Yeni dönem
Bugün yapılacak iki ihale, para piyasasında dönüm noktası yaratacak nitelikte.

* Çünkü bu kağıtlarla işlem hacmi yeniden artışa geçecek. Piyasanın derinleşmesi riski düşürecek.

* Eğer ihalede oluşan faiz, cazip bir seviyede oluşursa, kriz sırasında piyasada oluşan karamsar havanın dağılması daha kolay olacak. 2000'de her aldıkları kağıttan zarar eden bankalar bu tahvillerde kar etme imkanı yakalarsa, ikinci el piyasada işlem hacmi daha da kolay derinleşecek.

* İhaleye gelen katılımın tutar satış miktarının çok üzerinde olursa, olumsuz hava çok daha kolay dağılacak.

Satışa sunulan iki bonodan biri 11 Temmuz 2001 vadeli altı aylık olacak. Bu ihaleye vadesinin kısa olması nedeniyle bireysel yatırımcıdan da talep bekleniyor. İkinci ihracın vadesi yaklaşık 14 aylık. İtfa tarihi 20 Şubat 2002. Halen piyasada aynı vadeli bir tahvil bulunuyor. Ama Hazine bankaların isteği üzerine bu ihracın tanımını değiştirdi. Yani piyasaya iki yeni Hazine kağıdı girecek.

İşler düzeliyor
Yeni yılla birlikte işlerin düzeldiği sinyali geliyor. Üç günde 2.4 milyar dolarlık döviz geldi. Bunun 250-300 milyon dolarlık kısmının görev zararı karşılığında Hazine'den döviz cinsi tahvil alan Ziraat ve Halk Bankası'ndan geldiği tahmin ediliyor. Bunun karşılığında Merkez Bankası piyasaya 1.6 katrilyona yakın TL verdi. Bu para ile bankalar kriz sırasında zamana yayılan disponibilite yükümlülüklerini de rahatlıkla tutturdu.

Normalde 700 trilyon olan günlük toplam bakiyeler, 1.9 katrilyona kadar yükseldi. Merkez Bankası'ndaki hesaplarda yüklü para tutma zorunluluğu yarın sona eriyor. Merkez Bankası'na da piyasayı sıkıştırmadan net iç varlıkları düşürme olanağı sağlıyor.

İstanbul toplantısı
Önceki akşam saatlerinde biraraya gelen bankacılar ve Hazine yönetimi, ihale öncesi son durum konusunda fikir alışverişinde bulundu. Fon yöneticileri, Hazine'ye piyasada bir "rally" oluşabilmesi için zemin hazırlanması gerektiği mesajını iletti. Bankacılar, bu isteklerine karşılık Hazine'nin şu cevabı verdiğini belirttiler: "Piyasayı faiz belirler. Biz 1994 krizini de gördük. Faizi suni şekilde düşürmenin hiç bir şekilde fayda etmediğini biliyoruz."

6 aylık bonoya bireylerden talep
Hazİne bugün 7 Temmuz 2001 vadeli 6 aylık bono satıyor. İkinci el piyasada aynı bonoya yakın vadede işlem gören 20 Haziran 2001 vadeli kağıt, yıllık basit yüzde 55 civarında işlem görüyor. İhalede 6 aylık bono için faizin yaklaşık aynı seviyede çıkacağını varsayalım. Bononun dönem getirisi aşağı yukarı yüzde 27.5 olacak. Aynı dönemde dövizin getirisi yüzde 5.5 civarında olacağını hatırlatalım... Şu andaki mevzuatta bonoların stopajı sıfır, ancak belli sınırı aşan bono faiz geliri için beyanname doldurma zorunluluğu var. 1999 yılı sonuna doğru başlayan bu uygulama, pek çok yatırımcıyı bonodan soğuttu. Bunun yeniden muaf tutulması için çalışma yapılıyor. Vergi 2002 yılında ödeneceği için, yasanın bu yıl içinde çıkarılması halinde, bu 6 aylıkların faiz geliri de muaf olacak.

NADİN TAŞCIOĞLU