|
 |
|
SOLI OZEL
Hayaller mezarligi
FKO ile Israil devleti Oslo Anlasmasini Leninizm'i bitiren 1989 devrimlerinin iyimserligi surerken imzalamislardi. 10 yil once, 13 Eylul gunu iki yeminli dusman Baskan Clinton'un itelemesiyle de olsa, dunyanin gozleri onunde el sikismislardi.
Dunya nasil da umutlanmisti. Neredeyse 100 yili bulan catisma nihayet sona erecekti. Beklentilerin ham hayal oldugu ortaya cikti. Oslo ve ardindan gelen tum planlar ve son olarak da meshur yol haritasi defnedildi. Bir kez daha Ortadogu'da kotumserler hakli cikti.
Ikinci Intifada isyandi
Belki de en kotusu bir zamanlar tarihsel bir uzlasmayla iki devletli bir cozumun mumkun olduguna inananlarin inanci kirildi, sayilari azaldi, mucadele edecek gucleri kalmadi. Son uc yilin siddeti toplumlari kendilerine yarar getirmeyecegini bile bile karsi tarafa aci cektirecek eylemleri desteklemeye itti.
Uc gun once yayimlanan bir kamuoyu yoklamasina gore Israilliler'in yuzde 62'si Hamas, Cihad ve Tanzim liderlerinin oldurulmelerine destek veriyor. Ancak ayni oranda Israilli bunun daha fazla guvenlik anlamina gelemeyecegini de biliyor. Benzer sonuclar Filistin toplumu icin de gecerli.
Gecen on yil icinde her iki taraf da Oslo surecini baltalayacak pek cok sey yapti. Ancak hic kuskusuz Ikinci Intifada'nin baslamasi siyaseten bir donum noktasiydi. Daha dogrusu giderek siyasetin tamamen dislandigi ve yalnizca siddetin sehvetinin egemen oldugu bir duruma varildi.
Filistinliler acisindan ikinci Intifada bir yaniyla Israil'e, isgale karsi bir baskaldiri diger yaniyla kendi yoneticilerinin hirsizliklarina, yolsuzluklarina, kotu yonetimine karsi bir isyandi. Aslinda Intifada'nin baslamasindan sonraki uc bucuk ay icinde iki taraf arasindaki muzakereler devam da etmisti. Misir'in Taba koyunde nihai bir anlasmanin hemen tum unsurlari uzerinde anlasmaya varilmisti.
Clinton'un gidisi, Bush'un bu konuya kayitsizligi ve en onemlisi Barak'in secimleri kaybetmesiyle baris sicili nakis olan Saron'un iktidara gelmesi sureci bitirdi. Bu asamada Islamci orgutler Intifada'yi kendi nihilist cizgilerine cektiler.
Yuz yil daha surebilir
Birbiri ardina gelen tum planlar cope atildi. Son yol haritasi ABD baskaninin tam tanimlanmamis olsa da bir Filistin devletinin kurulmasina verdigi destek nedeniyle bir nebze farkliydi.
Israilliler once Filistinliler'in siddeti durdurmasini istiyor. Filistin yonetiminin Hamas ve Cihad gibi orgutleri bastirmasini, daha dogrusu bir Filistin ic savasini goze almasini talep ediyor. Ancak Filistin'in cesur ve onemli aydinlarindan Halil Sikaki'nin dedigi gibi Israil Filistinliler'den nihai fedakarligi, yani ic savasi istiyor ama karsiliginda nihai durakla ilgili bir taahhutte bulunmuyor. Ustelik bir de Bati Seria icine girip orayi bolecege benzeyen duvar insa ediyor.
Bir cozumun hemen tum ogeleri uzerinde 2001 basinda Taba'da saglanmis mutabakat ortadadir ve artik gundeme gelmelidir. Bu asamadan sonra ancak bir dis guc iki tarafin kafasini birbirine vurarak ve gerekli garantilerin yerine getirilmesini ustlenerek cozumu dayatmalidir. Varilacak sonuc bilindigine gore surecle vakit kaybetmemek gerekir.
Bunun alternatifi Israil'in yeniden Bati Seria ve Gazze'yi isgal etmesidir. Ya da duvarla iki tarafin ayrilmasi, Filistinliler'in yeniden tek devlet talebini dillendirmeye baslamasidir. Boylesi bir gelisme ise bir Israilli aydinin dedigi gibi yuz yillik mucadelenin bir yuzyil daha surmesi anlamina gelir. Iki toplum bunu isteseler bile dunyanin buna tahammulu yoktur.
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
