|
 |
|
EMRE AKOZ
Sergen: Zeki mi, akilli mi?
Gecenlerde 'zeka' ile 'akil' arasindaki farka deginmistik ya... Bakin okurumuz Selcuk Datca ne demis
****
Zeka ve akilla ilgili degerlendirmenize katiliyorum. Fakat gecen gun futbolcu Sergen'in zeki bir futbolcu oldugunu soylediniz. Zaten bunun aksini kimse soyleyemez. Ben onun ayni zamanda akilli olarak da degerlendirilmesi gerektigini dusunuyorum. Sizin bakis acinizla, 'problemleri cozme yetenegi' Sergen'de mevcut. Peki bu yetenegi kullanma Sergen'de yok mu? Seyrettigimiz zaman Sergen'de hem zekayi, hem de akli gormuyor muyuz?
****
Sanirim bu soruya cevap verirken soyle bir ayrim yapmamiz gerekiyor Sahadaki Sergen, sokaktaki Sergen...
Yanlis hatirlamiyorsam bu farkin altini Mustafa Denizli cizmisti. Eski esiyle sorunlari oldugu donemde, ozellikle kadin kose yazarlari, Hakan Sukur'un zekasini sorgulamisti. Denizli de, "Futbol zekasi diye bir sey vardir. Hakan disarida nasildir bilemem ama sahada cok zekidir" demisti.
****
Okurumuza katilirim Sergen top kostururken hem zekidir, hem de akilli. Zekasinin nasil calistigini biliyoruz O muhtesem sol ayagini kullanarak arkadasina oyle bir pas atar ki... Iki, uc rakip defans oyuncusu armut gibi kalir... Arkadasi ise gol pozisyonuna giriverir. Sergen bir bilardocudur.
Gelelim onun 'sahadaki' aklina Kilolu Sergen ancak 30 dakika tam kapasite oynuyor. Sonra yoruluyor. O da bu 30 dakikayi idareli kullanmaya calisiyor. 'Is cikacak' pozisyonlara giriyor, aksi halde fazla kosmuyor. Bu sayede yuvarlak hesap 60 dakika dayaniyor.
****
Simdi gelelim saha disindaki zekasina ve aklina. Bu alandaki zekasi beni fazla ilgilendirmez. Ancak bir 'akil fukarasi' oldugu ortada!
Cunku... Akilli bir insan, calistigi alanda zirveye cikmak icin ugrasir. Yetenekleri ve futbol zekalari Sergen'in altinda olan bircok futbolcu hem dunyanin parasini kazaniyor hem de Avrupa'da top kosturuyor. Sergen ise kendine iyi bakmadi... Calismadi... Atlarin, altilinin ve kizlarin pesinde kostu... Gece eglencelerinden hic vazgecmedi... Arada da futbol oynadi. Yani akilsizlik etti.
****
Ben tam kapasite oynayan bir Sergen'i; ornegin, eskilerden Platini'ye, gunumuz oyuncularindan da Zidane'a tercih ederim. Ancak Sergen hicbir zaman 'tam kapasite' oynamadi ki! Sergen'e guvenemezsin Bugun var, yarin yok. Bugun yildiz, yarin yedek.
Ozetle Bence saha icinde zeki ve akilli olan Sergen, saha disinda, futbol acisindan tam bir akilsiz. Bu bir hakaret degil, daha once yaptigimiz zeka ve akil tanimlarindan hareketle ortaya konmus bir saptama.
Ona sorarsaniz, "Ben boyle mutluyum... Daha fazlasini istemiyorum" diyecektir. Zaten bu cevap da onun saha disinda bir 'akil fukarasi' oldugunu gosterir.
Kitle ikna silahlari
Aylik kitap ve elestiri dergisi Virgul'un son sayisinda Brian Eno'nun guzel bir tanitim yazisi var. Brian Eno bir muzisyen. Eskiler onu Roxy Music'ten, yeniler ise U2'dan tanir. Ancak Eno sadece bir muzisyen degildir. Toplumsal sorunlar uzerine okuyan, dusunen, yazan ve eyleme gecen bir kisiliktir.
****
Brian Eno'nun yazisi Ingiliz The Guardian gazetesinde cikmis. Tanittigi kitap Sheldon Rampton ve John Stauber'in yazdigi 'Weapons of Mass Deception the Useses of Propaganda in Bush'un War on Iraq' (Kitle Ikna Silahlari Bush'un Irak Savasinda Propagandanin Kullanimi).
Eno yaziya bir anekdotla giriyor. 1986'da Sovyetler Birligi'ne gitmistir. Babasi Brejnev'in ozel doktoru olan bir muzisyen arkadasiyla sohbet etmektedir. Ona soyle der "Propagandaya bogulmus olarak yasamak garip bir hayat olmali."
Arkadasi su cevabi verir "Evet ama bir fark var Biz bunun propaganda oldugunu biliyorduk."
Bunun cok onemli bir fark oldugunu belirten Eno soyle diyor "Rampton ve Stauber'in kitabini okurken toplumsal denetime yonelik yeni Amerikan yaklasiminin ne kadar sofistike ve kapsamli oldugunu anladim. Bu yaklasima yeni bir ad koymak lazim. Bu artik sadece propaganda degil, 'prop-ajanda'..."
Nedir 'prop-ajanda'? 'Propaganda' ile 'ajanda' yani 'gundem' kelimelerinin bir araya getirilmesinden olusuyor. Peki nasil calisiyor? Soyle
Once ortaya bir konu atiliyor. Ve herkesin bu konuda fikir yurutmesi isteniyor. TV'de tartismalar duzenleniyor. Gazetelerde kose yazilari cikiyor. Itiraflar yayinlaniyor. Sahitler konusuyor. Bu arada konuyla ilgili binbir turlu belge ve bilgi sizdiriliyor.
Sonucta toplumun gundemi degisiyor. AIDS gibi, issizlik gibi ciddi, onemli, hayati sorunlar unutuluyor. Ornegin, "Irak'a mudahale edilmeli mi, edilmemeli mi" tartismasi gundeme oturuyor. Siz istediginiz kadar "Savasa hayir" deyin... Karsinizda, "Terorizm hemen cezalandirilmali" diyen bir kitle olusuyor.
Boylece hukumet, zaten yapmayi kafasina koydugu politikalari destekleyen bir toplumsal taban olusturmus oluyor. Tahmin edersiniz Tartismalar ne kadar yogun ve hararetli olursa o kadar iyi. Eno, "Heyecan gercegi yaratir, gercek de harekete gecmeyi gerektirir" diyor.
****
Bu arada kavramlara da takla attiriliyor 'Askeri isgalin' adi 'rejim degisikligi', 'sizi tehdit etmeyen bir ulkeye saldirmanin' adi 'onleyici savunma', 'kontrol edilmesi gereken ulkelerin' adi 'kritik bolgeler', 'askeri hedef olan ulkelerin' adi 'ser ekseni', 'ABD'nin gucunu arzu ettigi yerde kullanmasinin' adi da 'terore karsi savas' oluyor...
Eno yazisini bir baska anekdotla bitirmis Kucukken amcalarimdan biri bana yalan soylemeyi ogretmeye karar vermisti. Sebebini sordum. "Senin yalan soylemeni istedigimden degil" demisti, "sana yalan soylendiginde fark edebilmen icin..."
BIR ADI OGRENEMEDINIZ GITTI
Done done ayni seyleri yazmak zorunda kaliyoruz Arkadaslar, sozunu ettiginiz din liderinin adi 'Said Nursi' ('Said-i Nursi' degil.) Yani "Nurs'lu Said". Cunku Bitlis'in Hizan ilcesine bagli Isparit kasabasinin Nurs koyunde dogmus. Serif Mardin monografisinde su notu duser "Nurcu hareketin karsitlari, koyun adinin 'Nors' diye telaffuz edildigini soyler. Onlara gore, Said Nursi, fikirlerinde anahtar bir kavram olan 'Nur' (Isik) ile benzerlikten yararlanabilmek icin koyunun adini 'Nurs' seklinde kullanmistir." Sorusu olan var mi?
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
