|
 |
|
ABDURRAHMAN YILDIRIM
Sanayici bu kez de doların hızlı çıkışından çok rahatsız
Önce kamu kuruluşları sonra yabancıların alımları ile dolar geçen haftanın ortasından itibaren yükselişe geçti. Hafta başında dolar yükselmeye devam edince Merkez Bankası günlük alım ihalelerinin tutarını önce düşürdü, yetmeyince dün tamaman kaldırdı. Doların bu talepli durumunun devam etmesi halinde kurun istikrarını korumak açısından belki de günlük ihalelerle Merkez Bankası'nın döviz satması gündeme gelebilir. Ya da doğrudan müdahale söz konusu olabilir.
Çünkü kur nasıl çok küçük satışlarla düşmüş ise çıkışında da yine küçük miktarlı alımlarla yükselebilir. Geçen haftadan bu yana yaşanmakta olan piyasa hareketi de, satıcıların çok zayıfladığını, gelen küçük alımların bu kez kuru yukarı çektiğini gösteriyor.
*Yükselişi de korkutuyor- Kurun bulunduğu düzeyden ve sürekli değer kaybetmesinden ekonomi çevreleri rahatsızdı. Ancak kurun durumunu bu şekilde hızla düzeltmesi de aynı rahatsızlığı yaratıyor. Dün İstanbul Sanayi Odası'nın aylık meclis toplantısında konuştuğum sanayilerin tümünün dikkati yükselen kurların üzerindeydi. Hatta Merkez Bankası'nın günlük alımlarını durdurmasını anında öğrenen ve bunu çok yerinde bir karar olarak değerlendirenler de vardı. Aynı zamanda ihracatçı olan bu sanayicilerin kur yükselişinden duydukları bu rahatsızlık ilginç. Rahatsızlığın asıl kaynağı son zamanlarda dövizde en çok açık pozisyona giden kesimin reel şirketler olması olabilir. Bu sanayicilerin en çok istedikleri kurun istikrarlı seyri.
*2004'te % 15 faiz- Kurda başlayan yükselişi Irak'taki gelişmelere, dövizde mevsimlik arz talep dengesinin talep yönünde değişmesine, dün açıklanan ağustos ayı ihracatının düşük çıkmasına ve reel faizlerin düşmesine bağlayanlar vardı. Bir sanayicinin hesabıyla yüzde 15'in altındaki reel faizle Türkiye'ye kısa vadeli sermaye gelmezdi. Türkiye'de olan sıcak para da çıkıp giderdi. Şu an olan da buydu.
Dün Hazine'den alınan bilgilere göre, 2004 yılı için iç borçlanma ihelerinde hedeflenen ağırlıklı ortalama faiz yüzde 29. Bu oran yüzde 12'lik enflasyondan arındırıldığında yüzde 15 reel kazanç demekti. Bu oran geçmiş faizlerle karşılaştırıldığında düşük olabilir ama 2000 sonrasında da dünyada faizler hızla düştü. Türkiye'de de döviz tevdiat hesaplarına ödenen faizler yarı yarıya hatta üçte bir düzeyine indirildi. Artık yüzde 4-5'ten fazla döviz hesabına faiz ödeyen banka yok. Bu verilere göre Türkiye'nin uluslararası piyasalarda risk primi olan yüzde 9'un üzerine bu faiz eklenince, reel faizlerin düşebileceği taban olarak yüzde 12-13 düzeyi ortaya çıkıyor.
*Dış ticaret sinyali- Yine yukarıda yer alan tabloda dün açıklanan ağustos ayı dış ticaret verilerine göre, hesaplanan ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 64'e indi. Bu veri de 2001 krizi sonrasının en düşük rakamı. En son 2001 Ocak ayında ihracat ithalatın yüzde 55'ine kadar düşmüştü. Karşılama oranının yüzde 60'ların üzerinde olması bir güvence ancak yılbaşında yüzde 80'lerde olan bu oranın giderek gerilemesi aynı derecede düşündürücü ve kurun yükselişini anlamlı kılıyor.
*Sonuç- "Dualarınıza dikkat edin gerçekleşebilir" Emerson *
Mesajlarınız için:
ayildirim@sabah.com.tr
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
