|
 |
|
YAVUZ SEMERCÄ°
KomÅŸuda piÅŸen!
Yakın zamanda Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları'nın Tiflis/Mina'da bulunan cam fabrikasını ziyaret etmiştik.
Türkiye İş Bankası'na bağlı Şişe Cam'ın Yönetim Kurulu Başkanı Ersin Özince ile birlikte küçük bir gruptuk. Havaalanından 75 kilometre uzaklıktaki fabrikaya özel güvenlik ekipleri eşliğinde gitmiştik. Bu ülkede yaklaşık 12 saat kaldık. Birkaç saat Tiflis'i özel güvenlik ekiplerinin gözetiminde gezdik.
Türkiye'de yaşadığımız için kendimizi şanslı hissettik. Çünkü duyduklarımız bizi şaşırtmıştı. Örneğin, insan kaçırmak adeta bir sektör haline gelmiş. Yüzlerce küçük mafya grubu türemiş.
İşletmelerin en önemli maliyet kalemi nakliye masraflarıymış! Çünkü kamyonları her 50 kilometrede eşkiyalar kesiyormuş. Haraç veren güvenli geçiş sağlıyor ve koruma alıyor.
Yabancı işadamı ve yöneticiler, özellikle Tiflis'te çok dikkatli olmaları konusunda devamlı uyarılıyor.
Gürcistan Trans-Kafkasya ülkeleri ile Güney Rusya'nın cam ambalaj merkezi sayılan fabrika, ülkedeki en büyük yabancı yatırımlardan birisi olarak kabul ediliyor. Şişe Cam buraya yaklaşık 20 milyon dolar yatırmış. (Yıllık yabancı sermaye girişi 50 milyon dolar civarında) 211 kişiyi istihdam eden fabrikanın ikinci fırınının açılışına, bugün zor durumdaki devlet başkanı Eduard Şevardnadze de katılmıştı.
Türkiye'de bu büyüklükteki bir fabrika için burun kıvırabilirsiniz. Ama bu ülkenin yoksulluğu anlatılır gibi değil.
Ülkede, yüzde 70'ini Gürcüler'in oluşturduğu 5 milyon kişi yaşıyor. Yıllık GSHM'leri 3.3 milyar dolar civarında. (Koç Holding'in 10 milyar dolar cirosu ile karşılaştırıldığında durum anlaşılabilir.) Yaklaşık kişi başına düşen milli gelir 700 dolar (Hakkari'nin bile daha yüksek.)
En önemli gelir kalemi tarım. Çünkü SSCB döneminde kendilerine bu görev verilmiş. Havalar bozuk giderse ülke küçülüyor. İkinci sektör yüzde 14 ile ulaştırma ve telekom.
Çevre ülkelere göre yeraltı zenginlikleri yok denecek kadar az. Petrol yok. Ama ülke, özellikle Rusya ve ABD açısından yaşamsal öneme sahip. Siyasi karışıklıkların bu ilgiden kaynaklandığını ileri süren çok. Kimi yoruma göre Şevardnadze, ne İsa'ya en Musa'ya yarandı. Bakü-Supsa Petrol Hattı ve Poti Limanı ile Rusya'ya göz kırpan Gürcistan, Rusya'ya bağımlılığını azaltacak Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı'na izin verdi. Bir hat deyip geçmeyin... Güney Kafkasya Doğal Gaz Boru Hattı projesiyle birlikte, iki proje 2003 yılında Gürcistan'ın GSHM'sini yüzde 8.6 oranında büyütmüş. Bu projelerle birlikte inşaat sektöründeki büyüme yüzde 46 olmuş. Hatlar devreye girdikten sonra, Gürcistan ciddi bir geçiş parası alacak, milli geliri patlayacak!
600 milyon dolar ihracat, 800 milyon dolar ithalat yapıyorlar. Yani bir Vestel Grubu kadar olamamışlar.
1.7 milyar dolar dış borcu olan ülkenin IMF ile de başı dertte. IMF borçların bir takvime bağlanmasını, enerji, vergi ve bürokrasi konusunda reform yapılmasını istiyor. Yıllık enflasyon seviyesinin yıllık yüzde 5 seviyelerinde tutan Gürcistan ise IMF önerilerini reddediyor. Özellikle IMF'nin dayattığı bütçeyi kabul etmiyor.
Aslında Şevardnadze, ülkeyi liberalleştirme konusunda ciddi adımlar attı. Ticaret ve döviz kurunu 1994 yılında serbestleştirdi ama siyasi karışıklıkları önleyemedi. Siyasi geleceğini, özellikle ulaştırma alanındaki yatırımlara bağladı. Poti dışında Karadeniz-Güney Kafkasya koridorundaki tek derin deniz limanı Batum'u modernleştirmeye çalıştı. Ülkesini güvenli geçiş noktası yapmaya çalıştı. Eğer siyasi ömrü yeterse Kars-Tiflis demiryolunun inşaasını bitirecek. Böylece ülkesinin Batı Avrupa ve Akdeniz'e ulaşma imkanını artıracak, Türkiye'nin de Kafkasya ve Orta Asya ile ucuz ve kısa ulaşımı sağlanacak.
Bakalım ömrü yetecek mi?
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
