|
 |
|
Cezaevleri A.S
Turkiye genelindeki 164 yari acik cezaevi fabrika gibi calisiyor. Binlerce mahkûm, 69 dalda uretim yapiyor. Gecen yil 12,5 trilyon lira kâr elde edildi
Kimi cinayetten, kimi uyusturucudan, bazisi da tecavuzden dusmus cezaevine. Hepsinin hikayesi farkli, ama kaderi ayni. Onlar, hatalarinin bedelini dort duvar arasinda oduyor. Ancak yasadiklarindan ders cikarip, hapishanede gecen yillarini kayip zaman hanesine yazmiyorlar. Siradan bir vatandas olarak topluma geri donebilmek icin yasam tecrubesi kazandiklari bir okula ceviriyorlar demir parmakliklarin arkasini. Kapali cezaevlerinde cile dolduran binlerce mahkûm, 'iyi hal' gosterdigi taktirde, cezasinin dortte ucunu tamamlamak uzere acik cezaevlerine gonderiliyor.
Iste asil hareketli gunler de burada basliyor. Hapishanedeki soguk duvarlarin sahitlik ettigi o 'voltali gunler', yerini yogun bir is temposuna birakiyor. Zaman birden su gibi akmaya basliyor ve kotu gunler yerini umut dolu bir gelecege birakiyor. Cunku bu mahkumlar, cezaevlerindeki atolyelerde birer 'kalifiye' elemana donusuyor. Bir yandan calisirken cezalarini dolduruyorlar, bir yandan da ulke ekonomisine katkida bulunuyorlar. Hapishanelerdeki 'kayip nufus', bu atolyelerde bir kimlige burunuyor ve mahkûmlar ozguvenlerini yeniden kazandigi gibi, cep harcliklarini da cikariyor. Sozun ozu, 'Mahpus yata yata' degil, 'calisa calisa' bitiyor...
SIPARISLE CALISIYORLAR
Turkiye genelindeki 500'den fazla cezaevinden 164'unde, uretim yapan atolyeler bulunuyor. Yaklasik 64 bin tutuklu ve hukumluden 8 bin 500'u, mobilyaciliktan tarima, karton ve teneke ambalajdan, hali ve kilim dokumaciligina dek 69 dalda uretim yapiyor. Bu uretimlerden elde edilen net kar, her yil trilyonlari buluyor. Uretilen mallarin yuzde 80'i Adalet Bakanligi'na bagli kurumlara, yuzde 20'si de diger kamu kurumlari ile ozel kisilere satiliyor. Resmi kurumlar ve ozel sektorden ihale ile siparis alan cezaevleri, urettigi mali Turkiye'nin pekcok yerine ulastiriyor. Bu arada bazi mallar da Ankara Adliyesi, Istanbul Misir Carsisi, Edirne, Canakkale, Foca, Dalaman, Nigde, Konya gibi bircok yerde acilan teshir salonlarinda halka acik satisa sunuluyor.
GUNLUKLERI 4 MILYON
Adalet Bakanligi'na bagli 'Ceza ve Infaz Kurumlari ile Tutukevleri Is Yurtlari Kurumu', bu uretimlerden gectigimiz yil 12,5 trilyon lira net kelde etti. Bu gelirin yuzde 25'i tutuklu ve cezaevi personeline prim olarak dagitiliyor. Yani gecen yil, toplam 3 trilyon 120 milyar lira, hukumlu ve personele prim olarak dagitildi. Kalan miktar ise Adalet Bakanligi'na bagli bu kurumlarin doner sermayesi icin kullaniliyor. Bunun yanisira, atolyelerde calisan tutuklu ve hukumluler, gunluk dort milyon lira yevmiye aliyor.
MESLEK EDINIYORLAR
Siyasi suclar haric, cinayetten uyusturucuya dek Turk Ceza Kanunu'nda tanimli her sucun faili, cezasinin dortte birini kapali cezaevinde cekiyor. Suclu, 'iyi hal' gosterdigi taktirde, kalan cezasini tamamlamak uzere acik cezaevine gonderiliyor. Acik cezaevlerinde is atolyelerinin yani sira meslek edindirme kurslari da var. Kursa katilan hukumluler, Milli Egitim Bakanligi'ndan onayli sertifika aliyor. Boylece hapisten ciktiktan sonra bu belgeyle is kurma imkanina sahip oluyor. Acik cezaevlerinde her is kolunun atolye sefi var. Bunlar, eleman ihtiyacini belirliyor. Secici kurulun belirledigi hukumluler, cesitli is kollarinda calismak uzere atolyeye yerlestiriyor.
1475 sayili Is Kanu'na gore istihdam edilen mahûmlar 08.00-17.00. arasinda mesai yapiyor. Pazar gunlerini ise dinlenerek geciriyorlar.
Nakliyeci Hivzi, 'ciltci' ustasi oldu
Hivzi Demir (47), bir yandan radyodan suzulen cizirtili sarkilara kendince eslik ederken, bir yandan da Adliye'ye gelen Resmi Gazeteler'i ciltleyip kitap haline getiriyor. Cilt atolyesinde calisan Demir, 'uyusturucu tesekkulu'nden 11,5 yil ceza almis. Hapishanede kalacagi sure, yani 'yatari' 5 yil. 3,5 yilini kapali cezaevlerinde dolduran Demir, kalan sureyi acik cezaevinde tamamlamak uzere Canakkale'ye gonderilmis. Tahliyesine 81 gunu kaldigini heyecanla soyleyen Demir, "Ilk isim kizlarima sarilmak olacak" diyor. Ciktiktan sonra ise asil isi nakliyecilige devam edecegini belirtiyor.
"Firar icin geldim burada vazgectim"
Cezaevinde ziyaret gunlerinin fotografciligini yapan Ibrahim Dogan (39), hasret dolu anilari, tanesi bir milyon liradan kagit karelerine dokmeye calisiyor. Alacak meselesi yuzunden cikan tartismada ruhsatsiz silahla adam yaralayan Dogan, 'oldurmeye tam tesebbus'ten 14 yil agir hapis cezasina carptirilmis. Simdi, "1000 dolar icin 14 yil yemeye degmezdi. Iki cocugum beni gormeden buyuyor" diyor. Tahliyesine 2,5 yil kalan Dogan, kapali cezaevinden buraya gelirken 'firar' planlari yapiyormus. "Bu kosullari gorunce vazgectim. Buna ne gerek var diye dusundum" diyor.
'Sanat Gunesi'nin Urfali terzisi
Ramazan Turgut (70), hapse girmeden once Istanbul Beyoglu'nda 50 yil terzilik yapmis. Bir zamanlar Gunesi' Zeki Muren ve Yesilcam'in onemli karakter oyuncularindan Necdet Tosun'un da terziligini yapan Turgut, "Hic alakam yokken uyusturucu satmaktan iceri girdim. 2 yil 8 ay ceza yedim. 1,5 yil daha yatacagim. Burada aklima hicbir sey gelmiyor da 4 torunum var, onlar burnumda tutuyor" diyor. Cezaevi'nin 'tonton Ramazan Dayi'si, burada da terzilik yapiyor. Personel ve hukumlulerin yirtigi sokugu ondan soruluyor. Astim hastasi ama hic isini aksatmiyor.
YARIN
* Canakkale Cezaevi 250 milyar liralik uretim yapmayi hedefliyor
* Kimyasal madde kullanilmadan uretilen sebzeler kapisiliyor
Ozlem YURTCU
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
