kapat
   
SABAH Gazetesi
 
  » Yazarlar
    Günün İçinden
    Ekonomi
    Gündem
    Siyaset
    Dünya
    Spor
    Hava Durumu
    Ana Sayfa
    Günaydın
    Televizyon
    Astroloji
    Magazin
    Sağlık
Günaydın
ATV
emedya.sabah.com.tr
Google
Google Arama
 
Abdurrahman Yildirim @ SABAH
 

Eski temettü alışkanlığıyla yeni borsa dalgası yakalanmaz

Sermaye Piyasası Kurulu, borsayı canlandırmak amacıyla şirketleri yeniden temüttü dağıtmaya zorlamaya hazırlanıyor. Şirketler kâra geçtiğine, 2000 sonrasındaki piyasa resesyonunda dünyada temettüye yeniden dönüş olduğuna göre, Türkiye de bu konuda adım atmalıydı. Ancak bu temettü olayı geçmişteki gibi olacaksa, hisse senedi işinin tabana yayılmasına, piyasanın büyümesine bir katkısı olmayacak. Çünkü, Türk şirketleri geçmişte temettü dağıtımının zorunlu tutulduğu, bunun asgari oranının yüzde 50'ye çıkarıldığı yıllarda da, kâr payı dağıtırmış gibi yaptı. Bir eliyle temettü olarak verdiğini, diğer eliyle bedelli sermaye artırımı olarak geri aldı. Hatta verdiğinden daha fazlasını aldı. Bitişikteki grafikte yıllar itibariyle borsa şirketleri tarafından dağıtılan temettü ve bedelli sermaye artırımları yer alıyor. 1986-2003 dönemini kapsayan 18 yıllık sürede 10.1 milyar dolarlık kâr payı dağıtımına karşılık, 13.6 milyar dolarlık sermaye artırımına gidildi. Yani şirketler dağıttıkları temettünün 3.5 milyar dolar üzerinde bir sermaye artırımı yaptı. İMKB'nin ortalama halka açıklık oranı yüzde 25. Dolayısıyla halka açık kısma düşen sermaye artırımı 3.4 milyar dolar, temettü miktarı da 2.5 milyar dolar oluyor. Böylece geçtiğimiz 18 yılda elinde halka açık hisse senedi bulunduranlar bırakın temettü almayı, hisselerini korumak için ceplerinden 889 milyon dolar daha para çıkarmak zorunda kaldı.

Davranışın nedeni
Şüphesiz bu rakamlar geneli yansıtıyor. Elbette bu durumu bozan bazı şirketler var. Son beş yılda düzenli temettü ödeyen 28 borsa şirketinin varlığı da bunu gösteriyor. Ancak bu sayı son derece yetersiz. Halka açık şirketlerin bu davranışında ana ortağın temettü konusundaki tutumu yanında, düşük karlılık düzeyinin ve yüksek enflasyon ortamında şirketlerin sermaye gereksiniminin önemli rolü olabilir.

Temettüsüz asla
- 2000
sonrası dünya trendinde artık temettüsüz ve kurumsal yönetişimsiz borsa olmuyor. Üstelik Türkiye gibi, uzun yıllar aradan sonra düşük enflasyon ortamına geçerken temettünün borsa performansı üzerinde etkisi daha da büyüyor. 2001 krizi sonrasında reel şirketlerin sermayeye olan ihtiyacı çok daha artmışken ve 2004 yılında uygulanacak enflasyon muhasebesi ile bu ihtiyaç daha da şiddetlenecekken, halka açık şirketler hangi yatırımcı tabanından bunu karşılayacaklar? Halka açılmayı bekleyen yığınla şirket uygun ortamı kollarken, temettü dağıtımı olmayacaksa, yatırımcılar niye hisse senedi alsın? Eğer şirket kâr etmiyorsa buna ortak olmanın anlamı yok. Kâr edip de, bunu dağıtmayan bir şirketten küçük hissedarları ilerki yıllarda daha hızlı büyüme, daha kârlı çalışma ve bugün vermediği temettünün daha fazlasının kendilerine dönmesini beklerler.

Şirketlere düşen
Bu nedenle artık her borsa şirketinin bir temettü politikası olmalı. Şimdilik bunun sayısı sadece üç şirketle sınırlı. Önceden kamuoyuna açıklanacak bu politikaya da sadık kalınmalı. Yoksa kişisel yatırımcı ağırlıklı ve bu yatırımcıların da, bir aracı kurum batışlarından, bir şirket batışından büyük mağduriyetler yaşadığı, piyasaya güveninin iyice azaldığı bir ortamda, yeni bir büyük borsa dalgası yakalamak çok güç olsa gerek.

Sonuç- "Geri vermeyeceğini almak, aldatmaktır" P.Syrus

YAZARIN ÖNCEKİ YAZILARI
 Kıbrıs ve AB kırılma noktası ya sıçrama ya dibe çakılma   / 22-12-2003
 Yatırım yapacak başka borsa iş yapacak başka banka mı yok?   / 18-12-2003
 Eski temettü alışkanlığıyla yeni borsa dalgası yakalanmaz   / 17-12-2003
 Borsa çetesinden korunma taktikleri   / 16-12-2003
 AB heyecanı, temettü ve reform birleşirse, borsa 2004'te patlar   / 15-12-2003
 Stoklara üretim hız kesti büyümeyi ihracat sırtlıyor   / 12-12-2003
 İhracatla kurtuluş, iç pazarla uçuş   / 11-12-2003
 Yabancıyı çeken Türkiye hikâyesi   / 10-12-2003
 2004'te ekonomik risk var mı?   / 09-12-2003
 2004’ün kaderi, Ankara- Brüksel-Lefkoşa hattında   / 08-12-2003
İLKER SARIER
Bolu Tüneli 'elma' deposu olsun mu?
Geçenlerde bir...
ABDURRAHMAN YILDIRIM
Gerçek borsa patlaması yatırımcı güveniyle olur
Geçen...
69 kişiyi ölüme terk edip kaçtılar
70 mülteciyi Rodos'a götüren iki Türk kaptan tekneyi denizde bırakıp...
Elele ölümü beklediler
Arkadaşlarının Paris'te balayı hediye ettiki Türk çift, Almanya'dan...
Verda çıldıracak
Verda çıldıracak
Verda Penso'nun eski flörtü Nurettin Hasman'ın, Eda Taşpınar...
Birinci yıl şerefine
Birinci yıl şerefine
Ender Mermerci, Ramazan ayından bu yana New York'ta kızı...
IMKB
E: 18,242 D:% -0.79
DOLAR
S: 1,430,000 D:% -0.12
EURO
S: 1,776,000 D:% -0.17
 
    Ana Sayfa | Günün İçinden | Yazarlar | Ekonomi | Gündem | Siyaset | Dünya | Televizyon
Spor | Hava Durumu | Günaydın | Astroloji | Magazin | Sağlık |
   
    Copyright © 2003, 2004 - Tüm hakları saklıdır.
MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.