|
 |
|
YAVUZ SEMERCI
Komsuda pisen!
Yakin zamanda Turkiye Sise ve Cam Fabrikalari'nin Tiflis/Mina'da bulunan cam fabrikasini ziyaret etmistik.
Turkiye Is Bankasi'na bagli Sise Cam'in Yonetim Kurulu Baskani Ersin Ozince ile birlikte kucuk bir gruptuk. Havaalanindan 75 kilometre uzakliktaki fabrikaya ozel guvenlik ekipleri esliginde gitmistik. Bu ulkede yaklasik 12 saat kaldik. Birkac saat Tiflis'i ozel guvenlik ekiplerinin gozetiminde gezdik.
Turkiye'de yasadigimiz icin kendimizi sansli hissettik. Cunku duyduklarimiz bizi sasirtmisti. Ornegin, insan kacirmak adeta bir sektor haline gelmis. Yuzlerce kucuk mafya grubu turemis.
Isletmelerin en onemli maliyet kalemi nakliye masraflariymis! Cunku kamyonlari her 50 kilometrede eskiyalar kesiyormus. Harac veren guvenli gecis sagliyor ve koruma aliyor.
Yabanci isadami ve yoneticiler, ozellikle Tiflis'te cok dikkatli olmalari konusunda devamli uyariliyor.
Gurcistan Trans-Kafkasya ulkeleri ile Guney Rusya'nin cam ambalaj merkezi sayilan fabrika, ulkedeki en buyuk yabanci yatirimlardan birisi olarak kabul ediliyor. Sise Cam buraya yaklasik 20 milyon dolar yatirmis. (Yillik yabanci sermaye girisi 50 milyon dolar civarinda) 211 kisiyi istihdam eden fabrikanin ikinci firininin acilisina, bugun zor durumdaki devlet baskani Eduard Sevardnadze de katilmisti.
Turkiye'de bu buyuklukteki bir fabrika icin burun kivirabilirsiniz. Ama bu ulkenin yoksullugu anlatilir gibi degil.
Ulkede, yuzde 70'ini Gurculer'in olusturdugu 5 milyon kisi yasiyor. Yillik GSHM'leri 3.3 milyar dolar civarinda. (Koc Holding'in 10 milyar dolar cirosu ile karsilastirildiginda durum anlasilabilir.) Yaklasik kisi basina dusen milli gelir 700 dolar (Hakkari'nin bile daha yuksek.)
En onemli gelir kalemi tarim. Cunku SSCB doneminde kendilerine bu gorev verilmis. Havalar bozuk giderse ulke kuculuyor. Ikinci sektor yuzde 14 ile ulastirma ve telekom.
Cevre ulkelere gore yeralti zenginlikleri yok denecek kadar az. Petrol yok. Ama ulke, ozellikle Rusya ve ABD acisindan yasamsal oneme sahip. Siyasi karisikliklarin bu ilgiden kaynaklandigini ileri suren cok. Kimi yoruma gore Sevardnadze, ne Isa'ya en Musa'ya yarandi. Baku-Supsa Petrol Hatti ve Poti Limani ile Rusya'ya goz kirpan Gurcistan, Rusya'ya bagimliligini azaltacak Baku-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hatti'na izin verdi. Bir hat deyip gecmeyin... Guney Kafkasya Dogal Gaz Boru Hatti projesiyle birlikte, iki proje 2003 yilinda Gurcistan'in GSHM'sini yuzde 8.6 oraninda buyutmus. Bu projelerle birlikte insaat sektorundeki buyume yuzde 46 olmus. Hatlar devreye girdikten sonra, Gurcistan ciddi bir gecis parasi alacak, milli geliri patlayacak!
600 milyon dolar ihracat, 800 milyon dolar ithalat yapiyorlar. Yani bir Vestel Grubu kadar olamamislar.
1.7 milyar dolar dis borcu olan ulkenin IMF ile de basi dertte. IMF borclarin bir takvime baglanmasini, enerji, vergi ve burokrasi konusunda reform yapilmasini istiyor. Yillik enflasyon seviyesinin yillik yuzde 5 seviyelerinde tutan Gurcistan ise IMF onerilerini reddediyor. Ozellikle IMF'nin dayattigi butceyi kabul etmiyor.
Aslinda Sevardnadze, ulkeyi liberallestirme konusunda ciddi adimlar atti. Ticaret ve doviz kurunu 1994 yilinda serbestlestirdi ama siyasi karisikliklari onleyemedi. Siyasi gelecegini, ozellikle ulastirma alanindaki yatirimlara bagladi. Poti disinda Karadeniz-Guney Kafkasya koridorundaki tek derin deniz limani Batum'u modernlestirmeye calisti. Ulkesini guvenli gecis noktasi yapmaya calisti. Eger siyasi omru yeterse Kars-Tiflis demiryolunun insaasini bitirecek. Boylece ulkesinin Bati Avrupa ve Akdeniz'e ulasma imkanini artiracak, Turkiye'nin de Kafkasya ve Orta Asya ile ucuz ve kisa ulasimi saglanacak.
Bakalim omru yetecek mi?
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
