|
 |
|
GUNTAY SIMSEK
Petrolun ustunde secim bu kadar olur
Azerbaycan'da yapilan secim sadece Azeriler'i degil, Kafkaslar'i da cok yakindan ilgilendiriyor. Haydar Aliyev'in usta stratejisiyle Azerbaycan'da sularin durulmasina ve bunun petrol rezervleriyle saglanmasina ragmen, Azeriler uzerinde oturduklari 'neft' sebebiyle tehlikeyi henuz atlatmis degiller.
Bu secimle Azerbaycan'in bir demokrasi sinavi verdigi iddiasi abartili olabilir ama bu secim sonrasi Azerbaycan'in gercek rotasina oturacagi soylenebilir. Asil demokrasi sinavi bir sonraki secimde olacaktir. Dolayisiyla ogul Aliyev, secim nedeniyle verdigi ugrasinin daha buyugunu secim sonrasi vermek zorunda kalacaktir. Ogul Aliyev, kendi yolunu asil bu donemde cizecektir. Cumhurbaskanligi koltuguna oturan ogul Aliyev'i, Hazar petrollerinden pay alamayan sirketlerle mucadele, Hazar'in statusu tartismasi, Iran ve Rusya gibi komsularla strateji savasi, Ermenistan'ta guc mucadelesi gibi problemler yumagi beklemektedir.
Azerbaycan'daki yeni tablo Kafkaslar'i, dolayisiyla Turkiye'yi de yakindan ilgilendiren argumanlar tasiyor. Turkiye'nin Azerbaycan'daki gelismelere seyirci kalma sansi olmadigi gibi Azeriler'in aldigi kararlari desteklemekten baska alternatifi de olmamali...
Azerbaycan'da cumhurbaskanini Azeri halki seciyor ama bu tercihe dunyanin Azerbaycan'la olan ilgisinin de cok ciddi katkisi var, petrol sirketlerinin de. Dolayisiyla bu kadar ilgi 3-5 yil sonra Azerbaycan'a baska hava getirecek, maddi refahla birlikte ulkenin ne tarafa yonelecegi asil bu donemde belli olacak.
Bu noktada ozellikle petrol sirketlerinin, ki Azerbaycan'da operatorluk yapan BP Amoco da dahil olmak uzere is alan ya da o sansi olan sirketler diye altini cizmek gerekir, ogul Aliyev'e ciddi destekleri soz konusu. Bunun iki sebebi var;
Birincisi; ogul Aliyev'in uzun bir suredir Azerbaycan Devlet Petrol Sirketi'nde (SOCAR) yoneticilik yapmasi, Azeri petrollerinin geleceginin planlanmasinda rol almasi.
Ikinci sebep ise; baba Aliyev'in petrol politikasini aynen devam ettirecegine dair olan inanctir.
Fakat Azerbaycan petrollerinden pay alamayan, operatorluk, alan isletimi yapamayan Exxon Mobile, Chevron gibi basta ABD'li olmak uzere buyuk petrol sirketlerinin baska kisilerle iliskisi ve Aliyevler'e muhalefeti soz konusu. Bunlarin ABD'de cesitli lobileri harekete gecirip, Baku-Tiflis-Ceyhan Hampetrol Boru Hatti ve diger projeler uzerine senaryolar urettikleri, zaman zaman da sikintilara sebep olduklari biliniyor. Sadece devlet olarak ABD'nin destegini arkaya almak yetmiyor. Bu sirketlerin atacaklari adimlari da iyi takip etmek sart.
Gelecek gunlerde Ilham Aliyev'in bazi petrol sirketleri ile olan yakin iliskisi tek basina yeterli olmayabilir. Bu iliskilerin, Azerbaycan'in refah seviyesinin yukselmesine, yasadigi bazi sikintilarin giderilmesine tahvil edilmesi en onemli mihenk tasi olacaktir.
Azerbaycan'da muhalefetin, bolgede ve hidrokarbon rezervleri uzerinde nasil bir yonetim sergileyeceginin belirsizligi ise secimden once ogul Aliyev'e olan destegin artmasini sagladigi gibi, sonrasinda da ayni durumunu muhafaza edecektir.
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
