetlemiş. Küçük işletmelerin hayat hakkı yok. Büyüklerin yatırım olanağı var ama bunu ne kadar kullandıkları ayrı bir tartışma konusu. Durum tam aşağıdaki Sivas sözünde olduğu gibi. Devam edeceğim.
* Sonuç- "Karışma devletin işine, düşme zenginin peşine, boynunu kır bak kendi işine"
Türk Atasözü

YAZARIN ÖNCEKİ YAZILARI
 Küçüklere hayat hakkı yok büyükler ise atak değil   / 24-02-2004
 Bıyıklı yabancılar şimdi de eurobond'da sahneye çıktı   / 23-02-2004
 Yeni dönemin en büyük eksikliği yatırımların başlayamamasında   / 20-02-2004
 Moratoryumun eşiğinden üç yılda Avrupa kapısına   / 19-02-2004
 Dövizde neler yaşanıyor?   / 18-02-2004
 Çukurova Elektrik'i yeniden kazanma fırsatı doğar mı?   / 17-02-2004
 Bulutlar gitti Muş'akalkın gidelim işe   / 16-02-2004
 Avrupa heyecanı borsayı 3 cent'in üzerine taşır   / 13-02-2004
 Cimbom ve BJK'ya bak Fenerbahçe'yi anlarsın   / 12-02-2004
 Yeni Türk Lirası'na geçişin başarısı da Kıbrıs'tan geçer   / 11-02-2004
İLKER SARIER
Niye başarılı olamadılar?
Neşe Düzel, Radikal'de...
ŞELALE KADAK
e-dönüşüm için yola çıktılar
Siz bu satırları okurken...
ABDURRAHMAN YILDIRIM
Yatırım atılımı için düşük enflasyon fırsatı
Yüksek...
GÜNTAY ŞİMŞEK
İran'dan neden doğalgaz alıyoruz?
Bugün itibariyle...
Kartal'da mazot yüklü tanker faciası 9 Ölü,27 Yaralı
İstanbul Kartal'da mazot yüklü bir tanker yokuş aşağı inerken...
"Tanker patlasaydı Kartal havaya uçardı"
İtfaiye Daire Başkanı Ali Karahan tankerde 20 ton mazot bulunduğunu...
Avşar bu yıl 1 trilyon 371 milyar lira vergi verecek
Avşar bu yıl 1 trilyon 371 milyar lira vergi verecek
Hülya Avşar, bu yıl yine rekor düzeyde bir vergi ödeyecek. Avşar,...
Müzikte anne-oğul dayanışması
Müzikte anne-oğul dayanışması
Yeni albümü için stüdyoya kapanan Sezen Aksu şarkılarının sözlerini...
IMKB
E: 18,707 D:% 1.13
DOLAR
S: 1,324,000 D:% -0.08
EURO
S: 1,672,000 D:% -0.30
 
    Ana Sayfa | Günün İçinden | Yazarlar | Ekonomi | Gündem | Siyaset | Dünya | Televizyon
Spor | Hava Durumu | Günaydın | Bizimcity | Sizinkiler | Kapak Güzeli | Astroloji | Magazin Sağlık | Cumartesi | Aktüel Pazar | Yaşama Dair | Sinema | Hobi
   
    Copyright © 2003, 2004 - Tüm hakları saklıdır.
MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.