|
 |
|
ABDURRAHMAN YILDIRIM
Sanayici bu kez de dolarin hizli cikisindan cok rahatsiz
Once kamu kuruluslari sonra yabancilarin alimlari ile dolar gecen haftanin ortasindan itibaren yukselise gecti. Hafta basinda dolar yukselmeye devam edince Merkez Bankasi gunluk alim ihalelerinin tutarini once dusurdu, yetmeyince dun tamaman kaldirdi. Dolarin bu talepli durumunun devam etmesi halinde kurun istikrarini korumak acisindan belki de gunluk ihalelerle Merkez Bankasi'nin doviz satmasi gundeme gelebilir. Ya da dogrudan mudahale soz konusu olabilir.
Cunku kur nasil cok kucuk satislarla dusmus ise cikisinda da yine kucuk miktarli alimlarla yukselebilir. Gecen haftadan bu yana yasanmakta olan piyasa hareketi de, saticilarin cok zayifladigini, gelen kucuk alimlarin bu kez kuru yukari cektigini gosteriyor.
*Yukselisi de korkutuyor- Kurun bulundugu duzeyden ve surekli deger kaybetmesinden ekonomi cevreleri rahatsizdi. Ancak kurun durumunu bu sekilde hizla duzeltmesi de ayni rahatsizligi yaratiyor. Dun Istanbul Sanayi Odasi'nin aylik meclis toplantisinda konustugum sanayilerin tumunun dikkati yukselen kurlarin uzerindeydi. Hatta Merkez Bankasi'nin gunluk alimlarini durdurmasini aninda ogrenen ve bunu cok yerinde bir karar olarak degerlendirenler de vardi. Ayni zamanda ihracatci olan bu sanayicilerin kur yukselisinden duyduklari bu rahatsizlik ilginc. Rahatsizligin asil kaynagi son zamanlarda dovizde en cok acik pozisyona giden kesimin reel sirketler olmasi olabilir. Bu sanayicilerin en cok istedikleri kurun istikrarli seyri.
*2004'te % 15 faiz- Kurda baslayan yukselisi Irak'taki gelismelere, dovizde mevsimlik arz talep dengesinin talep yonunde degismesine, dun aciklanan agustos ayi ihracatinin dusuk cikmasina ve reel faizlerin dusmesine baglayanlar vardi. Bir sanayicinin hesabiyla yuzde 15'in altindaki reel faizle Turkiye'ye kisa vadeli sermaye gelmezdi. Turkiye'de olan sicak para da cikip giderdi. Su an olan da buydu.
Dun Hazine'den alinan bilgilere gore, 2004 yili icin ic borclanma ihelerinde hedeflenen agirlikli ortalama faiz yuzde 29. Bu oran yuzde 12'lik enflasyondan arindirildiginda yuzde 15 reel kazanc demekti. Bu oran gecmis faizlerle karsilastirildiginda dusuk olabilir ama 2000 sonrasinda da dunyada faizler hizla dustu. Turkiye'de de doviz tevdiat hesaplarina odenen faizler yari yariya hatta ucte bir duzeyine indirildi. Artik yuzde 4-5'ten fazla doviz hesabina faiz odeyen banka yok. Bu verilere gore Turkiye'nin uluslararasi piyasalarda risk primi olan yuzde 9'un uzerine bu faiz eklenince, reel faizlerin dusebilecegi taban olarak yuzde 12-13 duzeyi ortaya cikiyor.
*Dis ticaret sinyali- Yine yukarida yer alan tabloda dun aciklanan agustos ayi dis ticaret verilerine gore, hesaplanan ihracatin ithalati karsilama orani yuzde 64'e indi. Bu veri de 2001 krizi sonrasinin en dusuk rakami. En son 2001 Ocak ayinda ihracat ithalatin yuzde 55'ine kadar dusmustu. Karsilama oraninin yuzde 60'larin uzerinde olmasi bir guvence ancak yilbasinda yuzde 80'lerde olan bu oranin giderek gerilemesi ayni derecede dusundurucu ve kurun yukselisini anlamli kiliyor.
*Sonuc- "Dualariniza dikkat edin gerceklesebilir" Emerson *
Mesajlariniz icin:
ayildirim@sabah.com.tr
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
