|
 |
|
SERVET YILDIRIM
Sicak parayi caydirmak
Mevcut ekonomik programin mimarlarindan Kemal Dervis, "sicak para" niteligindeki sermaye girislerini sinirlandirmak icin vergi uygulanmasini onerdi. Aslinda bu tip bir oneri AKP'ye yabanci degil. Secim oncesinde AKP'liler sicak para hareketini engellemek icin dusuk oranli bir stopaj konulmasini onermis ancak iktidara geldiklerinde gerek olmadigini gormuslerdi.
Sicak para denilince insanin aklina "Sicak parayi ulkeye giriste nasil taniyacagiz?" sorusu geliyor. Bu para girerken "Ben sicagim" demiyor. Ya da gumrukte bir termometre alip sicakligini olcmek imkani henuz yok. Ulkeye giren paranin sicak oldugunu cogu zaman ancak cikista anlayabiliyoruz. Eger gelip cok kisa bir sure icinde cikmissa o para sicaktir. Cok kisa vadeli oldugu icin ulke ekonomisine fazla faydasi yoktur.
Gelelim Dervis'in onerisine. Bu onun ilk onerisi degil. Daha once yaptigi benzer uyari kisa bir sure tartisilmis ve cok fazla ilgi gormemisti. TL'deki degerlenmenin vardigi boyut nedeniyle bu defa ses getirecege benzer. Oneriyle ilgili olarak yazinin sonunda soyleyecegimizi bastan soyleyelim Sermaye hareketlerine vergi konulmasi gibi tedbirler, ekonominin ihtiyac duydugu kaynaklarin maliyetini artirir ve dolayisiyla enflasyonda artis seklinde vatandasa yansir. Eger icerde sicak parayi ceken yuksek reel faiz gibi kosullar mevcutsa o para ne yapar eder o araca ulasir. Bu kosullar ise ekonomideki mali ve yapisal dengesizliklerden kaynaklanir. Sorunun kalici cozumu bu dengesizliklerin giderilmesi ve ekonomideki vadenin uzatilmasindan gecer.
Turkiye, bir suredir dovizde arzin talepten fazla olmasinin sonuclarini yasiyor. Bu sonuclardan biri enflasyondaki dususe olan katki. Ancak ihracatcilardan gelen yakinmalar da ortada. Eger durum rahatsizlik veriyorsa bunu gidermenin 2 yolu var.
Bu yollardan birincisi; faizlerin daha hizli dusurulmesidir. Bu goruse gore sicak parayi caydirmanin en iyi yolu, bu tip sermayeyi ulkeye ceken cazip kosullarin ortadan kaldirilmasidir. Eger faizler duser, kur dengeye gelir ve daha dusuk bir faiz icin beklenti kaybolursa sicak para da Turkiye'den uzak durur. Merkez Bankasi, TL faizlerini oyle bir seviyeye dusurur ki TL cinsi araclar artik yabanci sermaye icin cazip olmaktan cikar. Ancak burada bir noktayi gozden kacirmamak gerekiyor. Merkez Bankasi'nin onceligi enflasyonu asagi cekmek ve fiyat istikrarini saglamaktir. Faizdeki dusus belli bir noktadan sonra yabancilari caydiracagi gibi yurtici tasarruf sahiplerinin finansal aktiflere olan talebini de azaltabilir. Bu ise TCMB'nin onceligini tehdit eden bir durumdur. Iste merkez bankalarinin basarisi bu hassas dengeyi bulmak ve surdurmekte yatar.
Ikinci yol ise Merkez Bankasi'nin piyasaya mudahale ederek dovizdeki arz fazlasini cekmesidir. Merkez bunu gunluk alim ihaleleriyle bir suredir yapiyor ancak miktarin yeterli olmadigi TL'nin halinden belli. TCMB gunluk 50'ser milyon dolar almak yerine piyasaya dogrudan yapacagi uc rakamli mudahalelerle arz fazlasini cekebilir. Ancak unutmayalim ki, bu tur mudahaleler dalgali kur rejimiyle celisiyor, tipki kisa vadeli sermaye hareketlerine konulmasi teklif edilen vergiler gibi.
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
