|
 |
|
ABDURRAHMAN YILDIRIM
Milli gelir artışında tüm zamanların rekoru geliyor
Temmuz ayı sanayi üretimi dün açıklandı. Yüzde 11.9'luk artış yüzde 11'lik haziran artışının ardından sanayi üretiminin yeni bir platoya girdiğinin işareti. Geçen yılın mart ayından itibaren sanayi üretiminin sıçraması bu yılın şubat ayında durmuş ve mayıs ayına kadar düşük seyretmişti. Sanayi üretimindeki bu artışa paralel olarak özel sektörde kapasite kullanımının yüzde 81 gibi rekor düzeye sıçramasının sonuçlarını yarın açıklanacak milli gelir rakamlarında görebileceğiz. İhracata da dayanan ve ralliye dönüşen bu üretim artışı, milli gelirde ve üretim düzeyinde yeni bir rekorun habercisi. Yarın açıklanacak veriler ekonominin potansiyel üretim düzeyini yakaladığını ve talep böyle devam ederse yıl sonu itibariyle geçmiş olacağını ortaya koyacak.
* 1998 ve 2000'in son çeyrekleri- Türkiye 1994 krizinin ardından üst üste dört yıl sürdürdüğü yüksek büyüme oranı ile 1998'in son çeyreğinde milli gelirini rekor düzeye çıkarmıştı. Aynı yıl 206 milyar dolarlık GSMH ile Cumhuriyet tarihinin en yüksek milli gelirine ulaşılırken, 1987 üretici fiyatlarıyla GSMH 119.303 milyar lirayla tepe yapmıştı. Yandaki tablodan görülebileceği gibi, ekonominin ulaştığı bu üretim düzeyine 2000 yılının son çeyreğinde varıldı. O zamanki milli gelir de 1987 üretici fiyatlarıyla 119.144 düzeyine ulaştı. Bu nedenle 119 trilyonluk düzey ya da 1998 ve 2000 yılının son çeyrekleri, milli gelirde potansiyel üretim düzeyi olarak kaldı.
* 2003'te yeni rekor- 2001 krizi sırasında milli gelir 1987 fiyatlarıyla 107.9 trilyona kadar geriledi. Bu da tam olarak 2001'in son çeyreğini işaret ediyor. Burada dip yapan üretim düzeyi sonraki çeyreklerde devamlı bir artışla 2003 yılının ilk üç ayında 117.844 milyar liralık düzeye çıktı. Bu yıl için yapılan büyüme tahminleri yüzde 5'in üzerinde. Yüzde 6 olarak alındığında 10 Eylül'de açıklanacak yılın 2. çeyreğine ait milli gelirin 119.481 milyar liraya çıkacağını görebileceğiz. İşte sabit fiyatlarla yapılan bu ölçüm, milli gelirde tüm zamanların rekorunun kırılacağını işaret ediyor. Yıl sonunda ise 122 trilyonla ekonominin potansiyel üretim düzeyinin üzerine çıkılacak. Sabit fiyatlarla yapılan bu ölçüm yanında dolar bazlı veriler de yeni bir rekoru işaret ediyor. Ekonomi yönetimi 1.537 bin liralık ortalama dolar kuru ile yılsonunda milli geliri 233 milyar dolar tahmin ediyor. Bu rakam da, dolar bazında tüm zamanların rekoru.
* Yeni kapasite gereği- Potansiyel üretim düzeyine ulaşılması ve hatta aşılmaya başlaması ekonominin önüne yeni yeni sorunlar ve önlemler çıkarıyor. Mevcut yapı ile üretim düzeyi ancak bu kadar olabiliyor ve enflasyon bu kadar düşürülebiliyor. Eğer üretim artışı isteniyor ve enflasyonun düşürülmesi hedefleniyorsa, yeni kapasitelere ve yeni yatırımlara ihtiyaç var.
Eğer yeni kapasiteler yaratılamaz, üretim potansiyeli artırılımazsa artan talep karşısında üreticiler ya zam yapacaklar ve bu durum enflasyona yol açacak, ya da ithalata hız verecekler. O da cari işlemler açığını iyice büyütecek.
Mevcut üretim potansiyelini kullanmamız şüphesiz sevindirici bir gelişme. Ama ekonomide yeni yükümlülükleri beraberinde getirdiği de kesin. Devam edeceğim.
* Sonuç- "Geleceği satın alabilecek tek şey, bugünder" J. Johnson
Mesajlarınız için:
ayildirim@sabah.com.tr
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
