|
 |
|
EMRE AKOZ
Gelin 'haiku' yazalim!..
Dun 'New York Times'a bakiyordum. Eglenceli bir cagri yapmis Amerikan gazetesi Okurlarini 'kent haikusu' yazmaya davet ediyor.
Haiku (ya da Hayku) Japon lirik siirinin bir turu. Esas olarak 3 dizeden ibaret. Hece vezni kullaniliyor Ilk dize 5, ikincisi 7, ucuncusu yine 5 heceli. Genellikle mevsimlerle ya da yilin ilk ayiyla ilgili duygular, dusunceler dile getiriliyor 'haiku'da.
****
Turk sairleri de haiku yazmis. Iste faydalanabileceginiz iki ornek
"Kizim nerede- / diye sordum, icime. / Cit, dedi icim." (Sina Akyol) "Yaprak dusuyor, / Kalbimi tutuyorum. / Eylul bir kadin?" (Kadir Aydemir)
New York Times ise okurlarini kent haikusu yazmaya cagiriyor. Yani geleneksel 'haiku'da oldugu gibi konu 'doga' degil 'kent' yasami. Ornegin Trafik sikisikligi, isyerinde ask, okul servisinde samata ya da gol kaciran futbolcu.
Gelin biz de aynisini yapalim. Eger kent haikusu yazarsaniz bana gonderin, burada yayinlayalim. 5/7/5 olcusunde olmasi sart degil. Ama belli bir vezin yapisi da olsun. Ne bileyim mesela 6/8/6 ya da 7/9/7 gibi...
****
Her ne kadar geleneksel 'haiku'da duygusallik onemliyse de bizim kent haykulari esprili olabilir. Diyelim ki soyle
Hey! Yavas sursene
Tekerlegin su sicratti
Ustum basim batti
'Zar tutma' bicimleri
Bir ara tavla hakkinda tartistik ya... 'Ivir Zivir Tarihi' adli kitap serisiyle gecmisin gundelik yasamini gunumuze tasiyan Gokhan Akcura bir yazisini gondermis.
'Tavla Tarihinde Bir Cevelan' (cevelan ya da cevlan dolasma, gidip gelme) baslikli yazi bugun yarin piyasaya cikacak olan Post Express dergisinde yayinlanacak.
Yazi ilginc. Ama uzun. Ben buraya 'zar nasil tutulur' bolumunu aliyorum. Donemin ustasi Ismail Hakki bey "20'nci Asir"da yayinlanan 'Tavla Sampiyonu' baslikli roportajda anlatmis. Tarih 14 Mayis 1953.
Okuyalim, ogrenelim
****
"Birinci sekil Herkesin dogal atisidir. Ikincisi Zari parmak arasina alip, 'bindirme' tolunan tatsiz atistir. Ucuncusu Yere dusen zarlari, el ve parmakla yerlestirmektir ki en ayip olan sekildir. Buna 'orospu' ve 'katir tepmesi' derler.
Dorduncusu En saheser olanidir ki hasma hissettirmeden, zarlari hizla yerden alip, avuc icinde tertip ederek, istenen zari getirmek kudret ve yetenegidir. Bu ancak buyuk bir yetenegin yapacagi istir. En az otuz, kirk sene calismamis olanin yapacagi is degildir."
****
Hatirlarsiniz tavla tartismasi sirasinda sormustum Baska hangi kulturde 'hile yapmak' musamaha ile karsilanir ve bizdeki gibi gayet sirin bir sozle ('cihar attim, ses oynadim') ifade edilir? Zaten Ismail Hakki bey de ozetle diyor ki "Tavla ustasi oyunu yuzde 90 olasilikla kazanir. Ama bu iste zar tutmak elzemdir." Yani bizim bugun 'hile' dedigimiz 'zar tutma'ya eskiden 'beceri' gozuyle bakiliyormus.
"Turk'un Akli" iste boyle bir sey.
'Niye kirmizi giymiyoruz'
Fenerbahce taraftari okurumuz Barbaros Sendur bakin ne diyor
"Pazar gunku 'Fenerbahceli kirmizi giymez' pankartiyla ilgili yazinizi keyifle okudum.
Bu keyfin; soz konusu pankartin yaptirilmasi fikrini ortaya attigimiz, metin icerigini ve dizaynini oylamayla kararlastirdigimiz, siparisini ve stada sokulup asilmasini gerceklestirdigimiz arkadas grubumuzun bir uyesi olmamdan geldigini belirtmek isterim.
Dikkatinizi cekmek istedigim tek bir nokta var Bizimki sizin yazdiginiz gibi "Cocukca bir istek" degildi. Taraftarlarimizdan kirmizi giyilmemesini istedigimiz yer esas olarak Sukru Saracoglu Stadyumu Koltuklar sari oldugu icin, kirmizi renkli kiyafet giyildiginde tribunde olusacak manzarayi gozunuzde canlandiriniz.
Ha ben, renk olarak kirmiziyi sevmedigim icin, disarida da giymiyorum, ayri."
(Not Sanirim ben derdimi iyi ifade edememisim. 'Cocukca' dedigim, pankart degil, benim isadami arkadasima; macla, futbolla ilgisi olmayan bir ortamda o pankarti hatirlatmamdi.)
Umit veren Ozat
Galatasaray-F.Bahce derbisinde one cikan, goze batan futbolcular vardi. Benim en cok hosuma giden ise cok uzun bir sureden sonra orta sahada gorev alan Umit Ozat oldu.
Umit bence Turkiye'in en zeki futbolcularindan biri. Niye boyle diyorum? Bir kere fizigi yetersiz. Boyu uzun degil. Agir; hizli forvetlerden kolayca calim yiyor. Dolayisiyla Umit'in 'tek hamlelik' barutu var. Vurdu vurdu... Topa vuramadi, kalede buyuk tehlike oluyor. Yani o hamleyi oyle bir zamanlama ile yapacak ki... Iskalamayacak! Iste Umit bunu basardigi icin hala takimda; yoksa coktan gonderilirdi. Bu da esasli bir futbol zekasi gerektirir.
Pazar gunu ise gayet iyi bir mac cikardi. Savunma hemlelerinin otesinde yerini bulan paslar verdi, rakibi zora sokan ortalar yapti. G.Saray'in sol tarafini epey zorladi. Hele bir de 'yeni' yerine alisirsa Umit'i seyretmek taraftara buyuk keyif verecektir.
Tabii Daum oynatirsa... Baksaniza Tuncay'in yoklugunda ciddi bir bicimde aksayan Serhat'i bir turlu oyundan almadi. Biz maci seyrederken 70'inci dakikadan itibaren 'Serhat ciksin, Semih girsin' dedik... Daum ise bu degisikligi ancak 83'uncu dakikada yapti. O saatten sonra cocuk isinacak da, oyuna adapte olacak da, gol mol atacak... Zaten hicbiri olmadi.
"DIDDAHU" VAZIYETI
Her gun suruyle gazeteyi, dergiyi, internet sitesini tariyorum. Son derece ilginc bilgi parcaciklarina, deyimlere, tabirlere rast geliyorum. Bazilari hic bilmedigim, bazilari ise duyup ogrenip, zamanla unuttugum sozler... Iste bir ornek Gunumuzun sosyopolitik kapismalarini yorumlarken, buna tarihi belgelerle boyut katan Sami Hocaoglu (Yeni Safak) dun soyle yazdi "Ee, bosuna dememisler, 'ma chaddehu, inkalebe diddahu' diye. Su demek 'Haddini asan, ziddina doner'..." Buna kisaca 'diddahu vaziyeti' diyebiliriz.
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
