|
 |
|
MUHARREM SARIKAYA
Secilmislere devir
On yillardir uzerinde tartisilan merkezi idarenin yetkilerinin yerel yonetimlere devri hukumetin yarin TBMM'ye sunacagi Kamu Yonetimi Temel Kanunu'nun yasalasmasi halinde gerceklesecek.
Uzerinde uzun suredir tartisilan, birkac kez degisiklige ugrayan yasa tasarisi, devletin calisma sistemini tamamen degistiriyor. Yasa yerel yonetimlere buyuk yetkiler devrederken, kamuya ait il teskilatlarini da tamamen kaldiriyor, belediyelere ve il ozel idarelerine devrediyor.
Bir anlamda belediye baskanlarini, birer basbakan haline getiriyor.Tasari uzerinde bircok noktada TBMM'ye sunulmasi ile buyuk tartismalarin yasanacagini bugunden soyleyebiliriz. Nitekim, Cumhurbaskani ve Genelkurmay Baskanligi'nin itirazlari uzerine tasarinin okullarin belediyelere devredilmesi, Disisleri Bakanligi ve TIKA disinda hicbir kurumun yurt disi temsilciligi acmamasina iliskin maddelerinde bazi torpulemeler yapildi.
Genelkurmay Baskanligi'nin da kendi kanunu icinde kalmasi ongoruldu. Yasanin en onemli ozelligi, atanmislarin yetkilerinin, secilmislere devredilmesiyle ortaya cikiyor.
Devletin bircok isi mahalli idarelere verilirken, yerel yonetimlere devredilen hizmetlerin de universitelere, noterlere, kamu kurumu niteligindeki meslek kuruluslarina, daha da onemlisi ozel sektore devredilmesine olanak saglaniyor. Hukumet, elindeki yetkileri devretmekle kalmiyor, bakanlik sayisinda da onemli olcude indirime gidiyor.
Gecmiste, "Bu kadar da cok olur mu?" elestirilerine ugrayan devlet bakanliklarinin sayisi 8 ile sinirlandiriliyor. Bunun en fazla ucunun Basbakan Yardimcisi olabilecegi hukmu getiriliyor.
Aralarinda Adalet, Disisleri, Tarim, Ulastirma, Kultur ve Tanitim da olmak uzere 11 bakanligin tasra teskilatlari kapatiliyor. Bunlar kadrolariyla birlikte yerel yonetimlere devrediliyor. Bakanliklar dilediklerinde bazi yatirimlarini mahalli idareler eliyle yaptirabilecek.
Sadece ulusal nitelikteki gorev ve hizmetler merkezi idarenin elinde tutuluyor. Yasa ile ilk kez bakanliklarda "Strateji Gelistirme Kurulu" da olusturuluyor. Baskanlik olarak orgutlenecek strateji kurullarinin gorevi ise bakanligin icraatlarinin politikasinin ve planlamasinin yani sira personelin performans sonuclarinin degerlendirilmesi olarak da tanimlaniyor.
Musavirlere tirpan
Yasanin onemli bir maddesi de bircok bakanlikta kizaga cekme yeri veya torpilli atanma makami haline gelen bakanlik musavirliklerine iliskin. Tasari ile bakanlik musavirliginin sayisi 20 ile sinirlandiriliyor.
Basbakanliktaki mufettis sayisinin bir zamanlar 400 civarinda oldugu animsandiginda Yasa ile onemli bir adim da atilmis olunuyor.
Teftis sistemine nester
Yasanin en cok tartisilan bolumu ise "Denetim" basligini tasiyor. Basarilari kopardigi kelle sayisi ile olculen, yetkisi olan ancak bundan dolayi hicbir sorumlulugu bulunmayan, siyasi otoritenin istegine gore hareket eder hale gelen teftis kurullari kapatiliyor.
Hatta, Basbakanliga bagli Yuksek Denetleme Kurulu kaldiriliyor, kadrolari Sayistay'a devrediliyor.
Teftis isi de tamamen Sayistay'a devrediliyor. Sayistay'a bunun icin bolge teskilati kurma hakki taniniyor.
Halk denetcisi geliyor
Yasanin bir diger yeniligi de "Halk denetcileri" kurumunu getiriyor olmasi. Mahalli idereler icinde gorev yapacak olan "Halk Denetcileri"nin gorevi, idarenin vatandasa karsi yaptigi haksiz uygulamalara karsi akil adamlik gorevini ustlenmesi olarak tanimlanabilir. Idarenin yaptigi islem ve eylemlerin hukuka uygun olup olmadigini degerlendirmek, gercek ve tuzel kisiler ile idare arasindaki anlasmazliklarin cozumune yardimci olacak Halk denetcileri genis yetkilerle de donatiliyor.
Bundan boyle idarenin yapmis oldugu haksiz bir uygulamanin sonuclanmasi icin yillarca mahkeme kapilarinda surunme donemi kapatiliyor. Yasanin gecici maddeleri ile de Istanbul'a ayri bir statu getiriliyor.
Kapatilan Koy Hizmetleri Genel Mudurlugu'nun arac ve gerecleri Istanbul disindaki tum illerde il ozel idarelerinin emrine veriliyor. Istanbul'da ise bu arac ve gerecler ile Koy Hizmetleri'nin personeli Buyuksehir Belediyesi'ne teslim ediliyor.
Yillardir "merkezi sistem coktu, yerel yonetimler guclendirilmeli" denilen ancak bir adim atilamayan merkezi idarenin yetkilerinin yerel yonetimlere devri yarin TBMM'ye sunulacak tasarinin yasalasmasi ile gerceklesmis olacak. Uzerinde bircok elestiri yapilabilir, hatta devletin sisteminin degistirilmek istendigi soylenebilir. Ancak tikanan hatta bazen duran bir mekanizmanin, tekleyen bir halde de olsa calisir hale getirilecegi dusunuldugunde onemli bir degisime imza attigi da goruluyor.
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
