|
 |
|
Goklerin yeni efendisi: A380
Dunyanin en buyuk ucagi olan ve bugune kadar 11 milyar dolar harcanan Airbus A380, 2006'da piyasaya surulecek. Ucak simdiden 121 siparis aldi
Airbus firmasinin gelistirilmesi icin bugune kadar 11 milyar dolar civarinda para harcadigi A380 modeli icin calismalar bitmek uzere. Uretimi bittiginde dunyanin en buyuk ucagi sayilacak A380, 2006 yilinda hizmet vermeye baslayacak. Airbus ile Boeing arasindaki ticari rekabet tum hiziyla surerken Airbus, uygulamaya koydugu A380 ucagi projesi ile buyuk ucaklar pazarinda bir adim one gecti. Airbus, A380 ucagini ilk olarak '2005 Paris Air Show'da sergilemeyi hedefliyor. Liste fiyati 250 milyon dolar olarak belirlenen A380 icin firma daha simdiden 121 siparis almis.
HAVADA DEVRIM YARATACAK
Airbus kaynakli haberlere gore A380 projesinin maliyetlerini karsilamasi icin 250 siparis alinmasi gerekiyor. Buna gore 121 siparis ile maliyetlerin yuzde 50'si karsilanmis olacak. Bu sekilde devam ederse havacilik piyasasi gercekten de bir devrim yasayacak. Aslinda ayni devrim Boeing 747 modelini piyasaya surdugunde yasanmisti. 416 yolcu kapasitesi ve kitalararasi ucus imkani ile yolcu basina maliyette onemli dusus saglayan 747 modeli, 1970'li yillardan itibaren Boeing'in en iyi urunu sayilmisti.
555 YOLCU KAPASITESI
Ama 2000 yilindan gunumuze kadar satilan 747 miktari sadece 10. Bu dusus karsisinda Boeing 747 modelinin yolcu kapasitesini 416'dan 504'e cikaracagini aciklamisti ama bu da cozum olmadi. Airbus A380 modeli Boeing 747 'den 1000 kilometre daha fazla ucus kapasitesine sahip. Modelin yolcu kapasitesi de 555. Analistlerin yorumlarina gore A380 mil basina koltuk maliyetlerinde yuzde 15 civarinda tasarruf saglayacak.
A380 modeli icin su ana kadar harcanan para 11 milyar dolar seviyesinde. Bu maliyetin yarisi Airbus firmasi, 3.5 milyar dolarlik kismi firmanin ortagi olan ulkeler ve 2 milyar dolarlik kismi da modele hammadde satan tedarikciler tarafindan karsilanmis. Maliyetinin yaninda A380'in doguracagi bir diger zorluk da ucagin yuksekligi ve ebadi nedeniyle havaalanlarinda ek yatirim gerekliligi. Iki katli olmasi nedeniyle acil durumlarda yapilan inisler sonrasindaki yolcu transferleri sirasinda o yukseklikten yolcularin herhangi bir yaralanma yasamadan inisi problem olarak ongorulmus. Bu sorun yolcularin acil inis sonrasinda bosaltmalar sirasinda uzerinde kaydigi kaydiragin maddesinde saglanan degisiklik ile cozulmus.
Buna gore yolcu cok yuksekten asagiya kaymasina ragmen cok hiz kazanmayacak ve zemine ulastiginda bir sorun yasamayacak. Havaalanlarinda A380 ile ilgili yapilacak yatirimlarin 80-100 milyon dolar seviyesinde olacagi ongoruluyor. Bu yatirimlar ucak pistlerinin genisletilmesi icin harcanacak. A380 projesi basladigi 2000 yilindan itibaren buyuk ilgi cekmisti ama uretimin bitecegi zaman yaklastikca bu ilgi de artiyor. Dunyanin en buyuk ucagi bu hafta dunyaca unlu BusinessWeek ve Fortune dergilerinin kapak konusuydu.
Bu haberlere gore de A380 projesi Airbus firmasinin beklentileri gerceklesir ise ticari anlamda bir devrim yaratacak. Aslinda Airbus ile Boeing arasindaki siki rekabet kuruldugundan beri devam ediyor. Son yillarda istikrarli sekilde buyuyen Airbus bugune kadar dunyanin en buyuk ucak ureticisi olan Boeing'in bu unvanini bu yil eline gecirecek.
Bu yil Boeing'in 280 adetlik satisina karsilik Airbus'in satis adedi 300 olacak. Oysa 1998 yilinda Boeing'in satis adedi Airbus'in iki katiydi. 1970 yilinda kurulan ve Boeing karsisinda rekabette zorlanan Avrupali dort ureticinin birlesmesiyle hayat bulan ve AB'ye uye ulkelerin ortak oldugu Airbus 89 yasindaki Boeing karsisinda gencliginin verdigi dinamizm ile hizli bir sekilde buyuyor. Airbus en buyuk sirket olarak devamini A380 projesinin basarisinda goruyor. Aslinda bu proje hem Airbus hem de Boeing icin bir kumar. Bunun nedeni Airbus ile Boeing firmalarinin onumuzdeki 20 yil icin beklentilerinin birbirlerinin tersi olmasi.
POLEMIK ARTACAK
Boeing, buyuk ucaklara olan talebin azalacagini ve orta buyuklukteki ucaklarin pazari domine edecegini ve bu nedenle 2008 yilinda piyasaya surecegi 7E7 modeli uzerinde calistigini belirtiyor. Airbus'a gore ise Irak savasi, global terorizm, SARS gibi faktorler nedeniyle dusen ucak satislari artmaya basladiginda buyuk uacklara daha fazla talep gelecek, uzun mesafeli ve cok talep goren rotalarda karliligin saglanmasi icin anahtar daha yuksek yolcu kapasiteli yolcu ucaklari olacak. Iste iki dev icin de hayati onemde bir soru. Cok degil birkac yil icerisinde bu sorunun cevabini ogrenecegiz.
AB'li Airbus, Boeing'e meydan okuyor
Airbus ticari niteliginin yanisira siyasi nitelik de tasiyor. Bunun nedeni Avrupa Birligi'nin (AB) dunyanin en buyuk ekonomisi olan ABD karsisinda rekabet edebilmek icin baslica agir sanayi kollarindan olan ucak uretiminde sirketlerini birlestirmesi ve Boeing karsisinda gucbirligine gitmis olmasi. Bu ortaklik meyvelerini vermeye basladi. Cunku Airbus 1970 yilinda kurulmasina ragmen satis adedinde ilk defa bu yil Boeing'i geciyor. Siyasi niteligine bir diger kanit ise Airbus uretiminin farkli AB ulkelerinde yapilmasi ve bu ulkelerin Airbus'i dusuk faizli krediler ile desteklemesi. Uretimde basi ceken ulkeler Almanya, Fransa, Ingiltere ve Ispanya.
En buyuk ucak sirketi
Airbus firmasi bunyesinde 48 bin 500 kisiye is imkani sagliyor. Bu yil 300 adet ucak satisiyla dunyanin en buyuk ucak sirketi haline geldi. Airbus, A380 konusunda bekleneni gerceklesirse havacilik piyasasinda yeni bir donem acabilir.
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
