|
 |
|
SERVET YILDIRIM
Ölü bir taslak
Ortada bir taslak dolaşıyor. Adı "Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 33 Sayılı Karar Taslağı". Kimse bu taslağı sahiplenmek istemiyor. Oysa teknik bir çalışma. Hazine tarafından hazırlandığı belirtiliyor. İçerik itibariyle oldukça ürkütücü ve yasakçı olduğu için hemen herkesin tepkisini çekti. Sonunda Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener çıkıp, bu tür bir değişikliğin hükümetin gündeminde bulunmadığını söylemek zorunda kaldı. Diğer bir deyişle "taslak fiilen öldü."
Önemli değişiklikler
Tam 27 maddeden oluşan taslak, önemli değişiklikler öngörüyor. Mesela kısa vadeli sermaye girişini kontrol için hazineden sorumlu bakanlık, dışardan sağlanan kredilerin kullanımını, geri ödemeleri ve vadeleriyle ilgili esas ve usulleri belirlemeye, gerektiğinde bunların temini ve geri ödenmesiyle ilgili sınır koymaya yetkili kılınıyor. Banka ve özel finans kurumları tarafından bildirimi yapılacak yurtdışı transferler için minimum tutar 50.000 dolardan 15.000 dolara çekiliyor. Vatandaşların birbirleriyle yaptıkları işlemlerde dövizin ödeme aracı olarak kullanılması yasaklanıyor. İhracatçıların ihracat bedellerini yurda getirmelerini teşvik etmek için ihracat bedelinin yarısının 180 gün içinde getirilmesi halinde kalan kısım ihracatçının serbest tasarrufuna bırakılıyor. Bankalarca kullandırılan döviz kredilerinin 1999'da 12 aydan 18 aya çıkartılan vadeleri tekrar 12 aya çekiliyor. Özel finans kurumlarına yurtdışından getirilecek dövizleri alma, döviz kredisi kullandırma, yurtdışına döviz ve TL kredisi açma, döviz üzerinden gayri nakdi kredi verme imkanı getiriliyor.
Bunlar, değişikliklerden bazıları. Aslında bu çalışmanın geçmişi nisandaki Ekonomik Sorunları Değerlendirme Kurulu toplantısına dayanıyor. Ekonomiyle ilgili hükümet kuruluşları ve TOBB temsilcilerinin bir araya gelmesiyle oluşan kurulun 22 Nisan toplantısında kambiyo mevzuatı tartışılmış ve Hazine'nin 32 sayılı kararla ilgili bir çalışma yapması kararlaştırılmıştı. Hazine de bu karara uyarak teknik bir çalışma yaptı ancak çalışma hiç kimse tarafından beğenilmedi.
Beğenilmedi çünkü nitelik itibariyle bir önceki karara göre geri bir adımdı. Hazineden sorumlu bakana dış kredilerin kullanım ve geri ödeme esaslarını belirleme ve sınır koyma yetkisinin verilmesi işlerin yolunda gittiği bir zamanda yabancıları ürkütecek bir karardı. Yerleşiklerin işlemlerinde döviz kullanımının yasaklanması kolay uygulanabilir olmadığı gibi, dövizin bankacılık sistemi yerine sistem dışında tutulmasını teşvik eder nitelikteydi.
Doğru bir amaç ama...
Çalışma, esas itibariyle TL'nin kullanımını yaygınlaştırmayı amaçlıyordu. Doğru bir amaç ancak kanun zoruyla gerçekleştirilmesi mümkün değil. Enflasyonda düşüş kalıcı hale geldikçe, kamu açığında istikrar yakalandıkça, borçların döndürülebilirliği konusunda piyasalar ikna oldukça ve Hazine daha uzun vadeli borçlanabildikçe TL'ye dönüş diğer bir deyişle gerçek anlamda ters para ikamesi yaşanacaktır.
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
