|
 |
|
Kibris'tan baska bir engel yok
AB Genislemeden Sorumlu Komiseri Verheugen Turkiye'nin uyeligi konusunda goruslerini anlatti. Kibris sorununun cozumu halinde Turkiye'ye baska engel cikarilmayacagini soyledi
Avrupa Birligi'nin Genislemeden Sorumlu Komiseri Gunter Verheugen, Avrupa Birligi Donem Baskanligi ile yaptigi toplantilarda, Baskanliga Kibris'la ilgili sartlarini soyledi. SABAH gazetesi Roma muhabiri Yasemin Taskin'a Roma'da Avrupa Birligi Komisyonu merkezinde bir mulakat veren Verheugen, Kibris konusunda Turkiye'nin reaksiyonunun kendisi icin bir surpriz oldugunu belirtti. Kibris probleminin cozumunde Turkiye'den yardim isteyen Verheugen, bunun AB'nin Turkiye hakkindaki kararini etkileyecegini de acik bicimde ifade etti. Genislemeden sorumlu AB komiseri Verheugen, KKTC'deki secimlerle ilgili olarak da kuskularini dile getirdi. Verheugen, Kibris'tan sonra Turkiye'nin onune baska bir engel cikarilmayacagi konusunda garanti verirken, Avrupa'nin Turkiye'ye evet demeden once kendi dis politika ve guvenlik problemlerini cozmesi gerektigini de vurguladi.
ALFABEYE MUDAHALE YOK
* AB ile Turkiye arasinda bir alfabe krizi olmasi soz konusu mu?
Bu cok teknik bir sorun, ilerleme raporunda burokratik bir engele ornek olarak gosterildi. Ama politik bir problem degil. Bildigim kadari ile de bu harflerin yazimi icin bir cozum bulundu. Burada problem, Kurtler'in kulturel haklari sorunu, isimlerin yazimi icin eger bu harfler kullanilmazsa isimler de kaydedilemez. Bu yuzden bir cozum bulmak gerekir, bulundu da. Yoksa Komisyonun Turk diline ya da alfabesine mudahale etmek gibi bir niyeti yok.
* Komisyonunuzun hazirladigi raporda Kibris'in Turkiye icin ciddi bir engel olarak gosterilmesi Ankara'da bir deprem etkisi yaratti. Kibris bir Kopenhag kriteri degil. Ankara'nin tepkisine ne diyorsunuz?
DURUST DAVRANDIK
Kibris konusunda Turkiye'nin reaksiyonu benim icin bir surpriz oldu. Ben Turk yetkilileri ile butun toplantilarimda bunu gundeme getirdim. Herkesin komisyonun nihai kararini vermeden once, Turkiye, Kopenhag kriterlerine uysa da uymasa da, Kibris probleminin cozulmezse ciddi bir engel olabilecegini bilmesini istedim. Tek fark, bunu ilk kez kagida doktuk. Bunu ilk kez belgelemek kararini kuvvetle savunuyorum. Turkiye'ye engellerin neler olabilecegini soylemek namuslu bir tavir. Aksine bunu beyaz kagida yazmamak ve onumuzdeki yil 'kriterleri yerine getirdiniz ama Kibris problemini cozmediniz' demek Turkiye'ye karsi durust bir tavir olmazdi. Biz acik, saydam ve durust davrandik. Bu sorunu 2004 sonundan once ortaya koymamiz ozellikle Kibrisli Turkler'in lehine oldu. Kibris'in (Guney kesiminin) AB'ye girmesinden sonra Kibrisli Turkler'in daha iyi anlasma kosullari bulacagina inanmak cok yanlis olur. Annan plani, Kibrisli Turkler'in lehine ve Kibrisli Turkler'in isteklerini karsilayabilecek bir plan. Cunku guclerin reel bolusumune dayaniyor. Kibris Turkleri'nin elde edebilecegi en iyi cozum. Biz buna kuvvetle inaniyoruz. Kibris'in AB'ye girisinden once bir cozume ulasmak girisinden sonra ulasmaktan cok daha kolay.
SECIMLERI TANIMIYORUZ
* Turkiye'den beklentileriniz nedir?
Turkiye'nin gosterecegi arti bir caba bize Kibris probleminin cozumunde yardimci olabilir, ote yandan o anda butun politik iklim bundan etkilenecektir ve bu iklim icinde Turkiye icin onemli bir karar verilecektir.
* Size gore Kibris probleminin cozumundeki "ciddi engel" nedir?
Kibris bir sart degil, bununla bir bag yok, sadece politik bir sorun, 'de facto' bir sorun. Cok sayida AB uyesi ulke, kendi uyesini tanimayan bir aday ulke ile gorusmeleri baslatmaya hazir degil. Bu gercek bir engel.
* Avrupa Kibris'taki secimlere nasil bakiyor?
Her seyden once biz bu secimleri tanimiyoruz. Bunu ozellikle yayinlamanizi istiyorum. Aksi takdirde Sayin Denktas benim sozlerimi bir tanima olarak kullanabilir, dolayisiyla bu secimleri tanimadigimizi soylemem lazim. Bu Avrupa Birligi'nin tanidigi bir parlamentonun secimleri olmamakla birlikte bu, bu secimlerin onem ve anlamini azaltmiyor. Eger bu secimler, son 12 ayda Kibris Turk halkinin kamuoyunda gorduklerimizi onumuzdeki Parlamento'ya yansitacak ise, o zaman hem anlasmanin (Annan) hem de AB'ye girisin lehinde genis bir cogunluk gorecegiz. Bu iki konu da birbiri ile ilintili. Bugun Kibris Turk tarafi maglup taraf ama kazanan taraf da olabilirler. AB'ye girisi kazanabilirler. Bunu Turkiye'deki dostlarindan cok cok once yapabilirler. Bu sekilde Kibrisli Turkler bize ve Turkiye'ye gorusmelerin baslatilmasi icin yardimci olabilirler.
TURKCE RESMI DIL OLUR
* KKTC'de yapilacak secimler konusunda kuskulariniz mi var?
Secim oncesi donemde bazi faktorler listeler, secmenlere baski yapildigini gosteriyor. Bu secimlere golge dusmemesine, durust ve ozgur bicimde yapilmasina yardim etmek ve bunu gozetmek Turkiye'nin cikarina olduguna inaniyorum. Birlesmis bir Kibris'in AB'ye girmesinden elde edilecek ilk olumlu sonuc Turkce'nin AB'nin resmi dili haline gelmesi olacaktir.
'Turkiye bize yeni komsular kazandiracak'
* 2004 sonunda Turkiye'ye evet ya da hayir diyecek misiniz? Yoksa gri bir bolge olacak mi?
Bu cok zor bir soru. Uye ulkeler kesinlikle acik bir evet ya da kesin bir hayir demeyi bekliyorlar ama komisyonun nasil karar verecegini ongormek mumkun degil. Yapacagimiz analizlere bagli. Basit bir evet ya da hayirdan cok daha fazlasinin soylenecegine inaniyorum. Bizim kendimizle ilgili birtakim seyleri de soylememiz lazim. Avrupa'nin ihtiyaclari ile ilgili bir cift laf etmemiz de gerekecek. Biz hep bu sorunu, 'Turkiye AB tarafindan kabul edilmek icin ne yapmali' diye tartisiyoruz. Avrupalilar icin diger onemli soru 'Turkiye'yi uye olarak kabul etmek icin biz ne yapmaliyiz?' olmali, Turkiye uye oldugunda bunun bizim kurumlarimiz, politikalarimiz uzerine dogrudan etkisi olacak. Size bir ornek vereyim, Turkiye'nin uyeliginden once Avrupa Birligi guvenlik politikasina bir aciklik getirmeli. AB guvenlik problemlerini bu tarihten once cozmeli. Turkiye AB'ye yeni komsular getirecek. Turkiye ile catismalarin oldugu buyuk bir bolgenin merkezinde olacagiz. AB'nin Avrupa icin inanilir, ortak bir dis politika ve guvenlik politikasi saptamadan once bu durumun icine kendini atmasinin mumkun olduguna inanmiyorum. Biz kendimizi savunmak icin bu politikalari once saptamaliyiz. Avrupa kamuoyuna kendi savunmamizi saglamak icin ne yapmamiz gerektigini soylemek konusunda komisyonun cok buyuk sorumlulugu var.
Bir gun dusman oluyorum bir gun kahraman
* 2004 yili sonunda olumlu bir yanit olup olmayacagi da bir bilinmeyen mi?
Turk kamuoyu son derece degisken. Bir ara Turkiye'nin bir numarali dusmani idim sonra ulusal kahraman oldum, bu boyle, benim imajim bir tavana, bir tabana vuruyor. Komisyon acisindan Turkiye'nin karsisina bugun masada olmayan yeni talep ve kosullarin getirilmeyecegini garanti edebilirim. Bizim yapmamiz gereken Turkiye'nin siyasi kriterlere uymasini saglamaktir. Kibris problemini de bu kapsamda gormek gerekir. Turkiye'nin AB'nin uyesi olabilecegi yolundaki temel sorun asilmistir. Helsinki'de (1999) Turkiye'nin uye olabilecegine prosedur ve sartlarin ayni olacagina karar verildi. 2004 sonuna kadar kriterler yerine getirilirse Turkiye'nin uye olabilecegine karar verildi. Bu gerceklesirse gorusmeler baslayacaktir. Turkiye'ye yeni kriter cikartmayacagiz ki..
Yasemin TASKIN
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
