|
 |
|
EMRE AKOZ
Mesafe litreyle olculmez!
SENOL GUNES VE KARIZMA
Kazim Kanat, Senol Gunes'in celiskisine parmak basiyor "Alpay icin once, 'Bir daha milli formayi giyemez' dedi. Ama sonra... Federasyon Baskani Ulusoy devreye girince... 'Alpay'i kimseye yedirmem' deyiverdi." Ve lafini soyle bagliyor Kanat "360 derece dondun... Elbette karizman olsa donmezdin."
****
Bu vesileyle su karizma isini gelin bir kere daha konusalim.
Karizma, diyelim ki 'mavi goz' gibi kisisel bir nitelik degildir. Yani bir insanin gozleri maviyse, dunyanin obur ucuna gitse yine mavidir. Ya da, ne bileyim, 'iyimser' ise bu ozelligi de kolay kolay degismez.
Karizma ise kisiye, cevresindekiler tarafindan 'atfedilen' bir ozelliktir. Boyle oldugunu nereden mi biliyoruz? Cunku bu ortamda karizmatik bulunan bir kisi, baska bir ortamda 'hircin ve kaba' ya da 'sunepenin teki' diye gorulebilir.
Karizmatik liderler de boyledir. Onlari sartlar dogurur. Daha cok kriz donemlerinde ortaya cikarlar. Ornegin Mustafa Kemal parlak bir Osmanli subayiydi. I. Birinci Dunya Savasi kazanilsaydi oyle de kalacakti. Ama Imparatorluk batinca bir gunes gibi dogdu, Cumhuriyeti kurdu, 'Ataturk' oldu. Kanat'in dedigi gibi "Karizmatik lider en umutsuz anlarda bile toplumu pesinden kosturur."
Ancak... 'Sozunden donmemek' karizmatik liderin bir ozelligi degildir. Ataturk bircok konuda fikir degistirmistir. Hatta yanlistan donmek onu daha yuceltmistir. Bir adim oteye gideyim... Tersi dahi soylenebilir Fikir degistirmene ragmen hala kitleleri pesinden surukleyebiliyorsan karizmatik lidersin!
Yani karizmatik olmak ile sozunde israr etmek, tavrini korumak arasinda dogrudan bir iliski yok.
****
Gelelim Senol Gunes'e... Dogru, onu karizmatik bulmuyoruz. Yani ona 'ozel gucler', 'normalin otesinde ozellikler' atfetmiyoruz. Dolayisiyla Senol Gunes fikrini degistirmeseydi ve Alpay'i silseydi de karizmatik olamayacakti... Cunku 'karizmatik bulunma' sansini Gunes coktan yitirdi Kritik maclari kazanamayarak... Soylesilerde kelimeleri agzinda yuvarlayarak... Gerektiginde riskli kararlar alamayarak yitirdi.
Ozetle bu saatten sonra Senol Gunes'i degerlendirirken 'karizma' kavramini kullanmanin bir yarari yok. Cunku duruma uymuyor; mesafeyi litreyle olcmek gibi bir sey oluyor.
****
"Hocayi amma da harcadin" diyeceksiniz. Hayir! Gunes simdilik bir 'idareci'. Peki 'basarili yonetici' sifatina terfi edemez mi? Eder. Bunun icin takimi Avrupa Sampiyonu yapmasi gerek.
Ancak o zaman dahi... Uc bes yagcinin ve budalanin disinda kimse Gunes'e karizmatik demeyecek.
Zaten denmesi de sart degil. Bazen, bizim kulturumuze uygun, 'masaya yumruk atan', 'ona buna catan', 'kulhanbeyi tavirli' karizmatik liderler yerine... 'Sakin guc'ler, mutevazi gurular, zekaya takla attiran akil kupleri daha basarili olur.
Bosuna suclamayin
Bir okurumuz diyor ki "Eger milli macta cikan olaylar yuzunden UEFA, Turkiye'ye ceza verirse bunun tek sebebi medyadir."
Hayir, oyle degil.
Bir kere 'medya cagi'nda yasadiginizi bileceksiniz. Herkes... Ozellikle de kamuoyunun, kitlelerin ilgisini ceken herkes... Hele hele siyasetciler, sporcular, sarkicilar, sinema ve TV oyunculari kendine dikkat edecek. "Eger bir goren olmazsa, yaptigim yanima kar kalir" donemi bitti bitiyor. Buna alisacaksiniz.
Magazadan mal caldin... Kameralar seni saptadi... Hakimin karsisina ciktin... Kim suclu burada? Kameralar mi, yoksa mali calan mi? "Efendim o kamera orada olmasaydi yakalanmayacaktim." Dogru ama var iste! Ona gore davran sen de...
Bugun artik 'kamusal alan'; TV'sinden internetine, ayni zamanda 'medya alani' haline geldi.
Kazandiklari parayi... Kullandiklari iktidari...
Zevkini surdukleri sohreti kitlelerin merakina, ilgisine, sevgisine borclu olanlar bosuna medyayi suclamasin.
'Vatanin okuzu'
Dun Necati Dogru; doktor, sair, cevirmen, dusunur, yayinci Abdullah Cevdet'ten (1869-1932) soz etti.
Muhakkak ki incelenmesi, irdelenmesi gereken bir kisilik Abdullah Cevdet. Hatirliyorum Prof. Serif Mardin, Osmanli aydinlari hakkindaki derslerinin bir bolumunu ona ayirirdi. Ama biz onun bazisi isabetli, bazisi sasirtici (hatta sacma) fikirlerini simdilik bir yana birakalim. Olayin 'hafif' yonune deginelim. Iste iki anekdot
****
Tuhaf bir kisiligi varmis Abdullah Cevdet'in.. Yusuf Ziya Ortac onun icin "Dusmanlarini kendisi adeta calisarak hazirlar, yoktan var ederdi" diyor. Pinti mi pinti. Birisi onun icin, "Metelige kursun atar" deyince hazir cevapligiyla unlu Suleyman Nazif espriyi yapistiriyor "Ne kursunu? Metelige gobek atar, gobek!"
****
Abdullah Cevdet, Birinci Dunya Savasi'nin karanlik gunlerinde soyle bir siir yazar
Vatanin oksuzuyum
Oksuzlerin gozuyum!
Ama talihsizlik bu ya... Metin dizilirken 's' harfleri duser. Ortaya soyle bir siir cikar
Vatanin okuzuyum
Okuzlerin gozuyum!
Eyvah! Donemin gazeteleri aylarca, hatta yillarca bununla dalga gecer. Abdullah Cevdet salon muhabbetlerinin vazgecilmez espri kaynagi olur.
ECEVIT'IN DAKTILOSU, OZAL'IN BILGISAYARI
Bulent Ecevit'in 'Erica' marka unlu daktilosu torenle ODTU Muzesi'ne bagislanacakmis... Gecen gun Mehmet Barlas, ABD'den icinde yuzlerce kitabi barindiran bir CD-ROM getirdiginde, Turgut Ozal'in gozlerinin nasil da parladigini anlatti. Merak ediyorum Acaba, tabii eger hala duruyorsa, Ozal'in bilgisayari da, ki bir zamanlar orada hocalik yapmisti, ODTU Muzesi'ne bagislanacak mi? Daha dogrusu, bagislanir da; okul bunu kabul edip, Ecevit'in daktilosunun yanina koyacak ve 'Iki lider, iki teknoloji, iki zihniyet' diye yazacak mi?
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
