|
 |
|
Bilirkisi olmak cesaret ister!
Meclis'e gonderilen ve buyuk tartismalara yol acan yeni Bankacilik Yasa Tasarisi'na gore bilirkisi olmak cesaret istiyor. Kamu iddialarina ters rapor yazan bilirkisiler, Yolsuzlukla Mucadele Kanunu kapsaminda sorusturulabilecek
Son gunlerde basta Hurriyet olmak uzere pek cok gazetenin ekonomi yazari, Adalet Bakanligi tarafindan hazirlanarak TBMM'ye gonderilen yeni Bankacilik Yasa Tasarisi'ni (hortumun engellemesini amaclayan tasari) elestirdi. Tasariyi destekleyenler de var elbette.
Ismini vermeyecegim. Cunku gereksiz tartismalarin icine girmesini istemedigim degerli bir hukukcu tasariyi ve getirdiklerini ozetledi.
Amacim tasariyi elestirmek degil, konuya iliskin yapilan tartismalara katki saglayacak bilgileri sunmak.
Ancak bir konunun altini cizmeden de gecemeyecegim. Batik banka sahip ve yoneticilerine yonelik tepkinin anlasilir tarafi var. Bir turlu krizlerden kurtulamayan, issizligin arttigi bir ulkede, halkin tepkileri hakli veya haksiz, belli noktalara yogunlasiyor.
Hortumculuk kavraminin magazinlesmesine yol acan psikoloji bu tip zeminlerde buyuyor. Ancak banka sahiplerine yonelik suclamalarin, iddialarin buyuk bir kismi, agir islese de mahkemelerde devam ediyor. Toplumun vicdaninda suclu kabul edilen sahis ve kurumlar icin devletin benzer bir yaklasimi soz konusu olabilir mi?
Hukukcular bu noktanin altini ciziyor ve ekliyorlar
"Bu tasari yargilamalarin surdugu bir sirada mahkeme yerine gecerek mahkumiyet hukmu verircesine hazirlandigi izlenimi veriyor."
Tasari, hukumete, borclarin tahsili konusunda sonsuz yetki veriyor. Bu anlamda bagimsiz bankacilik otoritesinin etkisi en alt duzeye indiriliyor.
Kolay anlasilmasini saglamak icin tasariyi, soru ve yanit seklinde ozetlemeye calistim. Kendim sordum, hukukcu goruslerinden esinlenerek kendim yanitladim.
* Tasarinin gerekcesi nedir?
Adalet Bakanligi soyle dusunmus
Fon, devredilen ve iflas yoluyla tasfiyesine karar verilen bankalardan alacakli olan mevduat sahiplerine odeme yapacak kaynaklara sahip degil. Kaynak Hazine'den saglandi. Dolayisiyla batik banka sahip ve yoneticilerinden saglanacak kaynagin Hazine'ye intikali gerekiyor. Bunun icinde yasayla duzenleme yaptik. Bunun icin de batik bankalara yonelik tum davalari Maliye Bakanligi takip edecek, tum anlasmalara biz onay verecegiz."
Dolaysiyla Fon'un alacagi sayilan alacaklarin kanunen Hazine'ye intikal ettirilmesi nedeniyle, bu alacaklarla ilgili dava, takip, mudafaa ve tahsil etmek gorevleri Bas Hukuk Musavirligi ve Muhakemat Genel mudurlugune veriliyor.
* Taslagin birinci maddesi bilirkisilik kurumuyla ilgili...
Evet. Mahkemelere sunulan bilirkisi raporunun maddi olgu ve fiili gerceklerle bagdasmadigi yonunde kuvvetli emare ve suphelerin bulundugu kaanatine ulasildiginda, bilirkisiler hakkinda (diger kanunlardaki hukuki ve cezai sorumluluklari sakli kalmak kaydiyla) Mal Bildirimi ve Yolsuzluklarla Mucadele Kanunu hukumleri uyarinca islem yapilmak uzere savciliklara gorev veriliyor. Yozlastigi belirtilen bilirkisi kurumu ceza tehdidi ile duzeltilmeye calisiyor.
* Tarafsiz olmasi gereken bilirkisinin artik sanik lehinde bir yaklasimda bulunmasi mumkun mu? Bu sekilde degerlendirilebilir. Elbette rusvet yemeyen, mal bildirimi dogru yapan bilirkisi icin sorun yok denilebilir. Ancak, saygin kisiler olmasi gereken bilirkisiler hakkinda sorusturma acilmis olmasi bile basli basina sikinti yaratabilir.
* Tasarinin tartisilan en onemli maddeleri hangisi ve neden?
Pek cok madde var. Ornegin Madde 19'a gore, Bankalar Kanunu'na gore mal bildiriminde bulunmasi gerekenler, bildirimde bulunmadigi veya gercege aykiri olarak bildirdikleri her turlu tasinir ve tasinmaz mal, hak ve alacak, gelir ve harcamalar haksiz mal edinme hukumlerine tabii. "Haksiz mal edinmedigini ispat edene bu hukum uygulanmaz" deniliyor.
Madde, suclanan kisiye, "sucsuz oldugunu ispatla" diyor. (Pek cok hukukcu, maddeyi CMUK'un susma hakkini taniyan duzenlemesine aykiri buluyor. Nereden Buldun anlayisin devami olarak goruluyor. )
Manipulatorun malina da el konulacak
Tasarinin tartisma yaratan iki maddesi soyle
Madde 16. 3628 sayili kanunu 20 maddesini degistiriyor. Buna gore, anilan kanuna gore takip, sorusturma ve kovusturmaya yetkili Maliye Bakanligi Bas hukuk Musavirligi ve Muhakemat Genel mudurlugu veya temsilcisi ve diger mercilerince istenen bilgileri vermeyen geciktiren kisilere bir yildan 3 yila kadar hapis cezasi geliyor. Bu ceza ertelenemiyor ve paraya donusturulemiyor..
Madde 17 Bu madde, Sermaye piyasasi araclarini etkileyebilecek, henuz kamuya aciklanmamis bilgileri kendisine veya ucuncu kisilere menfaat saglamak amaciyla kullanarak, sermaye piyasasinda islem yapanlar arasindaki firsat esitligini bozacak sekilde yarar saglayanlari, fiyatlari ayni seviyede tutmak, artirmak veya azaltmak amaciyla alim satim yapanlari, yalan, yanlis yaniltici mesnetsiz bilgi verleri tarif ederek, bu kisilerin elde ettigi kazanclari kara para olarak kabul ederek, ilgili kanunun tanimini genisletiyor. Dolaysiyla SPK tarafindan manipulasyonla suclanan kisi ve kurumlarin varliklarina Hazine tarafindan el konulmasinin yolu aciliyor.
Yavuz SEMERCI
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
