|
 |
|
Market indirimi izne tabi!
Buyuk magazalarin kurulus ve calisma esaslarini belirleyen yasa tasarisi 'indirimleri' izne bagliyorTasariyla, KOBI'lerin urettigi market markalarinin ciro icindeki payi da yuzde 20 ile sinirlandiriliyor
Sanayi ve Ticaret Bakanligi'na gecmis hukumetten devredilen ve 400 metrekarenin uzerindeki magaza ve marketlerin isleyis kurallarini duzenleyen yasa tasarisiyla, Turkiye'de bir anlamda ticaretin kurallari degisiyor. Gecmis hukumet doneminde, buyuk hipermarketleri sehirden disari tasiyan hukumleriyle gundeme gelen ve buyuk tepki goren tasari, 59. Hukumet doneminde yeniden duzenlendi. Organize perakendeye yonelik ilk yasa olma ozelligini tasiyan bu tasari, mevcut isleyisi tamamen degistirecek pek cok uygulamayi ongoruyor.
Tuketim Maddeleri ve Ihtiyac Malzemelerinin Satisiyla Istigal Eden Buyuk Magazalar Hakkinda Kanun Tasarisi, magaza acilmasinda izin yetkisini yerel yonetimlerden alarak valiliklere verirken, magazalarin indirim icin ticaret odalarindan izin almasi esasini getiriyor. Tepki goren bir baska uygulama da, marketlerin kendi markalariyla KOBI'lere urettikleri ve ulusal markalara gore daha ucuza satabildikleri 'Privat Label', yani ozel markali urunler. Tasari, "Bu urunlerin cirodaki payi yuzde 20'yi gecemez" diyor.
IZINLER VALIDEN
Tasarinin en carpici yanlarindan biri kurulus izinlerini duzenleyen maddeler. Buna gore satis alani 3 bin metrekareyi gecmeyen buyuk magazalarin vali tarafindan, belediye baskani, bakanlik il muduru, oda, birlik ve oradaki tuketici derneginin gorunusu alinarak kurulabiliyor. 3 bin metrekareden buyuk, 15 bin metrekareden kucuk olan buyuk magazalar ise valiligin gorusu uzerine bakanligin onayi ile kurulmasi ongoruluyor. Yasa tasarisi, 15 bin metrekarenin uzerindeki magazalarin ise belediyelerin imar planlarinda belirlenen ticaret merkezlerinde veya yerlesim merkezleri disinda valiligin gorusu uzerine bakanligin onayi ile kurulmasiesasa baglaniyor.
BU ESASLAR YASADISI
Tasari konusunda gorustugumuz Alisveris Merkezleri ve Perakendeciler Dernegi (AMPD) Baskani Demir Sabanci, getirilen hukumlerin, serbest ticaretin isleyisine aykiri oldugu yorumunu yapti. Sabanci, "Herkesin alim satim hurriyeti anayasal bir hurriyettir. Inaniyorum ki bakanlik bu konuda sektorun goruslerini ve dikkate alacaktir" dedi. Sabanci soyle devam etti
"Bu yasa, Sanayi ve Ticaret Bakanligi'na, gecen hukumetten devredildi. Ancak Tuketiciyi Koruma Kanunu, Borclar Kanunu, Turk Ticaret Kanunu ile ihtilaflari olan bir yasa. Tasaridaki hukumler, bu kanunlarla uygunlanmakta olan bircok maddeyi cigniyor. Rekabet Kurumu'nun esaslariyla da celiski icine giriyor.
Biz konuyu Anayasa hukukculari ve sehir planlamacilariyla gorusuyoruz. Ortak gorus su 'Boyle bir duzenleme yasa ile degil planlama ile cozulur' diyorlar. Bugun mevcut uygulama belediyelerden izin alinmasini istiyor. Tasari, mevcut belediyelerden bu otoriteyi aliyor. Sayin Bakan bizden gorus dosyasi aldi. Uzlasmaci bir tavir sergileyeceklerine inaniyoruz."
Ozel Markali Urunler Tedarikcileri Dernegi (PLAT) Baskani Fahrettin Yavuz da, getirilen yuzde 20 sinirlamaya karsi olduklarini belirterek, "KOBI'lerin buyumesine onayak olan market markalari, bu tasari ile daraltilmaya calisiliyor. Kimi korumaya calisiyorlar anlamiyorum" diye konustu.
Ali Coskun marketlerle irtibat halinde
Esnaf ve sanatkârin korunmasi amaciyla Ecevit Hukumeti doneminde hazirlanan ''Hipermarketler Yasasi'' olarak bilinen yasa tasarisi 59. Hukumet'te yeniden gundeme geldi. Sanayi ve Ticaret Bakani Ali Coskun'un istegi uzerine yeniden ele alinan, "Tuketim Maddeleri ve Ihtiyac Maddelerinin Satisi ile Istigal Eden Buyuk Magazalarin Kurulmasinin Izne Baglanmasi Hakkindaki Kanun Tasarisi'' uzun suren hazirlik calismalarinin ardindan son halini alarak bakanligin www.sanayi.gov.tr adli web sitesinde yayinlandi. 1990'li yillardan itibaren sayilari hizla artmaya baslayan ve 400 metrekarenin uzerinde satis alani olan "super, hiper, gros, mega'' marketlerin sayisi 2 bin 500'e yaklasiyor.
GORUSLER DIKKATE ALINACAK MI?
Bu sayinin 2005'te 5 binlere ulasacagi tahmin ediliyor. Bu konuda yapilan calismalarda, 400 metrekarelik satis alani olan bir magazanin, bulundugu yerlesim yerindeki 15-20 esnafin, 5 bin metrekarelik satis alani olan bir magazanin ise 300-500 civarinda esnafin ticari faaliyetlerini olumsuz etkiledigi kabul ediliyor.
Sektorun, baslangicta hipermarketleri sehir disina tasimasi hukmuyle tartistigi tasari, aslinda herkesin dikkatinden kacan yeni uygulamalari ongoruyor. Izin surecinin yerel yonetimden cikarilarak valiliklere verilmesi, indirimlerin izne baglanmasi ve market markalarinin ciro icindeki payina getirilen sinirlama, en cok karsi cikilan duzenlemeler.
Organize perakendeciler, Alisveris Merkezleri ve Perakendeciler Dernegi (AMPD) catisi altinda, goruslerini hemen her platformda Sanayi ve Ticaret Bakani Ali Coskun'a aktariyor.
DUZENLEMEZ, KARISTIRIR
Migros Genel Muduru Omer Bozer, yeni yasa tasarisinin eskisinden daha kotu oldugunu belirterek, sunlari soyledi "Bir seyi koruyacagim derken digerini yok etmek yanlistir. Sektor icin iyi bir duzenleme degil. Ticari faaliyetlere mudahale ediyor. Yer konusu ise belirsiz. Yasa, sektoru duzenlemeden cok karistiracakmis gibi geliyor. Perakende sektorunun bu duzenlemeye ihtiyaci yok. Eger bir duzenlemeye ihtiyac varsa, o ihtiyaca da cevap vermiyor. Keyfi uygulamalar iceriyor."
Esen EVRAN
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
